କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ପତିଂ ପଶୁପତିଂ ଦେଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵୈତତ୍ ପ୍ରାହ ସର୍ଵଦୃକ୍

ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ପଶୁପତିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ସେଇ ଦେବତା କହିଲେ।

ଵିନିନ୍ଦ୍ଯ ଭଵତୋ ଭାଵମାତ୍ମାନଂ ଚାପି ଶଙ୍କର

ହେ ଶଙ୍କର, ଆପଣଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଓ ମୋ ସ୍ୱୟଂକୁ ଅବମାନିତ କରିଛି।

ଵିନାଶଯାଶୁ ତଂ ଯଜ୍ଞଂ ଵରମେକଂ ଵୃଣୋମ୍ଯହମ୍

ମୁଁ ଏକ ଦୟା ଚାହେଁ—ସେଉଁଠି ବଳିଦାନକୁ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ କରନ୍ତୁ।

ସସର୍ଜ ସହସା ରୁଦ୍ରଂ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞଜିଘାଂସଯା

ଡକ୍ଷଙ୍କର ବଳିଦାନକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ, ସେ ହଠାତ୍ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ସହସ୍ତ୍ରପାଣିଂ ଦୁର୍ଧର୍ଷଂ ଯୁଗାନ୍ତାନଲସନ୍ନିଭମ୍

ସେ ହଜାର ହାତ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଅପରାଜେୟ ଓ ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଭୟଙ୍କର।

ଦଣ୍ଡହସ୍ତଂ ମହାନାଦଂ ଶାର୍ଙ୍ଗିଣଂ ଭୂତିଭୂଷଣମ୍

ତାଙ୍କ ହାତରେ ଦଣ୍ଡ, ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି, ଧନୁର୍ବାଣ ଧାରଣ କରି, ଭସ୍ମରେ ଶୋଭିତ।

ସ ଜାତମାତ୍ରୋ ଦେଵେଶମୁପତସ୍ଥେ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ

ସେ ଜନ୍ମ ନେବା ସହିତ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କଲେ।

ଵିନିନ୍ଦ୍ଯ ମାଂ ସ ଯଜତେ ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରେ ଗଣେଶ୍ଵର

ହେ ଗଣନାଥ, ସେ ମୋତେ ଅବମାନନା କରି, ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ ବଳିଦାନ କରୁଛନ୍ତି।

ଵୀରଭଦ୍ରେଣ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଵିନାଶମଗମତ୍ କ୍ରତୁଃ

ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଡକ୍ଷଙ୍କ ବଳିଦାନ ନଶ୍ଟ ହୋଇଗଲା।

ତଯା ଚ ସାର୍ଧଂ ଵୃଷଭଂ ସମାରୁହ୍ଯ ଯଯୌ ଗଣଃ

ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ବୃଷଭ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସମସ୍ତ ଗଣ ଚାଲିଗଲେ।

ରୋମଜା ଇତି ଵିଖ୍ଯାତାସ୍ତସ୍ଯ ସାହାଯ୍ଯକାରିଣଃ

ଯେଉଁମାନେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ସେମାନେ 'ରୋମଜା' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରସଂକାଶା ନାଦଯନ୍ତୋ ଦିଶୋ ଦଶ

କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ସେମାନେ ଦଶ ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରିଲେ।

ସମାଵୃତ୍ଯ ଗଣଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଯଯୁର୍ଦକ୍ଷମଖଂ ପ୍ରତି

ଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରି, ସେମାନେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ବଳିଦାନ ସ୍ଥଳକୁ ଯାଇଲେ।

ଦଦୃଶୁର୍ଯଜ୍ଞଦେଶଂ ତଂ ଦକ୍ଷସ୍ଯାମିତତେଜସଃ

ସେମାନେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ବଳିଦାନ ସ୍ଥଳକୁ ଦେଖିଲେ।

ଵୀଣାଵେଣୁନିନାଦାଢ୍ଯଂ ଵେଦଵାଦାଭିନାଦିତମ୍

ସେଠାରେ ବୀଣା ଓ ବାଁଶୀର ସ୍ୱର, ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣର ଧ୍ୱନି ଭରିଥିଲା।

ଉଵାଚ ଭଦ୍ରଯା ରୁଦ୍ରୈର୍ଵୋରଭଦ୍ରଃ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ

ଵୀରଭଦ୍ର ହସି ହସି ମୃଦୁ କଥାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଭାଗାଭିଲପ୍ସଯା ପ୍ରାପ୍ତା ଭାଗାନ୍ ଯଚ୍ଛଧ୍ଵମୀପ୍ସିତାନ୍

ତୁମେ ଯେଉଁ ଭାଗ ଚାହୁଁଛ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଅ, ମନରେ ଯେଉଁ ଭାଗ ଆଶା କରିଛ, ଦେଅ।

ତଂ ବ୍ରୂତାଜ୍ଞାପଯତି ଯୋ ଵେତ୍ସ୍ଯାମୋ ହି ଵଯଂ ତତଃ

ତାଙ୍କୁ କହ, ସେ ଯାହା ଆଜ୍ଞା ଦେବେ, ଆମେ ସେହି ଅନୁଯାୟୀ କରିବା।

ଦେଵା ଊଚୁର୍ଯଜ୍ଞଭାଗେ ନ ଚ ମନ୍ତ୍ରା ଇତି ପ୍ରଭୁମ୍

ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, 'ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞର କୌଣସି ଭାଗ ନାହିଁ, ନାହିଁ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର।'

ଯେ ନାଧ୍ଵରସ୍ଯ ରାଜାନଂ ପୂଜଯଧ୍ଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

'ତୁମେ ଯଜ୍ଞର ରାଜା ମହେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କର।'

ପୂଜ୍ଯତେ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ସର୍ଵାଭ୍ଯୁଦସିଦ୍ଧିଦଃ

'ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରିଥିବା।'

ନ ମେନିରେ ଯଯୁର୍ମନ୍ତ୍ରା ଦେଵାନ୍ ମୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵମାଲଯମ୍

ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲେ ନାହିଁ; ମନ୍ତ୍ରମାନେ ଦେବତାମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ସ୍ପୃଶନ୍ କରାଭ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଦଧୀଚଂ ପ୍ରାହ ଦେଵତାଃ

ଦେବତାମାନେ ଦଧୀଚି ବ୍ରାହ୍ମର୍ଷିଙ୍କୁ ହାତ ଦେଇ ସ୍ପର୍ଶ କରି କଥା କହିଲେ।

ଯସ୍ମାତ୍ ପ୍ରସହ୍ଯ ତସ୍ମାଦ୍ ଵୋ ନାଶଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ଗର୍ଵିତମ୍

'ତୁମେ ଅହଂକାର କରିଥିବାରୁ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବି।'

ଗଣେଶ୍ଵରାଶ୍ଚ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧା ଯୂପାନୁତ୍ପାଟ୍ଯ ଚିକ୍ଷିପୁଃ

କ୍ରୋଧିତ ଗଣପତିମାନେ ଯଜ୍ଞ ଖୁଣ୍ଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଡ଼ି ଦୂରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

ଗୃହୀତ୍ଵା ଭୀଷଣାଃ ସର୍ଵେ ଗଙ୍ଗାସ୍ତ୍ରୋତସି ଚିକ୍ଷିପୁଃ

ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଗଣମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧରି ଗଙ୍ଗା ଝରଣାରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

ଵ୍ଯଷ୍ଟମ୍ଭଯଦଦୀନାତ୍ମା ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ଦିଵୌକସାମ୍

ସେ ଅପାର ଶକ୍ତି ଥିବା ଲୋକ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ରେଖିଦେଲେ।

ନିହତ୍ଯ ମୁଷ୍ଟିନା ଦନ୍ତାନ୍ ପୂଷ୍ଣଶ୍ଚୈଵମପାତଯତ୍

ସେ ମୁଷ୍ଟି ଦେଇ ପୂଷଣଙ୍କ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗି ଚୁଆଇଦେଲେ।

ଧର୍ଷଯାମାସ ବଲଵାନ୍ ସ୍ମଯମାନୋ ଗଣେଶ୍ଵରଃ

ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଣପତି ହସି ହସି ସେମାନେକୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ନ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।