କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ରକ୍ଷତେ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶରଣାଗତରକ୍ଷକଃ

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଶରଣ ନେଇଥିବାମାନେଙ୍କୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯର୍ଷିଗଣାନ୍ ଦେଵାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଵିଷଃ

ଋଷିମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।

ନରଃ ପାପମଵାପ୍ନୋତି ମହଦ୍ ଵୈ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ଏପରି କାମ କରିଲେ ମଣିଷ ଭୟଙ୍କର ପାପରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଦଣ୍ଡୋ ଦେଵକୃତସ୍ତତ୍ର ସଦ୍ଯଃ ପତତି ଦାରୁଣଃ

ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଦେଇଥିବା ଦଣ୍ଡ ତୁରନ୍ତ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ପଡ଼ିଯାଏ।

ସମାଗତାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତାନ୍ ଦକ୍ଷସାହାଯ୍ଯକାରିଣଃ

ସେଇ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯେଉଁମାନେ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ,

ଵିନିନ୍ଦିତୋ ମହାଦେଵଃ ଶଙ୍କରୋ ଲୋକଵନ୍ଦିତଃ

ଲୋକେ ଯେଉଁ ମହାଦେବ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସେ ନିନ୍ଦିତ ହେଲେ।

ନିନ୍ଦନ୍ତୋ ହ୍ଯୈଶ୍ଵରଂ ମାର୍ଗଂ କୁଶାସ୍ତ୍ରାସକ୍ତମାନସାଃ

ଯେଉଁମାନେ ଭ୍ରମିତ ଶିକ୍ଷାରେ ମନ ଲଗାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପଥକୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।

ପ୍ରାପ୍ଯ ଘୋରଂ କଲିଯୁଗଂ କଲିଜୈଃ କିଲ ପୀଡିତାଃ

ଭୟାନକ କଳିଯୁଗକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କଳିର ଦୁଷ୍ପ୍ରଭାବରେ ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।

ଭଵିଷ୍ଯତି ହୃଷୀକେଶଃ ସ୍ଵାଶ୍ରିତୋ ଽପି ପରାଙ୍ମୁଖଃ

ନିଜ ଭକ୍ତମାନେ ଆଶ୍ରୟ କଲେ ମଧ୍ୟ, ହୃଷୀକେଶ ଉଦାସୀନ ହେଇଯିବେ।

ଜଗାମ ମନସା ରୁଦ୍ରମଶେଷାଘଵିନାଶନମ୍

ସେ ମନରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଭାବିଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱର କରନ୍ତି।

ପତିଂ ପଶୁପତିଂ ଦେଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵୈତତ୍ ପ୍ରାହ ସର୍ଵଦୃକ୍

ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ପଶୁପତିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ସେଇ ଦେବତା କହିଲେ।

ଵିନିନ୍ଦ୍ଯ ଭଵତୋ ଭାଵମାତ୍ମାନଂ ଚାପି ଶଙ୍କର

ହେ ଶଙ୍କର, ଆପଣଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଓ ମୋ ସ୍ୱୟଂକୁ ଅବମାନିତ କରିଛି।

ଵିନାଶଯାଶୁ ତଂ ଯଜ୍ଞଂ ଵରମେକଂ ଵୃଣୋମ୍ଯହମ୍

ମୁଁ ଏକ ଦୟା ଚାହେଁ—ସେଉଁଠି ବଳିଦାନକୁ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ କରନ୍ତୁ।

ସସର୍ଜ ସହସା ରୁଦ୍ରଂ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞଜିଘାଂସଯା

ଡକ୍ଷଙ୍କର ବଳିଦାନକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ, ସେ ହଠାତ୍ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ସହସ୍ତ୍ରପାଣିଂ ଦୁର୍ଧର୍ଷଂ ଯୁଗାନ୍ତାନଲସନ୍ନିଭମ୍

ସେ ହଜାର ହାତ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଅପରାଜେୟ ଓ ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଭୟଙ୍କର।

ଦଣ୍ଡହସ୍ତଂ ମହାନାଦଂ ଶାର୍ଙ୍ଗିଣଂ ଭୂତିଭୂଷଣମ୍

ତାଙ୍କ ହାତରେ ଦଣ୍ଡ, ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି, ଧନୁର୍ବାଣ ଧାରଣ କରି, ଭସ୍ମରେ ଶୋଭିତ।

ସ ଜାତମାତ୍ରୋ ଦେଵେଶମୁପତସ୍ଥେ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ

ସେ ଜନ୍ମ ନେବା ସହିତ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କଲେ।

ଵିନିନ୍ଦ୍ଯ ମାଂ ସ ଯଜତେ ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରେ ଗଣେଶ୍ଵର

ହେ ଗଣନାଥ, ସେ ମୋତେ ଅବମାନନା କରି, ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ ବଳିଦାନ କରୁଛନ୍ତି।

ଵୀରଭଦ୍ରେଣ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଵିନାଶମଗମତ୍ କ୍ରତୁଃ

ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଡକ୍ଷଙ୍କ ବଳିଦାନ ନଶ୍ଟ ହୋଇଗଲା।

ତଯା ଚ ସାର୍ଧଂ ଵୃଷଭଂ ସମାରୁହ୍ଯ ଯଯୌ ଗଣଃ

ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ବୃଷଭ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସମସ୍ତ ଗଣ ଚାଲିଗଲେ।

ରୋମଜା ଇତି ଵିଖ୍ଯାତାସ୍ତସ୍ଯ ସାହାଯ୍ଯକାରିଣଃ

ଯେଉଁମାନେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ, ସେମାନେ 'ରୋମଜା' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରସଂକାଶା ନାଦଯନ୍ତୋ ଦିଶୋ ଦଶ

କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ସେମାନେ ଦଶ ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରିଲେ।

ସମାଵୃତ୍ଯ ଗଣଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଯଯୁର୍ଦକ୍ଷମଖଂ ପ୍ରତି

ଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରି, ସେମାନେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ବଳିଦାନ ସ୍ଥଳକୁ ଯାଇଲେ।

ଦଦୃଶୁର୍ଯଜ୍ଞଦେଶଂ ତଂ ଦକ୍ଷସ୍ଯାମିତତେଜସଃ

ସେମାନେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ବଳିଦାନ ସ୍ଥଳକୁ ଦେଖିଲେ।

ଵୀଣାଵେଣୁନିନାଦାଢ୍ଯଂ ଵେଦଵାଦାଭିନାଦିତମ୍

ସେଠାରେ ବୀଣା ଓ ବାଁଶୀର ସ୍ୱର, ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣର ଧ୍ୱନି ଭରିଥିଲା।

ଉଵାଚ ଭଦ୍ରଯା ରୁଦ୍ରୈର୍ଵୋରଭଦ୍ରଃ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ

ଵୀରଭଦ୍ର ହସି ହସି ମୃଦୁ କଥାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଭାଗାଭିଲପ୍ସଯା ପ୍ରାପ୍ତା ଭାଗାନ୍ ଯଚ୍ଛଧ୍ଵମୀପ୍ସିତାନ୍

ତୁମେ ଯେଉଁ ଭାଗ ଚାହୁଁଛ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଅ, ମନରେ ଯେଉଁ ଭାଗ ଆଶା କରିଛ, ଦେଅ।

ତଂ ବ୍ରୂତାଜ୍ଞାପଯତି ଯୋ ଵେତ୍ସ୍ଯାମୋ ହି ଵଯଂ ତତଃ

ତାଙ୍କୁ କହ, ସେ ଯାହା ଆଜ୍ଞା ଦେବେ, ଆମେ ସେହି ଅନୁଯାୟୀ କରିବା।

ଦେଵା ଊଚୁର୍ଯଜ୍ଞଭାଗେ ନ ଚ ମନ୍ତ୍ରା ଇତି ପ୍ରଭୁମ୍

ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, 'ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞର କୌଣସି ଭାଗ ନାହିଁ, ନାହିଁ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର।'