କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ତ୍ଵମପ୍ଯସତ୍ସୁତାସ୍ମାକଂ ଗୃହାଦ୍ ଗଚ୍ଛ ଯଥାଗତମ୍

ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଆମ ଅଯୋଗ୍ୟ କନ୍ୟା, ଘରରୁ ଯେପରି ଆସିଥିଲା, ସେପରି ଚାଲିଯାଅ।

ଵିନିନ୍ଦ୍ଯ ପିତରଂ ଦକ୍ଷଂ ଦଦାହାତ୍ମାନମାତ୍ମନା

ତାଙ୍କର ପିତା ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ନିଜେ ଦେହ ଦାହ କଲେ।

ହିମଵଦ୍ଦୁହିତା ସାଭୂତ୍ ତପସା ତସ୍ଯ ତୋଷିତା

ସେ ତାପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ହିମବତଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ହେଲେ।

ଶଶାପ ଦକ୍ଷଂ କୁପିତଃ ସମାଗତ୍ଯାଥ ତଦ୍ଗୃହମ୍

ତାପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।

ସ୍ଵସ୍ଯାଂ ସୁତାଯାଂ ମୂଢାତ୍ମା ପୁତ୍ରମୁତ୍ପାଦଯିଷ୍ଯସି

ତୁମେ ମୂଢ଼ମନା ହୋଇ, ନିଜ କନ୍ୟାଠାରେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେବ।

ସ୍ଵାଯଂଭୁଵୋ ଽପି କାଲେନ ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରାଚେତସୋ ଽଭଵତ୍

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଯୁଗରେ ସମୟ କ୍ରମେ ପ୍ରାଚେତସଙ୍କ ପୁଅ ଦକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଵିସର୍ଗଂ ଦକ୍ଷପର୍ଯନ୍ତଂ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ପାପନାଶନମ୍

ଦକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର କଥା ଶୁଣିଲେ, ସେହି କଥା ପାପ ନାଶ କରେ।

ଉତ୍ପତ୍ତିଂ ଵିସ୍ତରାତ୍ ସୂତ ବ୍ରୂହି ଵୈଵସ୍ଵତେ ଽନ୍ତରେ

ହେ ସୂତ, ଭଲଭାବରେ ଆମକୁ ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ତ୍ରାନ୍ତରରେ ସୃଷ୍ଟି କେମିତି ହେଲା, ସେ କଥା କହ।

କିମକାର୍ଷୋନ୍ମହାବୁଦ୍ଧେ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ ସାଂପ୍ରତମ୍

ହେ ମହାବୁଦ୍ଧି, ସେ କ’ଣ କଲେ? ଏହି କଥା ଆମେ ଏବେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।

ତ୍ରିକାଲବଦ୍ଧଂ ପାପଘ୍ନଂ ପ୍ରଜାସର୍ଗସ୍ଯ ଵିସ୍ତରମ୍

ତିନି କାଳରେ ବନ୍ଧା, ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟିର ବିସ୍ତୃତ କଥା।

ଵିନିନ୍ଦ୍ଯ ପୂର୍ଵଵୈରେଣ ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵରେ ଽଯଜଦ୍ ଭଵମ୍

ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁତାରୁ ଗଙ୍ଗା ତୀରେ ଭବଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ବଳି ଦେଲେ।

ସହୈଵ ମୁନିଭିଃ ସର୍ଵୈରାଗତା ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ଏବଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସେଠାକୁ ଏକାଠି ଆସିଲେ।

ଦଧୀଚୋ ନାମ ଵିପ୍ରର୍ଷିଃ ପ୍ରାଚେତସମଥାବ୍ରଵୀତ୍

ଦଧୀଚି ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ପ୍ରାଚେତସଙ୍କୁ କହିଲେ।

ସ ଦେଵଃ ସାଂପ୍ରତଂ ରୁଦ୍ରୋ ଵିଧିନା କିଂ ନ ପୂଜ୍ଯତେ

ସେ ଦେବତା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ସମୟରେ ବିଧିମତ ଭାବେ କାହିଁକି ପୂଜା କରାଯାଉନାହିଁ?

ନ ମନ୍ତ୍ରା ଭାର୍ଯଯା ସାର୍ଧଂ ଶଙ୍କରସ୍ଯେତି ନେଜ୍ଯତେ

ଶଙ୍କରଙ୍କ ପାଇଁ ପତ୍ନୀ ସହିତ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ନଥିବାରୁ, ସେଉଁଠି ପୂଜା ହୁଏନାହିଁ।

ଶୃଣ୍ଵତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସର୍ଵଜ୍ଞାନମଯଃ ସ୍ଵଯମ୍

ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ସ୍ୱୟଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।

ସଂପୂଜ୍ଯତେ ସର୍ଵଯଜ୍ଞୈର୍ଵିଦିତ୍ଵା କିଲ ଶଙ୍କରଃ

ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଚିହ୍ନି ପୂଜା କରାଯାଏ।

ନଗ୍ନଃ କପାଲୀ ଵିକୃତୋ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ନୋପପଦ୍ଯତେ

ନଗ୍ନ, କପାଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ବିକୃତ ଦେହ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା ହୋଇ ସେ ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।

ସତ୍ତ୍ଵାତ୍ମକୋ ଽସୌ ଭଗଵାନିଜ୍ଯତେ ସର୍ଵକର୍ମସୁ

ଯିଏ ସତ୍ତ୍ୱର ସ୍ୱରୂପ, ସେ ଭଗବାନ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।

ସର୍ଵଲୋକୈକସଂହର୍ତା କାଲାତ୍ମା ପରମେଶ୍ଵରଃ

ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାରେ ଏକମାତ୍ର କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମୟର ଆତ୍ମା, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର।

ସୋ ଽଯଂ ସାକ୍ଷୀ ତୀଵ୍ରରୋଚିଃ କାଲାତ୍ମା ଶାଙ୍କରୀତନୁଃ

ସେ ଅତି ତୀବ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ମାଳିକ, ସମୟର ଆକାର ଏବଂ ଶଙ୍କରଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ସବୁ କଥାର ସାକ୍ଷୀ।

ଆଦିତ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ ସୂର୍ଯୋ ନୀଲଗ୍ରୀଵୋ ଵିଲୋହିତଃ

ପୂଜ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଗବାନ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ କଳା ଏବଂ ଦେହ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ।

ପଶ୍ଯୈନଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣଂ ରୁଦ୍ରମୂର୍ତି ତ୍ରଯୀମଯମ୍

ଏହି ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଦେଖ, ତିନି ବେଦର ମିଶ୍ରଣ ରୂପ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଆକାର।

ସର୍ଵେ ସୂର୍ଯା ଇତି ଜ୍ଞେଯା ନ ହ୍ଯାନ୍ଯୋ ଵିଦ୍ଯତେ ରଵିଃ

ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ, କାରଣ ରବି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ।

ବାଢମିତ୍ଯବ୍ରୁଵନ୍ ଵାକ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ସାହାଯ୍ଯକାରିଣଃ

ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବାମାନେ ତାଙ୍କର କଥାକୁ 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ସହସ୍ତ୍ରଶୋ ଽଥ ଶତଶୋ ଭୂଯ ଏଵ ଵିନିନ୍ଦ୍ଯତେ

ତାପରେ, ଶହେ ଶହେ ଏବଂ ହଜାରେ ହଜାରେ ଲୋକେ ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିଲେ।

ଅପୂଜଯନ୍ ଦକ୍ଷଵାକ୍ଯଂ ମୋହିତା ଵିଷ୍ଣୁମାଯଯା

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇ, ସେମାନେ ଦକ୍ଷଙ୍କ କଥାକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ନାପଶ୍ଯନ୍ ଦେଵମୀଶାନମୃତେ ନାରାଯଣଂ ହରିମ୍

ନାରାୟଣ ହରି ଛଡ଼ା, ସେମାନେ ଦେବତା ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ପଶ୍ଯତାମେଵ ସର୍ଵେଷାଂ କ୍ଷଣାଦନ୍ତରଧୀଯତ

ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।