ସେଠାରେ ଏକ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବେଦବାହୁ, ଏବଂ ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ସନ୍ନତି। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମି ଶକ୍ତିର ଧାରକ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ବାଳଖିଳ୍ୟମାନେ ବୋଲି ପରିଚିତ। ସେହି କନ୍ୟା, ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଥିଲେ—ସୁତପା ଓ ଶୁକ୍ର। ସେଠାରୁ ସ୍ୱାହା ତିନି ଉତ୍ତମ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁଅ ପାଇଥିଲେ—ନିର୍ମଥ୍ୟ, ପବମାନ, ଓ ବୈଦ୍ୟୁତ; ସେମାନେ ପାବକଙ୍କ ପୁଅ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରଣା କରାଯାଏ। ସେମାନଙ୍କ ବଂଶଜ ମଧ୍ୟରେ ଚାଳିଶିଏଁ ପାଞ୍ଚ ଅନ୍ୟ ଥିଲେ। ଏହିପରି ଏହି ଉନଚାଳିଶି ଅଗ୍ନି ବିଶ୍ୱେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଲାଳାଟରେ ତିନୋଟି ରେଖା ଥିଲା। ସେମାନେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି—ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ ଓ ବର୍ହିଷଦ। ଏହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଣୀ ମୁନିମାନେ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, ଯୋଗସିଧ୍ଦ, ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ହିମବତଙ୍କୁ ଜଗତର ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ ଗଙ୍ଗା ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଦେବୀଙ୍କର ମହିମା ପୂର୍ବରୁ ଉଚିତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥିଲା। ଆଜି ତୁମେ ଏହା କହିଛ, ଏବେ ମନୁଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଶତରୂପା ଦୁଇ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସେ ନାରାୟଣଙ୍କ ଭକ୍ତ ଥିଲେ ଏବଂ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଶ୍ଲିଷ୍ଟାଠାରୁ ସେ ପଞ୍ଚ ପୁଅ ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଦୋଷରହିତ ଓ ଶିଳ୍ପଶୀଳ ଚରିତ୍ରର ଧାରକ। ସେ ଶାଳଗ୍ରାମରେ ବିଷ୍ଣୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭଜିଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ସ୍ଥିର ଲୋକମାନେ, ପ୍ରଜାପତି ବୀରଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ବଳଶାଳୀ ବୈରାଜ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଝିଅ ମଧ୍ୟରେ—ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୁତ, ଅତିରାତ୍ର, ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଅଙ୍ଗ, ସୁମନସ, ସ୍ୱାତି, କ୍ରତୁ, ଅଙ୍ଗିରସ, ଓ ଶିବ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ସେ ଯିଏ ପ୍ରଥୁ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଜନମାନ୍ୟଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ, ସୂତ ଜନ୍ମିଲେ—ସେ ହରି ସ୍ୱୟଂ ମାୟାମୟ ରୂପେ। ଏହି ପୁରାତନ ସୂତ ମୁଁ ଥିଲି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲି। ହରି, ପରମ ପୁରୁଷ, କୃପାକରି ମୋତେ ପୁରାଣ ଶୁଣାଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ପୁରାଣ କଥା କହିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଜୀବିକା ହେଲା। ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ୱୀ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅଟୁଟ୍ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ରାଜା ଥିଲେ। ସେ ଗୋବର୍ଧନ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଦାମୋଦର ଦେବ ନିଜେ ଆସି ରାଜାଙ୍କୁ କିଛି ଶବ୍ଦ କହିଲେ, ଏବଂ ତା’ପରେ ହୃଷୀକେଶ ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଫେରିଗଲେ। ସେ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ନ୍ୟାୟରେ ପାଳନ କଲେ, ହେ ମଧୁସୂଦନ। ଖିଖଣ୍ଡନ, ହବିର୍ଧାନ, ଓ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ଜନ୍ମିଲେ—ସେମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ରୂପବାନ, ବେଦ ଓ ଅଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। କେତେକ ସମୟ ପରେ, ସେ ହିମାଲୟ ପାହାଡ଼ର ଉପତ୍ୟକାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମନ୍ଦଳ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ସେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାପ୍ୟ ଓ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମଦ୍ୱେଷୀମାନେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଠି ସିଦ୍ଧମାନ୍ଦଳର ଆଶ୍ରମରେ ଶୋଭିତ, କମଳ ଓ ଶାଳୁକ ଦଳରେ ଭରିଥିବା ଅପୂର୍ୱ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା।