ଏକ ଦିନ, ଜିଜ୍ଞାସୁ ମନେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଏହି ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ କ’ଣ, ପରିଣାମ କ’ଣ, ତୁମେ କିଏ, ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ?" ତାହାକୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ଦେବତା କହିଲେ, "ମୁଁ ସନାତନ ଆନନ୍ଦ, ସ୍ୱୟଂ-ପ୍ରଭାସ୍ବର, ଅବିନାଶୀ ଓ ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଅତିତ। ଏହି ବିଶ୍ୱ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ହେଉଛି ପରିଣାମ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ, ଅବିନାଶୀ ହେଉଛି ଏହାର କାରଣ। ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର। ତେଣୁ, କାର୍ମିକ ଶିଷ୍ଟାଚାର ଦ୍ୱାରା ସନାତନଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ।" ଏହିପରି, ଦେବତା ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ତିନିପ୍ରକାର ଧ୍ୟାନରେ ନିଶ୍ଚିତ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ କ’ଣ? ଏହାର ପ୍ରମାଣ ଓ ପବିତ୍ରତାର ଉପାୟ କ’ଣ?" ସେଠି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଲୋଟସ୍-ନେତ୍ରୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମ୍ରତାର ସହିତ କହିଲେ, "ଏହି ସବୁ ସତ୍ୟ ଦୟାକରି ଏଠାରେ ଏବେ ମୋତେ କୁହ।" ତାହା ପରେ, ମହାମୁନି କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।" ଏହିପରି କହି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି, ଦେବତା ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମନ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୈରାଗ୍ୟରେ ଶରଣ ନେଲେ। ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପୂର୍ବକ ଶେଷ ଧ୍ୟାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ—ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ନିଦ୍ରାହୀନ, ପ୍ରାଣ-ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ମୁକ୍ତିକାମୀ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି। ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଗମନ କଲେ। ଯୋଗୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସିଦ୍ଧ ମୁନିମାନେ ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ସେଠିକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠି ପରମ ପୁରୁଷ ବସିଛନ୍ତି, ସେ ଅନ୍ତର୍ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ—ଏହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏଠି ସେ ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ଶୂନ୍ୟ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ପିତାମହଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ସେ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମ ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି, ଚାରିଟି ମୁହଁ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନିରେ ଶୋଭିତ। ସେଠି, ସେ ଦେବତା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ସେଠି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିର୍ମଳ ଧାମ, ଯାହାକୁ ଋକ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଏହା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଦୀପ୍ତିରେ ଗଠିତ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶରଣ ନେଇଥିବା ସ୍ଥାନ। ସେ ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ବୀ ଶାନ୍ତ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ଶୁଭ ଦେଖିଲେ। ଏହିଏ ସେ ଆନନ୍ଦମୟ, ଅଚଳ ବ୍ରହ୍ମ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମ। ସେ ଆତ୍ମାର ଧାମ, ଅବିନାଶୀ ମୁକ୍ତି ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏହି ଶେଷ ଅବସ୍ଥାରେ ଶରଣ ନେଇ, ପ୍ରାଜ୍ଞ ପୁରୁଷ ମାୟା ଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ଯାହା କହିଥିଲେ, ସେଠାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ। ଏହି ଶକ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଅଂଶ ରୂପେ, ଶୁଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ।" ତାପରେ, ଦେବତା, ନାରଦ ଆଦି ମହାମୁନିମାନେ ସହିତ ରସାତଳକୁ ଗଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି କଥା ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିବି।" "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା ଏହାର କଥା କହିବା—ଏହା ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଯାହା କୁହାଯାଇଛି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାହାକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ।" "ମୁଁ ଯାହା କହିବାକୁ ଯାଉଛି, ଏହା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ କହିଥିଲି। ଏହା ପୁରାଣ—ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥିବା, ମୋକ୍ଷ ଧର୍ମ କଥାକୁ କହିଥିବା।" "ଉପାସନା କରି, ସେର୍ପଶୟ୍ୟା ଉପରେ ଶୟନ କରି ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ପ୍ରବେଶ କଲି। ତାହାପରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ମନରେ ହଠାତ୍ ଦିବ୍ୟ କୃପା ଉଦିତ ହେଲା।