ସେ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା, ଏବଂ ଧର୍ମର ଆଧାର ସ୍ୱରୂପା । ସେ ଧର୍ମର ଶକ୍ତି, ଧର୍ମରୁ ଗଠିତ, ଅଧର୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ସମ୍ସ୍ତ ଜଗତରେ ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମହାଶକ୍ତି । ସେ ଧର୍ମର ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ, ଧର୍ମମୟ ସ୍ୱଭାବର, ଧର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ଲାଭ୍ୟ, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଆଧାର । ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଏବଂ ମୂଳସ୍ଥାନ । ସେ ସଦା ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ଆକାଶ ସ୍ୱରୂପା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ରୂପ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିରାକାର । ଏପରି ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟଭୀତ ହୃଦୟରେ ହାତ ଜୋଡି ସେ ପୁନି ନମ୍ରତା ସହ କହିଲେ— “ମୁଁ ଏହି ରୂପକୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇଛି, ଦୟାକରି ଆଉ ଏକ ଦୟାମୟୀ ରୂପ ଦେଖାନ୍ତୁ।” ତାହାପରେ ଦେବୀ ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପକୁ ଅପସାରଣ କରି, ନିଜର ଆଉ ଏକ ମୃଦୁ ରୂପ ପ୍ରକାଶ କଲେ । ଏହି ନୂତନ ରୂପରେ ଦେବୀଙ୍କ ଦୁଇଟି ଚକ୍ଷୁ, ଦୁଇଟି ବୁହା, ନୀଳ କେଶ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ମୃଦୁ ସ୍ୱଭାବର ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚଉଡ଼ା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଳାଟରେ ଦୀପ୍ତିମୟ ତିଳକ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା । ମହାନ୍ତ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁନାର ମାଳା ଛାତିରେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଶାନ୍ତ ଓ ଦିବ୍ୟ, ଅନନ୍ତ ମହିମାର ଆଶ୍ରୟ । ଏବେ ଭୟ ଛାଡ଼ି, ହୃଦୟ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ— “ହେ ଦେବୀ, ଆପଣ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ସାକ୍ଷାତ ଅବିର୍ଭୂତ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ କୃପାମୟୀ, ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଶେଷରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକାକି ଲୟ ହୁଏ, ଆପଣ ହିଁ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଅନ୍ୟେ, ଯେଉଁମାନେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଶିବ, ମଙ୍ଗଳର ଆଶ୍ରୟ ବୋଲି କହନ୍ତି। ଅଜ୍ଞାନ, ସୀମା, ମାୟା ଏବଂ ଅନେକ ଶକ୍ତି—ଯେପରିକି ପଞ୍ଚଭୂତ—ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁସରି କରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ଆପଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭେଦରୁ ମୁକ୍ତ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଭେଦ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜିତ। ମୂଳ ପ୍ରକୃତିରୁ ଆପଣ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି। ଆପଣ ହିଁ ପରମ ଆନନ୍ଦ, ଆପଣ ହିଁ ଆନନ୍ଦ ଦାତ୍ରୀ। ଆପଣ ଶିବ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ପରମ ଚିରନ୍ତନ ବ୍ରହ୍ମ। ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ଦେବୀ, ଆପଣ ବାୟୁ; ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁମାରକ; ସାଂଖ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କପିଳ ଦେବ; ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍କର; ବେଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମବେଦ; ଛନ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାୟତ୍ରୀ; ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ମାୟା; କାଳ ମାପନ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ନିଜେ କାଳ। ଆଶ୍ରମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମ; ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାସ୍ୱାମୀ। ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଉପନିଷଦ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ଗୁପ୍ତ ଉପନିଷଦ୍। ସମସ୍ତ ପଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ଶବ୍ଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ସରସ୍ୱତୀ। ସତୀ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆରୁଣ୍ଧତୀ; ଉଡ଼ୁଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ। ଜପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାବିତ୍ରୀ, ଯଜୁର୍ବେଦର ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତରୁଦ୍ରିୟ। ସମସ୍ତଙ୍କର ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ଆପଣ, ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଅତିତ ସତ୍ୟକୁ ନମସ୍କାର କରେ। ମୁଁ ସେହି ରୂପକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ। ପ୍ରାଣ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ପୁରୁଷ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ। ଆପଣଙ୍କର ଯେଉଁ ରୂପ ସଦା ଭେଦ ରହିଥାଏ, ତାହାକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ରୂପକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଆଣ୍ଡ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସୂର୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ବିରାଜିତ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ସମ୍ମାନ କରେ। ନାରାୟଣ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।