ଏହି ଶ୍ରୀମୟୀ ଦେବୀଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ କଣ୍ଠ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ସ୍ୱରୂପ ଓ ଶାନ୍ତି ଦାନ କରିବାର ଶକ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ସେ ଶାନ୍ତିର ଅଭିବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ତିନି ଶକ୍ତିର ମାତା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ଓ ଛଅ ତରଙ୍ଗର ଉପରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଆକାଂକ୍ଷାର ଉତ୍ସ ଓ ମୁକୁଟଧାରିଣୀ ଅଟୁଟ ଗୌରବର ସ୍ୱାମିନୀ। ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ସଂଯମିତ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ସେ ବୃଷଭ ଦ୍ୱାରା ଅଧିଷ୍ଠିତ, ଆକାଶର ମାତା, ଏବଂ ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ଦେବୀ ଚାଣୂରକୁ ବଧ କରିଥିବା କନ୍ୟା, ନୀତିର ଜ୍ଞାନୀ, ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି। ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ସୌର୍ଯ୍ୟଶାଳି, ମହାକାଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସେ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ଅପହରଣ କରନ୍ତି, ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ପ୍ରଚୁରତା ଦେଇ ଲାଲନ କରନ୍ତି। ଚାଷ କରନ୍ତି, ଅମୃତ ଝରାନ୍ତି, ବୀଣା ର ସ୍ୱରେ ମନ ବିନୋଦନ କରନ୍ତି। ଅରୁନ୍ଧତୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ, ଚନ୍ଦ୍ର ଚିହ୍ନ ଧାରିଣୀ, ମାନ ସମ୍ମାନ ଦାତ୍ରୀ। ସେ ଝରଣା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଅନେକ ଛୋଟ ବଡ଼ ଵର ଦେଇଥିବା ଦାତ୍ରୀ। ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରୀର ଧାରଣକାରୀ, ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ଶ୍ରୀଧରଙ୍କ ଶରୀରର ଅର୍ଧ ଅଂଶ ଭାଗୀନୀ। ଦେମନ୍ଦେର ଦଳକୁ ନାଶ କରିଥିବା, ସିହିକାର କନ୍ୟା, ସିଂହାରେ ଆସୀନ ଦେବୀ। ସେ ରସ ଜ୍ଞାନୀ, ରସ ଦାତ୍ରୀ, ପ୍ରୀତିଦାୟିନୀ, ତାଙ୍କର ଜିଭରୁ ସଦା ଅମୃତ ଝରେ। ସେ ଵଜ୍ର ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ବଜ୍ର ଜିଭ ଅଛି, ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟା, ଅଦମ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଗାନ୍ଧର୍ବୀ, ନାଗମତୀ, ଚନ୍ଦ୍ରମୟୀ, କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱତରଙ୍କ ପ୍ରିୟା। ସେ ଯେଉଁଠାରେ ବସନ୍ତି, ସେଠି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚମ୍ପକ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଓ କଂସର ପ୍ରାଣ ହରିନେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଦେବୀ ପ୍ରକାଶମାନ ଦିବ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଦିନ ଅତୀତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଦ୍ଗୁଣୀମାନ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଓ ଦୁଷ୍ଟ-ଶିଷ୍ଟ ଦୁହେଁ ପୂଜିତ। ସେ ଦେବତାନାୟକଙ୍କ ମାତା, ଚମତ୍କାର ତେଜୋମୟୀ, ସୁକ୍ଷ୍ମ ନାଡୀ ଧାରଣ କରି, ସୂର୍ୟରେ ବିରାଜିତ। ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ, ନୀତି ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବୀ। ସେ ଧର୍ମର ଶକ୍ତି, ଧର୍ମର ଗଠିତ, ଅଧର୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ ଧର୍ମର ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ, ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱଭାବର ଅଧିକାରିଣୀ, ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଆଧାର। ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ, ତଥାପି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଓ ମୂଳ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ସେ ସଦା ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ଆକାଶ ସ୍ୱରୂପା, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି ଓ ନିରାକାର। ଏହାପରେ, ଏକ ଭକ୍ତ ଭୟଭିତ ହୃଦୟରେ ହାତ ଜୋଡି ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଃ ନମସ୍କାର କଲେ ଓ କହିଲେ: “ମୁଁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଦେଖି ଭୟଭୀତ, ଦୟାକରି ମୋତେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୟାଳୁ ରୂପ ଦେଖାନ୍ତୁ।” ତାହାପରେ ଦେବୀ ସେହି ରୂପକୁ ଅପସାରଣ କରି, ନିଜର ଅନ୍ୟ ଏକ ଶାନ୍ତ ଓ ମାଧୁର୍ୟମୟ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ। ଏହି ନୂତନ ରୂପରେ ଦେବୀଙ୍କ ଦୁଇଟି ଚକ୍ଷୁ, ଦୁଇଟି ବାହୁ, ଶାନ୍ତ ମୂଖ ଓ ଗାଢ଼ ନୀଳ କେଶ ଅଛି। ତାଙ୍କର ଚୌଡ଼ା ଲାଳିମା ଭୃକୁଟି ଉପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ତିଳକ ଶୋଭିତ। ଛାତିରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁଖ ଶାନ୍ତ, ଦିବ୍ୟ, ଅନନ୍ତ ମହିମାର ଆଶ୍ରୟ। ଏହି ଦୟାମୟୀ ଦେବୀଙ୍କ ଶାନ୍ତ ରୂପ ଦେଖି, ଭକ୍ତଙ୍କ ଭୟ ଅପସାରି ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଓ ଦେବୀ, ଆପଣ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ଅପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦୟାମୟୀ, ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ ଦର୍ଶନ। ସମସ୍ତ କିଛି ଅନ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ଲୟ ହୁଏ, ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଅନ୍ୟେ, ଯେଉଁମାନେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ‘ଶିବା’, ମଙ୍ଗଳର ଆଶ୍ରୟ ଭାବେ କହନ୍ତି। ଅଜ୍ଞାନ, ସୀମା, ମାୟା ଓ ପଞ୍ଚଭୂତାଦି ଅସଂଖ୍ୟ ଶକ୍ତି ଆପଣଙ୍କ ଭିତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଆପଣ ସମସ୍ତ ଭେଦରୁ ମୁକ୍ତ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଭେଦ ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଠାରୁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି। ଆପଣ ଏକମାତ୍ର ପରମ ଆନନ୍ଦ, ଆପଣ ଏକମାତ୍ର ଆନନ୍ଦ ଦାତ୍ରୀ।” ଏଭଳି ଦେବୀଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ମହିମା ଓ ଦୟା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଭକ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରେମରେ ପୂଜା କରନ୍ତି।