ଏଇପରି ଏକ ଦିବ୍ୟ କଥା ରହିଛି—ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତି, କ୍ରିୟାର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି—ଏହି ତିନିଟି ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଛି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ମାୟା ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି, ଏହି ମାୟା ଆଦିହୀନ ଓ ଅନନ୍ତ। ଯେଉଁଠି ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମାୟାବୀ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ନାୟକ, କାଳ, ସମୟର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରି ଅଧିକାରୀ ଥାନ୍ତି। ସମୟ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ନିର୍ମାଣ କରେ, ଏହି ସଂସାର ସମୟରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ। ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଶମ୍ଭୁ, ସେଇ ନିଜେ ସମୟ ଅଟୁଟ ଓ ଅନନ୍ୟ ଶିବଶକ୍ତି ରୂପେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ୍ତ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟମାନେ ସେଇ ପରମ ଶକ୍ତିରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀମାନେ ଯଥାର୍ଥତାକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଏହି ଶକ୍ତିରେ କୌଣସି ଭେଦ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପୁରାଣ ଓ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାରେ ଏହି ଭେଦ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଏଠି ପ୍ରଭୁ, ଭୋଗତା, କପର୍ଦିନ୍ (ନୀଳ-ଅରୁଣ) ଭାବରେ ପରିଚିତ। ମନକୁ ଈଶାନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହାକୁ ବିବେକପୂର୍ବକ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ବେଦରେ ଏହାକୁ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ଋଷିମାନେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ବେଦ ଓ ବେଦାନ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାଜ୍ଞ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି। ଯୋଗୀମାନେ ଏହି ପରମ ଦେବୀଙ୍କର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଦଶାକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଏହି ଦଶା ଅସୀମ ପ୍ରକୃତିରେ ଲୀନ ହୁଏ, ସ୍ୱ-ସାକ୍ଷାତ୍କାରର ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି। ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଶରଣ ନେଇ, ସେ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ସଂସାରିକ ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ୱନ କରନ୍ତି। ଶିବାତ୍ମିକାଙ୍କର ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା ଓ ଶିବଙ୍କର ସାର। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହିତ ପାର୍ବତୀଙ୍କ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବୀଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ। ତାପରେ ହିମବନ୍ତଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମେନା, ପାହାଡ଼ର ନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି ଜନ୍ମ ଦୁହେଁ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଫଳରେ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ହୋଇଛି। ସେ ଜଟାଧାରିଣୀ, ଚାରିଟିଏ ମୁହଁ, ତିନୋଟି ଚକ୍ଷୁ, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱି। ସେ ନିର୍ଗୁଣ ଓ ସଗୁଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରକଟ, ଅସ୍ତି-ନାସ୍ତି ଉଭୟର ପାରେ।” ହିମବନ୍ତ ଭୟକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଶାନ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଜାଣେନି, ଦୟାକରି ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।” ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଭୟହୀନତା ଦିଅନ୍ତି, ସେ ଦେବୀ ପାହାଡ଼ର ନାଥଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ—“ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅକ୍ଷୟ, ଏକମାତ୍ର ଯେଉଁଠି ମୋକ୍ଷକାମୀମାନେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି। ସେ ନିତ୍ୟ ଶାସନ ଓ ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି, ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ଉତ୍ସ।” ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ ଦେଇ କହିଲେ—“ମୋର ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶାସନ ରୂପକୁ ଦେଖ।” ତାପରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ, ପରମ ରୂପକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ସେ ହଜାର ଅଗ୍ନିଶିଖା ମାଳା ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଶତଶତ ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ବରାହ ଥିଲା, ରୂପ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀଷଣ। ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଦଶ ଲକ୍ଷ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ତେଜସ୍ୱି। ସେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ତରୀୟ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧରେ ଅନୁଲିପ୍ତ। ସେ ଅଣ୍ଡରେ, ଅଣ୍ଡବାହାରେ, ଉପରେ-ତଳେ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ଯୋଗୀଶ୍ୱରମାନେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ହିମବନ୍ତ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ବିରାଜିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତିନି ଭୟରେ ଅତିବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ତାପରେ ସେଇ ରାଜା ଏହି ପରମ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏକ ହଜାର ଏବଂ ଆଠନାମରେ ସ୍ତୁତି କଲେ।