ବ୍ରହ୍ମା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ, ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ ବୋଲି ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନରେ କଥା ହୋଇଛି। ଏହାପରେ ଗିରିଶଙ୍କ କୃପା ଓ ତିନିଁ ଦେଇଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଉପରେ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ଓ ପିନାକୀନଙ୍କର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ଘଟଣା ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନାଭିର ମାନ୍ଦାର ଫୁଲରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅବତରଣ ବିବରଣା ମିଳିଛି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମୋହ ଓ ହରିଙ୍କର ନାମ ଦେଇବା ଘଟଣା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ଏହାପରେ ମହେଶଙ୍କ ଲଳାଟରୁ ଉଦ୍ଭବ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀମତି ଅବସ୍ଥା ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇବା ନିର୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ — ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ଭାବରେ — ବିବରଣା ହୋଇଛି। ପରେ ଦେବୀଙ୍କର କଥା ଓ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷଙ୍କ ଜନ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା ଘଟଣା ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ଦେବୀଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ବିଶ୍ୱ ରୂପ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବା ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ଉପଦେଶ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଉଦ୍ଭବ ଓ ଦକ୍ଷଙ୍କ ବିଶେଷ ଯଜ୍ଞର ନାଶ ଘଟଣା ବିବରଣା ମିଳିଛି। ଏହାପରେ ଋଷିମାନେ ଦେଇଥିବା ଶାପ ଓ ପିତାମହଙ୍କ ଉପଦେଶ ରକ୍ଷା ନିମିତ୍ତ ଦିଆଯାଇଛି। ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଓ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କ ନାଶ ଘଟଣା ଏବଂ ଆନ୍ଧକଙ୍କ ଦମନ ଓ ଗଣପତିଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତୃତ୍ୱ ବିବରଣା ହୋଇଛି। ବାଣଙ୍କ ଦମନ ଓ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କ କୃପା ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାପରେ, ବସୁଦେବଙ୍କୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବିଷ୍ଣୁ-ହରିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଘଟଣା ଏବଂ ମହାଦେବ ତିନି ଆଖି ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶୀର୍ବାଦ ଲାଭ କରିବା ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ଡ୍ୱାରାବତୀର ନିବାସୀମାନେ ଭୟଭିତ ହେବା ଏବଂ ନାରଦଙ୍କ ଆଗମନ ଓ ଗରୁଡଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ବସୁଦେବଙ୍କ ଦୈନିକ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା ଓ ଏହି ପୂଜାର କାରଣ ଏବଂ ଲିଙ୍ଗଧାରୀଙ୍କ ପୂଜା ବିବରଣା ମିଳିଛି। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା କଥା ଏବଂ ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତୁତି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ଉଦ୍ଭବ ଓ ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ଘଟଣା ବିବରଣା ମିଳିଛି। ଯୁଗଗୁଡିକର ନିତ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ପରାଶର୍ୟ ମୁନି ବ୍ୟାସଙ୍କ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ହେବା ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ବିବରଣା ମିଳିଛି। ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ପ୍ରସ୍ଥାନ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ଦିଆଯାଇଛି। ବର୍ଷ ଗଣନା ଓ ନଦୀଗୁଡିକର ନିର୍ଣ୍ଣୟ, ଭୂଖଣ୍ଡର ବିଭାଜନ ଓ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ମନ୍ବନ୍ତର ଉପାଖ୍ୟାନ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିବରଣା ମିଳିଛି। ବେଦ ଓ ବେଦବିହୀନ ଶାସ୍ତ୍ରର ଉପାଖ୍ୟାନ ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ଗୁପ୍ତ ଗୀତ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଖପର ଧାରଣ ଓ ଭିକ୍ଷା ଯାତ୍ରା, ମଙ୍କଣକଙ୍କ ଦମନ ଏବଂ ଦେବଦାରୁ ଅବସ୍ଥାନରେ ଶମ୍ଭୁ ଓ ମାଧବଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ଉପରେ କଥା ହୋଇଛି। ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ବିବରଣା ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଏହିପରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିର ସହିତ ଦିବ୍ୟ ଘଟଣାଗୁଡିକ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବରେ ବିବରଣା ହୋଇଛି, ଯାହା ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ଚରିତ୍ର, ଉପଦେଶ ଓ ଦିନନିଆ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଅମୂଲ୍ୟ ଆଧାର।