ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତି ଏହି ସଂସାରରେ ଭୋଗ ଏବଂ ମୋକ୍ଷର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂଳରେ ଏକ ଅବିନାଶୀ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି—ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ହେଉଛି ଆତ୍ମା, ପ୍ରକୃତି ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାର। ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଅପାର ମହିମା ଦ୍ୱାରା ଏକ ମାତ୍ର ଶକ୍ତିକୁ ନିର୍ଗୁଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ସେଇ ଶକ୍ତି ନିଜ ଲୀଳାରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେହ ତିଆରି କରେ ଏବଂ ପୁନି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜେ ଗ୍ରସଣ କରେ। ବେଦ ଅନୁସାରେ ରୁଦ୍ର ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିଥିବା ଦାତା। ଦେବତାମାନେ ପରମ ଆତ୍ମାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ମହେଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ସ୍ତୁତିତ। କେହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନେ କରନ୍ତି, କେହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଆଉ କେହି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ତଥାପି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ମାନେ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଶିବ ଏହି ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଯେପରି ଯେପରି ପୂଜା କରାଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯିଏ ମହାଦେବଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସରେ ପୂଜା କରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଗିରୀଶଙ୍କୁ ନିର୍ଗୁଣ ହେଉ କି ସଗୁଣ ଭାବେ, ଦୁହିଁପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଉନ୍ନତି ଆଶା କରେ, ସେ ସଗୁଣ ଭାବରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ବେଦ ପରମ୍ପରା ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମାସନରେ, ସୁନା ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କରେ। ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷରେ ବିରାଜିତ ଭିରୂପାକ୍ଷଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରିଲେ, ମଣିଷ ଶିବଙ୍କ ସମୀପତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା କରିଲେ ଦିବ୍ୟ ପଦ ମିଳେ। ତାପରେ ଭକ୍ତି ସହ ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଶକ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଏଠି ଯୋଗକୁ ବୀଜ ଓ ନିର୍ବୀଜ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଭକ୍ତି ସହ ଅଗ୍ନି ଆଦି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ଅନାଦି ଓ ଅବିନାଶୀ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଧ୍ୟାନରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନାଯାଇଛି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଋଷି ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ କହିଥିଲି। ସେଇ ପ୍ରଭୁ ହେଉଛନ୍ତି ପରମ ବ୍ରହ୍ମ; ଏହି ଜଗତ ବ୍ରହ୍ମରେ ଏକତ୍ରିତ। ଋଷିମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ମାଧବ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ। ନାରାୟଣ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ବାସୁଦେବ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମାଧବ, ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହଜାର ହାତ ଓ ହଜାର ପାଦ ଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ମାୟାତୀତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ପୁରୁଷ, ପୁରାତନ, ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତାର ରୂପ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଧର୍ମ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଯାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ, ଅଖଣ୍ଡ ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ୍ଚ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମାୟାବୀ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତୁମକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ବାମନ, ହୃଷୀକେଶ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାତା, ଅବିଘ୍ନ ଆତ୍ମା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଦେବତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରଣ କରୁଥିବା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଆମେ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଜାଣିଛୁ, ଯାହା ଜାଣିଲେ ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ସେଇ ତୁମେ। ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମର ଏହି ବିଶାଳତା, ସମସ୍ତେ ତୁମେ। ହେ ଅନନ୍ତ ଆତ୍ମା, ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ; ତୁମେ ଆଶ୍ରୟ ଓ ଗମ୍ୟପଦ।