ହେ ରାଜନ୍, ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବରାହ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ଉପରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଏଠି ମାତ୍ର ସ୍ନାନ କରିଲେ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ; ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ଏକମାତ୍ର ଶାସକ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ, ରାଜାଧିରାଜ, ସେ ଦେବତାମାନେ ସହ ବିହାର କରି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଶତକୋଟି ଗୁଣା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେଠି ସେଗୁଡିକ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ସମସ୍ତ ପାପ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି। ପୁଣି ସେଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ସେଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିନାହାନ୍ତି। ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହ ଖେଳି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ରାଜନ, ମଣିଷ ଗଣପତି ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି, ଏହା ଦଶ ଗୁଣ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରୁ ବଡ଼। ଏଠି ସେ ବୃଷଭ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ବସି ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ହଂସ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ମହାପୁଣ୍ୟ ବାହା ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ। ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମହାରାଜ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏଠି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଜମଦଗ୍ନି ନାମରେ ସିଦ୍ଧ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ। ଏଠି ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରୁ ତିଣିଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ। ସ୍ନାନ କରିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ସାତ ଜନ୍ମର ପାପ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ସେ ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଏଠିର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ବିସ୍ତୃତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ନର୍ମଦା ନଦୀ ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାଦେବଙ୍କର ପ୍ରିୟ। ଏଠି ଶତ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ପଡିଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ବି ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି ବୋଲି ସ୍ୱୟଂ ପରମେଶ୍ୱର କହିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଏହି ନଦୀକୁ ପବିତ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପାପ ନାଶିନୀ ଭାବରେ ଜାଣିବା ଉଚିତ। ଏହି ନଦୀ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଏ ଓ ମହାପାପ ନାଶ କରେ। ଏହା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଠି ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି। ପୁରାତନ କାଳରେ ଭୃଗୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରସ ମୁନିମାନେ ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ବନ୍ଦନା କରି ଅବିନାଶୀ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “କେମିତି ଆମେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିପାରିବୁ? ଆମକୁ କୃପାକରି କୁହନ୍ତୁ।” ବିଶ୍ୱକର୍ମା କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମେମାନେ ବସିବା ଭୂମି ବିଷୟରେ କହିବି। ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ଚକ୍ରର କଣ୍ଠ ଛିଣ୍ଡିଯାଏ, ସେଠି ହେଉଛି ସେ ଭୂମି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠପୁରୁଷମାନେ।” ସେଠିକୁ ନୈମିଷ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ, ଏହା ସବୁଠାରେ ପବିତ୍ର ଓ ସମ୍ମାନିତ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୈମିଷ ହେଉଛି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ନିବାସ। ପୁରାତନ ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ଏଠି ତପସ୍ୟା କରି ଉତ୍ତମ ବର ପାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।