ଏଠି ଏକ ଦିବ୍ୟ କଥା ରହିଛି, ଯାହା କୁରୁପ୍ରସ୍ଥାନର ଗଭୀର ଶାସ୍ତ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏଠି କୁହାଯାଇଛି, ଯେଉଁ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦ ବାହାରେ ଅଛି, ସେଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାରଣ, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ କେବଳ ଶାଶ୍ୱତ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଇପାରେ। ଏହି ଉପରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ଯେ, ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଶୀଘ୍ର ଉଦିତ ହେବ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେବଳ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ନିଜେ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥାଏ। ଯେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ଶାନ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନ ଯୋଗରେ ଲୀନ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଅନେକ ଦର୍ଶନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜୀବର ଏକ କାରଣ ଅଛି, ସେହି କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଭୁ। ଏହି ସମୟରେ ମହାଦେବୀ, ମହାପାର୍ବତୀ, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ଅପରିମିତ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଆକାଶକୁ ପୂରଣ କରି ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ବୀଜ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ତାପରେ ସେଠାରେ ଥିବା ମୁନିମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେଖିଲେ, ମହାପୁରୁଷ ରୁଦ୍ର ଆଦିପୁରୁଷ ଭାବେ, ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ଆକାଶରେ ‘ଵ୍ୟୋମ’ ନାମରେ ଚମକୁଥିଲା। ସେ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର ନାଥ, ମାୟାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ଏହି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି। ସେଇ ଋଷିମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁନିଥରେ ଦେବଦାରୁବନରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ପୌରାଣିକ ଦେବଦାରୁବନର କଥା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଥିଲି। ଯଦି କୌଣସି ମଣିଷ ଶାନ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଏହି କଥା ଶୁଣାଇଥାଏ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏହା ପରେ ନର୍ମଦା ନଦୀଙ୍କ ମହିମା ବିଷୟରେ କଥା ଆସେ। ନର୍ମଦା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନଦୀ ଅତି ଶୁଭ ଓ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନାଶ କରେ। ପ୍ରୟାଗ ଓ ତାହାର ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମହିମା ଅପାର। ଏବେ ଏହି ନର୍ମଦା ମହିମା ତୁମେ ଶୁଣ, ଏହା ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜୀବଙ୍କୁ ତାରଣ କରିଥାଏ। ମୁଁ ଏହି ଶୁଭ ଗଥା କହୁଛି, ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣ। ଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ଅରଣ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ନର୍ମଦା ଅଛନ୍ତି, ସେଠା ସବୁଠି ପବିତ୍ର। ଏହି ନଦୀଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ଗଙ୍ଗାଜନ୍ମା ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି। ତିନି ଲୋକରେ ନର୍ମଦା ପବିତ୍ର, ଆନନ୍ଦ ଓ ମାନ୍ୟ ଦେଉଥିବା। ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ରାତି ଉପବାସ କଲେ ଏକ ଶତ ପରିବାରକୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇପାରିବେ। ଏହି ନଦୀ ଦুই ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ। ଅମରକଣ୍ଟକ ପାହାଡ଼କୁ ଘିରି ଏହି ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ। ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରଣୀଙ୍କ ଭଳିରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ, କୌଣସି କ୍ଷତି କରେନାହିଁ, ସେଠି ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଓ ଫଳ ମିଳେ, ରାଜନ୍, ଏହା ଆଗ୍ରହରେ ଶୁଣ। ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି। ସେ ଦେବଲୋକରେ ଦେବମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କରନ୍ତି। ରତ୍ନମୟ ଭବନ, ଚିତ୍ରିତ ରଥ ଓ ଦାସ-ଦାସୀମାନେ ତାଙ୍କ ସେବାରେ ରହନ୍ତି। ଏଠି ସେ ଶତ ବର୍ଷ ଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଗତି ଆକାଶରେ ବାୟୁ ପରି, ପୁନଃ ଫେରି ଆସେନାହିଁ।