ଏକ ସମୟର କଥା, ବେଦାଧ୍ୟୟନ ଓ ଧର୍ମପ୍ରତି ଅନୁଗତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ଏହି ଉପାସନା ପରେ, ସେମାନେ ଶିର ନମାଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସମୀପତା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏଠି କେଦାର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯାହା ସିଦ୍ଧମାନେର ଶୁଭ ନିବାସସ୍ଥଳ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଏଠିରେ ଶୁଧ୍ଧ ଜଳ ପାନ କରିଲେ, ଗଣେଶଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏଠିକୁ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ ଓ ଯୋଗୀମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି। ଏଠିରେ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏଠିକୁ ଯାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅବିନାଶୀ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠିରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ମହାଦେବ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନାଶ ହୋଇଥିଲା। ଏଠିରେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏଠିରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ଯାଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ଅନୁଭୂତି ଲାଭ କରେ। ଏଠିରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଏ। ଏଠିରେ ସ୍ନାନ, ପିଣ୍ଡ ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା ଅଟୁଟ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଧ୍ଧ ମନ ରଖି କ୍ରିୟା କରିଲେ, ଏଠିରେ ହଜାର ଗାଁ ଦାନର ଫଳ ମିଳିଥାଏ। ତିନି ରାତି କିମ୍ବା ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରିଲେ, ନିୟମିତ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଲୋଭ ରହିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଫଳ ଲାଭ କରେ। ଏଠିରେ ସ୍କନ୍ଦ ସଦା ବସିଥାନ୍ତି, ଅମରମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ଷଡ୍ମୁଖୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍କନ୍ଦ ସହ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ। ଏଠିରେ ପ୍ରାଚୀନ ପାପୀ ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଠିରେ ତୀର୍ଥ ହୋଇଯାଏ; ମୃତମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି କ୍ରିୟାକୁ ଭକ୍ତି ସହ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯମ ଲୋକ ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ଏଠିରେ ସ୍ନାନ କରି ଜଳ ଦାନ କରିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ଯୋଗୀକ ସିଦ୍ଧି ପାଏ। ଏଠିରେ ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଥାଏ। ନିୟମିତ ମନ ରଖି ଏଠିକୁ ଯାଇଲେ, ଶ୍ୱେତ ପଦ୍ମର ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଠିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏଠିରେ ଯମୁନା ଉତ୍ସ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ଶୁଧ୍ଧ କରେ। ଏଠିରେ ଯମୁନାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପୁନଃଜନ୍ମ ହେଲେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ରହିଥାଏ। ଏଠିରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି କୁବେରଙ୍କ ସେବକ ହୁଏ। ଏଠିରେ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଲେ, ହଜାର ଧନର ଫଳ ମିଳିଥାଏ। ଏମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଏଠିରେ ସପ୍ତ ପିଢି ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଏ। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିତ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଚିହ୍ନ, ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଚାହିଁ। ଏଠିରେ ଯାହା କରାଯାଏ, ସେ ସବୁ ଅଟୁଟ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏଠିରେ ନିୟମିତ ଦାନ କରିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସରୋବରରେ, ଧର୍ମର ତୀରରେ ଯାହା ଦାନ ହୁଏ, ସେ ମହା କୌଶିକୀ ପୁଷ୍କରଣୀରେ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏଠି ବିଶ୍ୱର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଅନାସ୍ଥାମାନେ ପାଇଁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ଏଠିରେ, ବ୍ୟକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ପାପ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାଏ, ଯେପରି ସାପ ପୁରୁଣା ଚମ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାଏ। ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ମୁଞ୍ଜା ନଦୀର ତୀରରେ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ସଙ୍ଗ ଦେଇଥିବା ସ୍ଥଳରେ, ଏଠିରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ବ୍ୟକ୍ତି ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ତାଙ୍କର ଦୂଷିତି ହ୍ରାସ ପାଏ। ଉତ୍ତର ମାନସକୁ ଯାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି। ସେ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ମୋକ୍ଷ ପାଇବା ସାଧନା ଲାଭ କରନ୍ତି।