ଏକ ସମୟର କଥା, ଧର୍ମର ଗଭୀର ନିୟମ ବିଷୟରେ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ । ସେଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା—ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଅସାବଧାନତାରେ ଅପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଯାଏ, ତେବେ ସେ କିପରି ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରିପାରିବେ? ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେଉଥିଲେ ଭଗବାନ ପଦ୍ମଜ—ଯଦି ଅସାବଧାନତାରେ ଏହା ହୁଏ, ତେବେ ତିନି ରାତି ଯାଏଁ ଉପବାସ କଲେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । କିନ୍ତୁ ଯଦି ଜାଣି-ସୁଣି ଏହି ପାପ କରାଯାଏ, ତେବେ ତାହାର ପରିଶୋଧନ କଠିନ ଓ ଦୁର୍ଲଭ । ଏପରେ ଜଣାଗଲା, ଯେଉଁମାନେ ଏମିତି ଖାଇଥିବେ, ସେମାନେ ଉପବାସ କିମ୍ବା କୃଚ୍ଛ୍ର ପଦ ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରିପାରିବେ । ଅଜାଣି ଖାଇଲେ, ବିଶେଷକରି ଜାଣି-ସୁଣି ମଧ୍ୟ କଲେ, ଏହି ଉପାୟ ଅବଶ୍ୟକ । ମହାପାପ ନ ଥିଲେ, ତିନିଟି କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ କଲେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । କେହି ଗୋମୂତ୍ରରେ ଭିଜାଯାଇଥିବା ଯବ ଖାଏ, ସେ ପ୍ରଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତ କଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ । କେଶ କଟିବା କିମ୍ବା ଯୌନ ସଂସ୍ପର୍ଶ ପରେ ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତିରେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । କେବେ କେବେ ତିନି ରାତି, କେବେ ଛଅ ଦିନ ଲାଗେ । ଏହି ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏକ କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଭଗବାନ କହିଛନ୍ତି, ଦୁର୍ଲଭ ସଂତାପନ କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ପାପ ଦୂର ହୁଏ । ତିନି କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ତିନି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ । ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବ୍ରତ ନିୟମିତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମରେ ବୃଦ୍ଧି କରି ପବିତ୍ର ହୁଏ । ଯଦି କେହି ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରି ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ, ତେବେ ଏହା ଏକ ରାତିର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେବ । ଏହା ସହିତ, ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଆଠ ହଜାର ବାର ପଢିଲେ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ ହୁଏ । ସ୍ନାନ କଲେ ସମ୍ପ୍ରତି ବ୍ୟକ୍ତି ପବିତ୍ର ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ସଂୟମ ଦରକାର । ଯଦି କୌଣସି ଉପନୟନୀୟ ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏକ ଦିନ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଅନ୍ତ୍ୟଜ ମାନେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କଲେ ଓ ଏକ ଗାଈ ଦାନ କଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ । ଯଦି କୌଣସି ଦେବତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରାଯାଏ, ତେବେ ତୀବ୍ର ତାପନ କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ଲାଭ ହୁଏ । କେବେ କେବେ ତିନି ରାତିରେ, କିମ୍ବା ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ହୋଇ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ଯେଉଁମାନେ ରିତି ମାନି ହୋମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ । ଦିନ ଓ ରାତି ଉପବାସ କରି, ସ୍ନାନ କରି, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ସେବନ କଲେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ସମ୍ଭବ; ଏହା ଛାଡି ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନାହିଁ । ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତ କଲେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ ହୁଏ । ଯଦି ଅସାବଧାନତାରେ ଅପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଆଠ ହଜାର ବାର ପଢି, ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ଖାଦ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟରେ ଅପବିତ୍ର ହେଲେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ଯଦି ଅପବିତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଏ, ତେବେ ସ୍ନାନ କଲେ ପବିତ୍ରତା ହୁଏ । ଅସାବଧାନତାରେ ଏମିତି ହେଲେ, ଜଳ ଚୁଷି ଧ୍ୟାନପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ପିତାମହ ଦେବତା ଏହିପରି ଶୁଚିତା ପାଇଁ ଜଳ ଚୁଷିବାକୁ କହିଛନ୍ତି । ପରିଶୋଧନ ପରେ, ସ୍ନାନ, ଉପବାସ ଓ ଅଗ୍ନିରେ ଘୃତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜେ ସ୍ପର୍ଶ କରିନାହାନ୍ତି, ତେବେ ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ । ପିଆଜ, ରସୁଣ କିମ୍ବା ଘିଅ ଖାଇଲେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ନାଭି ଉପରେ କୁକୁର କଟିଲେ ଏହି ନିୟମ ଦୁଇଗୁଣା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଦ୍ୱିଜାତି ଯଦି କୁକୁର କଟିଥିବା ପରେ ସ୍ନାନ କରିବା କିମ୍ବା ସାବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ପଢିଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ । ଯଦି କୌଣସି ଅସୁସ୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି ଓ ଧନ ଅଛି, ତେବେ ଅର୍ଧ କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ କଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ । ଯଦି ଜନନୀର ଋତୁକାଳରେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଛନ୍ତି, ତେବେ ଅର୍ଧ କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଜଳରେ ଡୁବି ଗାଈକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ବ୍ରତୀ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଆଠ ହଜାର ବାର ପଢି ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହା ସହିତ, ନଦୀରେ ଜପ କରିବା ଓ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଆଠ ହଜାର ବାର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉପଯୁକ୍ତ । ଅନ୍ତେ, ଯବ ଖାଇ ମଧ୍ୟ ଯଦି ତଥ୍ୟ ଭୁଲ ହୁଏ, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ଏଭଳି ଧର୍ମର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ରିୟା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରତ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଆତ୍ମା ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର ହୁଏ ।