ସଦା ପୂଜ୍ୟ ଅଜନ୍ମା, ଭଗବାନଙ୍କ କଥାନୁସାରେ, ଯେଉଁମାନେ ଅପବିତ୍ରତାରେ ପଡିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ପରାକ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରି ପୁନଃ ପବିତ୍ର ହୋଇପାରନ୍ତି । ଯଦି କୌଣସି ଦ୍ୱିଜ ଏକ କୁକୁର ହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଏକ ବର୍ଷର ଷୋଳମାଂଶ ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ଛୋଟ ସମୟ ପାଇଁ ବ୍ରତ ନିବାହ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଘୋଡ଼ା ହତ୍ୟା କଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ବାରୋ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଯଦି କୌଣସି ଭାର ବୋହିବା ଜନ୍ତୁ, ନପୁଂସକ ପଶୁ, ଛାଗଳୀ କିମ୍ବା ଏକ ମାପ ଶିମ୍ବି ହତ୍ୟା ହୁଏ, ତେବେ ସେଥିପାଇଁ ଭିନ୍ନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ରହିଛି । ଏକ ପପିହା ହତ୍ୟା ପାଇଁ ଦୁଇ ବର୍ଷ, ଏକ ବଢ଼ିଆ ଛାଉ ପାଇଁ ଏକ ବର୍ଷ, ଏବଂ ସାରସ ପାଇଁ ତିନି ବର୍ଷ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ମାଙ୍କଡ଼, ଶ୍ୟେନ କିମ୍ବା ଗୃଧ୍ର ହତ୍ୟା ପାଇଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ମାଂସ ନ ଖାଉଥିବା ଜନ୍ତୁ, ଛୋଟ ଛାଉ କିମ୍ବା ଉଠ ହତ୍ୟା ପାଇଁ, କଳା ଶିମ୍ବି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୁଏ । ଅସ୍ଥିହୀନ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ କ୍ଷତି କଲେ, ଶ୍ୱାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ଫୁଲ ଦେଉଥିବା ଜଡ଼ି, ଲତା, ଓ ବେଳ ଏବଂ ଫଳ କିମ୍ବା ଫୁଲ ଦେଉଥିବା ଉଦ୍ଭିଦ ନଷ୍ଟ କଲେ, ଘୃତପାନ କରି ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । କିନ୍ତୁ ଯଦି ଏହି ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ବକ ନଷ୍ଟ କରାଯାଏ, ତେବେ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ । ପୋଖରୀ, କୁଆଁ ଓ ଏପରି ଜଳର ଅପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ସାଂତପନ କିମ୍ବା କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଲେ ଆତ୍ମା ପବିତ୍ର ହୁଏ । ନିଜ ଘର କିମ୍ବା ନିଜ ପରିବାରରୁ ଆସିଥିବା ଅପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଅର୍ଧ କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିଲେ ହେବ । ଫୁଲ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଅପବିତ୍ର କଲେ, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । କପଡ଼ା, ଚମଡ଼, ମାଂସ ଆଦି ପାଇଁ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଲୋହା, ପିତଳ, ପଥର ଆଦି ପାଇଁ ବାରୋ ଦିନ ସ୍ବଳ୍ପ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ । ପକ୍ଷୀ, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଔଷଧ ଓ ରସି ଆଦି ପାଇଁ ତିନି ଦିନ ଦୁଧ ଖାଇ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଦରକାର । ବନ୍ଦରା କିମ୍ବା କୁକୁଡ଼ ମାଂସ ଖାଇଲେ, ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ବାରୋ ଦିନ ଉପବାସ କରି, ଲାଉ ସହିତ ଘୃତ ହୋମ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୁଏ । ଏହି ନିୟମ ପୂର୍ବବତ୍ ବ୍ରତ ଭଳି କରିବା ଉଚିତ୍ । ଚକ୍ରବାକ କିମ୍ବା ପ୍ଲବ ପକ୍ଷୀ ଖାଇଲେ, ବାରୋ ଦିନ ଉପବାସ କରିବା ଦରକାର । ପେଚା କିମ୍ବା ଜାଳରେ ଧରା ପକ୍ଷୀ ଖାଇଲେ, ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ୍ । କଟାହାର ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଯବ ଦ୍ୱାରା ଏକ ମାସ ଉପବାସ କଲେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ଲାଲ୍ ପାଦ ଥିବା ପକ୍ଷୀ ଖାଇଲେ ସାତ ଦିନ ଏହି ବ୍ରତ କରିବା ଦରକାର । ଏକ ମାସ ଖାଇବା ପରେ, ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଲେ ପାପ ଦୂର ହୁଏ । ଶଂଖ କିମ୍ବା କୁମି ଖାଇଲେ, ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ନାଳିକା କିମ୍ବା ତଣ୍ଡୁଳିୟା ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିଲେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । କକ୍କୁଭ ଡିମ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ହୁଏ । ଉଦୁମ୍ବର ଫଳ ଇଚ୍ଛାକୃତ୍ୟା ଖାଇଲେ, ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏପରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ, ତିନି ରାତିରେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଯବ ଦ୍ୱାରା ଏକ ମାସ ଉପବାସ କଲେ ପବିତ୍ରତା ହୁଏ । ଜୀବିତ ବଛା ଥିବା ଗାଈର ଦୁଧ ପିଇଲେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଗୋମୂତ୍ର ଓ ଯବ ଦ୍ୱାରା ସାତ ଦିନ ଉପବାସ କଲେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରି ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି । ଦ୍ୱିଜମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ, ଯଥାବିଧି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବାମାନେ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କଲେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଜାଣିଶୁଣି କଲେ, ଏକ ବର୍ଷ ଧରି କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରି ନବୀନ ସଂସ୍କାର ଦେବା ଦରକାର । ନିଷିଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ, ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ଏପରିଭାବେ, ଏହି ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନିୟମ ଅନୁସରି, ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅପବିତ୍ରତା କିମ୍ବା ପାପ ଦୂର କରି, ପୁନଃ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇପାରନ୍ତି ।