ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ଦିନ ଓ ରାତି ଉପବାସ କରି ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ସାଂତପନ ପେନାନ୍ସ ସହିତ ଏକାଠି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଏକାଗ୍ର କରି, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ। ଯଦି କୌଣସି କୌମାରୀକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିଥିଲେ, ସେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଜଳରେ ଶୁକ୍ରସ୍ରାବ କରିଥିଲେ, କୃଚ୍ଛ୍ର ସାଂତପନ ପେନାନ୍ସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଗୋପାଳକ ଘରରେ ଦାସର ଭାବେ ବସି, ସେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ପତିତା ନାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ପର୍କ କରିଥିଲେ, ତିନି କୃଚ୍ଛ୍ର ପେନାନ୍ସ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ଚମର କାମ କରୁଥିବା ନାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ପର୍କ କରିଥିଲେ, ସେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଗଧା ମାଂସ ଖାଉଥିବା ଜନାନୀଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରିଥିଲେ, ସେ ସାତ ଘରରେ ଭିକ୍ଷା ଚାହିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଅପରାଧରୁ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ସେ ଅପବିତ୍ର ନହେଲେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ସମ୍ମତିରେ ବସିଲେ, ମୁକ୍ତି ଲଭ୍ୟ। ଶୁକ୍ରସ୍ରାବ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଦରକାର। ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ରାତିରେ ଖାଇ, ଭିକ୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ଶୁଦ୍ଧ ରହିବା ଉଚିତ। ନଦୀକୁଳ ଓ ପବିତ୍ର ତୀରେ ଏହିପରି ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଅଜାନା ଭାବେ କରିଥିଲେ, ଛଅ ମାସ ଧରି ପଞ୍ଚଶତ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା ସେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ, ସାଂତପନ, କିମ୍ବା ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ପେନାନ୍ସ କରିପାରିବେ। କିମ୍ବା କୃଚ୍ଛ୍ର, ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ର, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ, କିମ୍ବା ଆତପ ପେନାନ୍ସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଅପରାଧ ନିମିତ୍ତେ ହଜାର ଗାଈର ଅର୍ଧ ମୂଲ୍ୟ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ନିୟମାନୁସାରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୁଏ। ଦ୍ୱିଜ ଜନ ଏକ ଶୂଦ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। କିମ୍ବା ପରାକ ପେନାନ୍ସ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏହି ଉପନିଷଦର ଅଜନ୍ମ ମହାପୁରୁଷ କହିଛନ୍ତି। କୁକୁରକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜ ଜନ ଏକ ଶୋଳାଂଶ ବର୍ଷ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଘୋଡାକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜ ଜନ ଦ୍ୱାଦଶ ରାତି କୃଚ୍ଛ୍ର ପେନାନ୍ସ କରିବା ଉଚିତ। ଭାଡ଼ା ବହିବା ପଶୁ, ଖସ୍ତ ପଶୁ, ଛେଉଁ, କିମ୍ବା ଏକ ମାପ ଶିମିକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦରକାର। ଟିଆ, ଦୁଇ ବର୍ଷ; ଛୁଆ, କ୍ରେନ୍—ତିନି ବର୍ଷ। କପି, ଶ୍ୟେନ, ଗୃଧ୍ରକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏକ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଅମାଂସାହାରୀ ପଶୁ, ଛୁଆ, କିମ୍ବା ଉଠକୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, କଳା ଶିମି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଅଟୁଟ। ଅସ୍ଥିହୀନ ପ୍ରାଣୀକୁ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ, ପ୍ରାଣାୟାମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ଫୁଲ ଜଡି, ଲତା, ଏବଂ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଉଦ୍ଭିଦ ନିମିତ୍ତେ, ଘୃତ ପାନ କରି ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏହି ଉଦ୍ଭିଦକୁ ଜାଣିସୁଣି ନଶ୍ଟ କରିଲେ, କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ। ପୋକା, ଉଆଁ, ଏବଂ ଏହିପରି ଜଳ ଉପଯୋଗ କରିଥିଲେ, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପେନାନ୍ସ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୁଏ। ସାଂତପନ କିମ୍ବା କୃଚ୍ଛ୍ର ପେନାନ୍ସ କରିବା ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ। ନିଜ ଘର କିମ୍ବା ନିଜ ଜନରୁ ଆସିଥିଲେ, ଅର୍ଧ କୃଚ୍ଛ୍ର ପେନାନ୍ସ କରିବା ଉଚିତ। ଫୁଲ, ମୂଳ, ଫଳ ନିମିତ୍ତେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୁଏ। କପଡ଼ା, ଚମର, ମାଂସ ନିମିତ୍ତେ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଲୋହା, କାଂସା, ପଥର ନିମିତ୍ତେ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡ ଖାଇବା ଉଚିତ। ପକ୍ଷୀ, ଗନ୍ଧଦ୍ରବ୍ୟ, ଔଷଧ ଓ ରସି ନିମିତ୍ତେ ତିନି ଦିନ ଦୁଧ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଉଚିତ। ଶୁକ୍ର, ଚାଉଳ, ଓ ମୁର୍ଗା ଖାଇଲେ, ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ପେନାନ୍ସ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୁଏ। ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ଉପବାସ କରି, କୁମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଘୃତ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ନିୟମ ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଜନ ନିଜ ଅପରାଧରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇପାରିବେ, ଏବଂ ଆତ୍ମାରେ ପବିତ୍ରତା ଆଣିପାରିବେ।