ଏହି ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରରେ କହାଯାଇଛି, ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଛଉ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂଷିତ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରହିଥାଏ, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଧ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ। କିମ୍ବା, ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଗୁଡିକୁ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ ସାଧିତ ହୁଏ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଅନୁଚିତ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିଥାଏ, ତେଣୁ ଶିବ ଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ତିବ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା, ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟଥା, ଉଦ୍ଦିପ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟର ନିୟମ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଭଉଣୀର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିଥାଏ, ତେଣୁ କୃଚ୍ଛ୍ର ଓ ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଆଦି ଅନ୍ତ ନଥିବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଚିତ୍ତ ସଂଯମ ରଖି, ଚାରି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ମାମାଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଦିନ ଏବଂ ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରି, ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ସାଂତପନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ ସହିତ ଏହି ପାପର ନିବାରଣ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ନୁହେଁ। ଚିତ୍ତ ସଂଯମ ରଖି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିଲେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି କୌମାର୍ୟା ନାରୀଙ୍କୁ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିଥାଏ, ତେଣୁ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଜଳରେ ଶୁକ୍ର ବିସ୍ତାର କରିଥାଏ, ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ସାଂତପନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଗୋପାଳକର ଘରେ ଦାସ ଭାବେ ରହି, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ପତିତା ନାରୀଙ୍କୁ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ, ତିନି କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିଲେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ଚମଡ଼ା କାମ କରୁଥିବା ନାରୀଙ୍କୁ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଗଧା ମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ନାରୀଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ, ସାତ ଘରରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ ହୁଏ। ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପାପ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଯିଏ ଦୂଷିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଶୁକ୍ର ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ବର୍ଷ ନିଶା ଖାଇ ଉପବାସ କରି, ଭିକ୍ଷା ଭୋଜନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ରହିଲେ, ନଦୀ ତୀରରେ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ ଘାଟରେ ଏହି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯଦି ଅନିଚ୍ଛାରେ ଏହି କାମ କରାଯାଇଥାଏ, ଷଠ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଞ୍ଚଶତ ଗାଁଠି ଦେବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା, ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ, ସାଂତପନ କିମ୍ବା ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଅଥବା, କୃଚ୍ଛ୍ର, ଅତିକୃଚ୍ଛ୍ର, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ କିମ୍ବା ଆତପ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପାପ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଏକ ହଜାର ଗାଁଠିର ଅର୍ଧ ମୂଲ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରକୁ ମାରିଥାଏ, ତେଣୁ ଦ୍ୱିଜ ଜନ ଏକ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିଲେ ଶୂଦ୍ର ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ହୁଏ। କିମ୍ବା, ପରାକ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏହି ଉନ୍ନତ ଅଜନ୍ମ ଦେବଙ୍କ କଥା। କୁକୁର ହତ୍ୟା କରିଲେ, ଦ୍ୱିଜ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ଷୋଳା ଅଂଶ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ। ଘୋଡ଼ା ହତ୍ୟା ପାଇଁ, ଦ୍ୱିଜ ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାଦଶ ରାତି କୃଚ୍ଛ୍ର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଭାରବାହକ ପଶୁ, ନପୁଂସକ ପଶୁ, ମେଁଷା କିମ୍ବା ଏକ ମାପ ଶିମି ମାରିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଟିଆ, ଛୋଟ ଛୋଟ ଶିଶୁ ପଶୁ, କ୍ରାନ୍, ମକଡ଼ା, ଶ୍ୟାମ କଳା କାମ୍ବା ମାରିଲେ ଏକ ଗାଁଠି ଦେବା ଉଚିତ। ଅସଂପ୍ରତି ଜନ୍ତୁମାନେ, ଫୁଲ ଥିବା ଗଛ, ଲତା, ବେଳ ଓ ଫୁଲ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଉଦ୍ଭିଦ ମାନଙ୍କୁ ହାନି କରିଲେ, ଘିଅ ଖାଇ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏହି ଭାବରେ, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।