ମୋ ଉଦ୍ବୋଧନରେ, ତୁମେ ବିଶ୍ୱର ଗୋଳକ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ସେଠି, ଦୁଇ ଦେବତା ଓ ଚାରିଟି ବେଦ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଚିନ୍ତିତ ହୃଦୟରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ବିଷୟରେ କଥା କହିଲେ। ସେମାନେ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, ସେ ଦେବତା ହେଲେ ମହେଶ୍ୱର। ସେମାନେ ଯେଉଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଲୋକଙ୍କ ନାୟକ ଭାବରେ କହିଥିଲେ, ସେ ଦେବତା ପିଣାକ ଧନୁର୍ଧାରୀ। ଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେ ମହାଦେବ ଶଙ୍କର। ମହେଶ, ପୁରୁଷ, ରୁଦ୍ର—ସେ ହେଲେ ଶ୍ରୀଭବ। ଏହି ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ଅଳ୍ପ ଅଜ୍ଞାତ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧୁର ହସରେ କଥା କହିଲେ। ସେ ନିଜ ଜନନୀ ସହିତ ଓ ଅତି ଗର୍ବିତ ପ୍ରମଥମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ନିରାକାରରୁ ଦେହୀ ହୋଇ, ସେ ପିତାମହଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। କେବେ କେବେ ରୁଦ୍ର ଏପରି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି—ଏହି ମହେଶ୍ୱରର ସ୍ୱଭାବ। ଶିବା ନାମକ ଦେବୀ, ତାଙ୍କ ନିଜ ଆନନ୍ଦ, ବାହ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ। ଅଜ୍ଞାନ କେବେ ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିଲା ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କର ମାୟା ମାତ୍ର। ସେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଆକାଶର ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଭରିଥିଲା। ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆକାର ଦେଖାଦେଲା, ହେ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର, ନିର୍ମଳ ଜଳର ଗଠା ଦେଖିଲେ। କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ, ଏକ ବଡ଼ ପୁରୁଷ ଦେଖାଦେଲା, ନୀଳ ଓ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ। ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମା ଏହି ନୀଳ ଓ ରକ୍ତ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ: “ହେ ପ୍ରଭୁମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କର; କେବଳ ମୋ ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ।” ତାଙ୍କ ଉଦ୍ବୋଧନରେ, ତିନି କାଳ ଭୈରବ ନାମକ ପୁରୁଷକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ଯିଏ ବିଶ୍ୱକୁ ଦହିଦେଇଥିଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ବ୍ରହ୍ମା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପୁନଃ ଜୀବନ ପାଇଲେ। ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ନିତ୍ୟ, ମହାଦେବୀ ସହିତ ବସିଥିଲେ। ସେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ଜଟା ରୂପେ ଶୋଭିତ। ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି, ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଶ, ଯୋଗୀ, ଭସ୍ମ ଲେପିତ। ବ୍ରହ୍ମା ସେ ପ୍ରାଚୀନ ଦେବତା, ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ପ୍ରଭୁ ଅନେକ ଶକ୍ତିର ସଂଯୋଗର ତତ୍ତ୍ୱ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଏ। କେବଳ ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ନମସ୍କାରରେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରକୁ ସତ୍ୟରେ ଦେଖିଯାଏ। ସେ ବିଶ୍ୱକୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାର ନାୟକ ଭାବରେ ଦେଖିଯାଏ। ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ଆକାରକୁ ଜାଣନ୍ତି; ଶମ୍ଭୁ ସତ୍ୟରେ ଦେଖିଯାଏ। ସେମାନେ ସଦା ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜନ୍ତି; ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ ସତ୍ୟରେ ଦେଖିଯାଏ। କେବଳ ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ନମସ୍କାରରେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରକୁ ଦେଖିଯାଏ। ସେ ପ୍ରଭୁ ହେବା ସହିତ, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭର ପୁତ୍ର ଭାବରେ ଦେଖିଯାଏ। ଏହି ଶଙ୍କର ସଦା ଦେଖିଯାଏ, ତାଙ୍କ ପାଖରୁ କେବେ ବି ଦୂରେ ନାହିଁ। ଦେଇ ହେବା ପରେ, ରୁଦ୍ର ସଂସାର ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଦେଖିଯାଏ। ସେ ହେଲେ କାଳ, ଯୋଗର ଆତ୍ମା; ସେ କାଳକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା ଭାବରେ ଦେଖିଯାଏ। ଏହି ଦେବତା ସୋମ, ଯାହାର ଅଳଙ୍କାର ସୋମ। ସେ ଏହି ଯୋଗୀ ଭାବରେ ଦେଖିଯାଏ, ଯାହାକୁ ସୁପ୍ରିମ ମୁକ୍ତି ଗାୟନ କରାଯାଏ। ଦେବତାମାନେ ଯୋଗରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି; ସେ ଏହି ଯୋଗୀ ଭାବରେ ଦେଖିଯାଏ। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନରେ ବସି, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ମୃତିକୁ ଅଧିଗମ କରିଥିଲେ।