ସତରୂପାଙ୍କୁ ଆଧାର କରି, ସେଉଁଠାରୁ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ, ମନୁ, ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ପ୍ରସୂତିଙ୍କୁ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଜଗତକୁ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯାମା ବୋଲି କହୁଥିଲେ। ସେ ଅନେକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ତାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଶୁଣ। ସେମାନେ ଥିଲେ—ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ଭପୁ, ଶାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧି, କୀର୍ତ୍ତି, ତ୍ରୟୋଦଶୀ। ଏହି ପ୍ରଥମ କନ୍ୟାମାନେ ପରେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଏଗାରୋଟି ସୁନ୍ଦର ନୟନବତୀ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ—ସନ୍ତତି, ଅନସୂୟା, ଊର୍ଜା, ସ୍ୱାହା, ଏବଂ ସ୍ୱଧା। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, ଏବଂ କ୍ରତୁ—ଧର୍ମର ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ—ଖ୍ୟାତି ଆଦି କନ୍ୟାମାନେଂକୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଧୃତିଠାରୁ ନିୟମ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ; ତୁଷ୍ଟିଠାରୁ ଶାନ୍ତିର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲା। କ୍ରିୟାଠାରୁ ଦଣ୍ଡ ଓ ସମୟ ପୁଅ ହେଲେ। ଲଜ୍ଜାଠାରୁ ଵିନୟ ଓ ଭପୁଠାରୁ ଵ୍ୟବସାୟକ ଜନ୍ମିଲେ। କୀର୍ତ୍ତିଠାରୁ ଯଶସ୍ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତେ ଧର୍ମର ପୁଅମାନେ। ଏଭଳି ଧର୍ମର ଏହି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ। ନିକୃତି ଓ ଅନୃତଠାରୁ ଭୟ ଓ ନରକ ଜନ୍ମିଲେ। ଭୟଠାରୁ ମାୟା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ରୋଗ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଶୋକ, ତୃଷ୍ଣା ଓ କ୍ରୋଧ ଜନ୍ମିଲେ। ଏମାନେ କାହାରି ପତ୍ନୀ ବା ପୁଅ ନାହାନ୍ତି; ସେମାନେ ସଦା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ। ଏପରି ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହାପରେ, ସମସ୍ତେ ବରଦାତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସନ୍ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଆମେ ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହରେ ଅଛୁ, ଏହା ଦୟାକରି ନିବୃତ୍ତ କରନ୍ତୁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅଦୃଶ୍ୟ ଜନ୍ମରୁ ପୃଥିବୀ କିପରି ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ? ସମସ୍ତ ସତ୍ତ୍ୱଙ୍କ ଇଶ୍ୱର, ଅଣ୍ଡଠାରୁ ଜନ୍ମିତ, ଏହି ବିଷୟଟି ଆମକୁ ଖୋଲି କହନ୍ତୁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ରତ୍ୱ ଓ ପଦ୍ମରୁ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି—ଏହି ସବୁ ମଧ୍ୟ ଦୟାକରି ଦେଖାନ୍ତୁ।” ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏକ ମହାସାଗର ଭିତରେ ଥିଲା; ସେଠାରେ ନ କିଛି ଦେବତା ଥିଲେ, ନ କିଛି ଋଷି। ଶେଷ ନାଗଙ୍କୁ ଶୟ୍ୟା କରି, ପରମପୁରୁଷ ନିଦ୍ରାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେ ହଜାର ହସ୍ତ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ଅମୂର୍ତ୍ତିମାନ୍ୟ ଥିଲେ, ଯିଏ ମହାମୁନିମାନଙ୍କର ଧ୍ୟାନରେ ଆସୁଥିଲେ। ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ, ଯୋଗର ଦେହଧାରୀ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ନାଭିଠାରୁ ଏକ ପବିତ୍ର ପଦ୍ମ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ତିନି ଲୋକର ସାର। ସେହି ପଦ୍ମ ଦିବ୍ୟ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ମଙ୍ଗଳମୟ, ଅନେକ କେଶର ଓ ତନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇ, ମଧୁର ବାକ୍ୟ କହିଲେ—“ତୁମେ କିଏ, ଏଠି ଏକାକି କାହିଁକି ଅଛ? ଆମକୁ କହ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।” ତେବେ, ବ୍ରହ୍ମା ମେଘର ଗର୍ଜନ ଭଳି ଧ୍ୱନିରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ମୋତେ ପରମପୁରୁଷ, ମହାଯୋଗୀଶ୍ୱର ବୋଲି ଜାଣ। ପୃଥିବୀ, ତାହାର ପର୍ବତ ଓ ଦ୍ୱୀପସହିତ, ସାତଟି ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ। ଏହି ସବୁ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ମହାଯୋଗୀ, ତୁମେ କିଏ?—ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ତାହାପରେ ଲୋଟସ୍-ନେତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ସେ ମୃଦୁ ହସି ଓ କୋମଳ ବାଣୀରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ମୋରେ ବିରାଜିତ; ମୁଁ ସେହି ସର୍ବମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା।