ଏକ ପୂଣ୍ୟ ଦିନରେ, ପିତୃବିଧିର ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ କିଛି ନିୟମ ଓ ପଦ୍ଧତି ବିଷୟରେ ଏକ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ— “ଯେତେବେଳେ ଘରରେ ଅଶୁଚିତା ଆସିଥାଏ, ସେମାନଙ୍କ ଘରରୁ ସଦା ଶୁଷ୍କ ଖାଦ୍ୟ ନେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଲୋକ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଜଳାଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଗୃହ ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଲୋକାନ୍ତିକ ଅଗ୍ନି ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ, ଏହି ନିୟମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଗୁ। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ପରିବାରରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟେ, ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପରିବାର ଲୋକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶବ ଦାହ କରିବା ଉଚିତ। ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ପରିବାର ଲୋକ ଏବଂ ଆତ୍ମୀୟଗଣ ଭିଜା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନ, ଘରର ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ମୃତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଭୋଜନ ଦିଅ। ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିନ୍ତୁ ଦମ୍ପତି ନୁହଁ, ସେମାନେକୁ ଭୋଜନ ଦିଅ; ଏହି ପଦ୍ଧତି ‘ନବ ଶ୍ରାଦ୍ଧ’ ରିତି ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଏକ ପବିତ୍ର ପଦାର୍ଥ, ଜଳ ପାଇଁ ଏକ ପାତ୍ର, ଏବଂ ପିଣ୍ଡ ପାଇଁ ଏକ ପାତ୍ର ଦରକାର। ଏହି ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ, ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ପିତୃଗଣଙ୍କ ସହିତ ମୃତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଯୋଗ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପୁନଃ କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି। ପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ନିବେଦନ ଦେବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ପାତ୍ରରେ ନିବେଦନ ପୂରାଇବା ଉଚିତ। ଏହି ଯୋଗ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ ଦେବା ଉଚିତ। ଯଦି କୌଣସି ଲୋକ ଅଲଗା ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ, ସେ ପିତୃହନ୍ତା ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ପ୍ରତିଦିନ ମୃତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜଳପାତ୍ର ସହିତ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ନିୟମ ପ୍ରତିବର୍ଷ କରିବା ଉଚିତ। ପୁତ୍ର ନଥିଲେ, ଜନାନୀ କରିବେ; ଜନାନୀ ନଥିଲେ, ଭାଇ କରିବେ। ସମସ୍ତ ଦାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ନାରୀମାନେ ପାଇଁ, ପତିଙ୍କ ସେବା ଏଠାରେ ଏକମାତ୍ର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ସେ ବେଦ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ। ପକ୍ଷ ଶେଷରେ, ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ, ଏବଂ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ପଶୁ ଦ୍ୱାରା, ଋତୁ ଶେଷରେ ଉନ୍ମଦ୍ର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦୀର୍ଘାୟୁ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ନୂତନ ଧାନ, ମଦ୍ୟ, କିମ୍ବା ମାଂସ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ନୂତନ ଧାନ କିମ୍ବା ମାଂସ ପାଇଁ ଲୋଭ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ପ୍ରାଣର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମାତ୍ର ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି। ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ସଦା ଆଷ୍ଟକା ଓ ଅନ୍ବାଷ୍ଟକା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ତିନି ଶ୍ରେଣୀ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି; ଗୃହସ୍ଥ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକ ଯଦି ଯଜ୍ଞ କରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ବହୁ ନରକରେ ପହଁଚନ୍ତି— କୁମ୍ଭୀପାକ, ବୈତରଣୀ, ତଳୱନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିନାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇପାରନ୍ତି। ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ନିରନ୍ତର ନିତ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଅବିଜ୍ଞ ଲୋକ ସହ କଥା ହୋଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଅତିକ୍ରମ କରି ନାସ୍ତିକ ସହ ତାଲମେଳ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଧିକ ଜ୍ଞାନ ରଖିଥାଏ, ସେ ସୋମପାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ସୋମ ଦ୍ୱାରା, ସୋମ ଲୋକର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା ସମାନ ହେଲେ, ସୋମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଧର୍ମ ସିଧାସଳଖ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ; ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ରିତି ଏହାର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ। ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ବେଦ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକାରୀ; ତେଣୁ ବେଦ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ନଥିଲେ, ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଯେଉଁ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ତାହା ତୃତୀୟ ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାନେ ସଦା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି। ଧର୍ମ ବୋଧ ଏହି ବିଦ୍ୱାନ ମାନେ ଯେଉଁ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ଗଣାଯାଏ; ଅନ୍ୟଙ୍କ ନୁହେଁ— ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅଛି। ଏକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉତ୍ସରୁ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।” ଏଭଳି, ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ନିୟମ ଓ ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୀବନର ଶୁଦ୍ଧ ମାର୍ଗ ଦେଖାଇଲେ।