ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର କଥାରେ ଶୌଚ ଓ ପବିତ୍ରତା ବିଷୟରେ ବିଶେଷ ନିୟମ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ଯଦି କେହି ଅଚୟିତା ସ୍ତ୍ରୀ (ଅର୍ଥାତ୍ ଚୟନ କରାଯାଇନଥିବା ପତ୍ନୀ) ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ମାତ୍ର ଅଶୁଚି ଅବଧି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ । ଯଦି ଏକେ ଗୋତ୍ରର ବାନ୍ଧବ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ରତା ଆସିଯାଏ । ବୈଶ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ପନ୍ଦର ଦିନରେ ଓ ଶୂଦ୍ର ଏକ ମାସରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି । ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଶ ଦିନ ପରେ ଶୌଚ ଶେଷ ହୁଏ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ । ସମସ୍ତେ ନିଜ ଶୌଚ ଅବଧି ନିଜ ଗୋତ୍ର ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଯାୟୀ ନିଶ୍ଚିତ ନିୟମରେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ । ବୈଶ୍ୟ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଅଶୁଚି ହୁଏ । ଶୂଦ୍ର, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଅଶୁଚି ହୁଏ । ଏହି ଅନୁସାରେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଅଶୁଚି ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦଶ ରାତି ପରେ ପବିତ୍ରତା ଆସେ ବୋଲି ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । ଏକାଠି ଖାଇବା କିମ୍ବା ଏକାଠି ରହିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଦଶ ଦିନରେ ପବିତ୍ରତା ଆସେ । ଏହି ଅବଧି ଅବସ୍ଥାୟ ଘରେ ଖାଇବା କିମ୍ବା ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ମୃତଦେହକୁ ଛୁଇଁଲେ, ସପିଣ୍ଡ ବାନ୍ଧବ ଦଶ ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି । ଦ୍ୱିଜାତି ଦଶ ଦିନରେ, ରାଜା ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି । ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ସମସ୍ତେ ଛଅ ରାତି କିମ୍ବା ତିନି ରାତିରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି । ସ୍ନାନ କରି ଓ ଘୃତ ଭୋଜନ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି । ଯଦି କେହି ଅଶୁଚିକାଳରେ ସ୍ନେହବଶତଃ ଅନ୍ୟକୁ ଛୁଆନ୍ତି, ତେବେ ସେଇ ଅବଧି ଅନୁଯାୟୀ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ସ୍ନାନ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଛୁଇଁ ଓ ଘୃତ ଭୋଜନ କରି ପବିତ୍ରତା ଆସେ । ଶୂଦ୍ର ପାଇଁ ତିନି ଦିନ କିମ୍ବା ଶତ ପ୍ରାଣାୟାମ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ । ତିନି ରାତି କିମ୍ବା ଏକ ଦିନ ଅବଧି ଅଶୁଚି ଥାଏ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ କେବଳ ସ୍ନାନ ଏବଂ ହ୍ରସ୍ୱ ଆଲୋକ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ଆସେ । ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ, ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ବାନ୍ଧବ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ହେଉ, ସମସ୍ତେ ଦଶ ଦିନ ପରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି । ଅଶୁଚି ଅବଧି ଶେଷ ହେଲେ, ସ୍ନାନ କରି ପବିତ୍ରତା ମିଳେ । ଯେତେ ଦିନ ଅଶୁଚି ଥାଏ, ତାପରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ । ସପିଣ୍ଡ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲେ, ସମ୍ବନ୍ଧ ଜନ୍ମନାମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଏ । ତିନି ପିଢି ଯାଏଁ ଛୁଆଁ ଓ ଆତ୍ମା ସମ୍ପର୍କ ରହିଥାଏ, ଏବଂ ସପିଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କ ସାତ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ । ବିବାହିତ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ, ପିତାମହା ଦେବତା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ସପିଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ୱାମୀ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ । ଭିନ୍ନ ଜାତିରେ, ସପିଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କ ତିନି ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ । ଦାତା, ନିୟମ ପାଳନକାରୀ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ରାଜା, ଦୀକ୍ଷିତ ଓ ପ୍ରାଣସତ୍ତ୍ର ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ଏମାନେ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି—ଯେତେବେଳେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କ୍ଷତି ଘଟେ । ସାପ ଦଶା କିମ୍ବା ଏପରି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ରତା ଘୋଷିତ । ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ବିସର୍ଜନ କଲେ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ରତା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ । ଯେଉଁମାନେ ପତିତ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଅଶୁଚି ନାହିଁ । ଯେଉଁମାନେ ଅଶ୍ରୁବିନାଶ କିମ୍ବା ପିଣ୍ଡ ନାହିଁ ଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଶୁଚି, ଅଗ୍ନି, ଜଳ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କ୍ରିୟା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନୁହେଁ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମ ଅଛି, ସେଠାରେ ଅଶୁଚି ଅବଧି ଓ ଜଳ ଦାନାଦି ଦେବା ଆଦି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ । ଏହି ସମୟରେ ସୁନା, ଧାନ, ଗାଈ, ବସ୍ତ୍ର, ତିଳ, ଭାତ, ଗୁଡ଼ ଓ ଘୃତ ଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ୟ ।