ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟର ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୟାରି ହେଲେ। ସେ ଜଣେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଓ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନରୁ ମୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ହେବା ଦରକାର। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅତିଥି ପାଇଁ ଏକ ଆସନ ହେବା ଉଚିତ, ଦେବୀ ମାତୃପିତୃଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। କିନ୍ତୁ, ପଞ୍ଚଟି ବିଷୟର ଅତିରିକ୍ତ ଆୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ଅତିରିକ୍ତ ହେବାର କାରଣ ହେଉଥିବାରୁ। ଉପାସନା ଗୃହରେ ପ୍ରଥମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ପରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ ଦେଇଯାଏ। ଏଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଆସନରେ ବସିଥିବା ଯେଉଁମାନେ ଭୋଜନ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ ଦେବା ଦରକାର। ଅତିଥିମାନେ ଯେଉଁଠି ବସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରତି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେବା ଉଚିତ। ଯଦି ଏହି ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇନାହିଁ, ତେବେ ଦାତା ଓ ଅସମ୍ମାନିତ ବ୍ୟକ୍ତି କାଉଁ ଗତି ପାଇଥାନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରୁ କୁକୁଡି, ଶୁଆ, କୁକୁର ଦୂରେ ରଖିବା ଦରକାର। ନୀଳ ବା ଗେରୁଆ ଜାମା ପିନ୍ଧିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଅସ୍ତିକ ଭାବରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବୈଶ୍ଵଦେବ ବିଧି ପୂର୍ବକ କରିବା ଦରକାର। ଫୁଲ ଗନ୍ଧ ଜଳ, ମୁଣ୍ଡ ଢାକିବା ସାମଗ୍ରୀ, ଧୂପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, 'ବିଶ୍ୱେ ଦେବାଃ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। 'ଶଂ ନୋ ଦେବ୍ୟା' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଓ ଯେଉଁପରି ଯବ ଦାନ କରିବା ଦରକାର। ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ପରେ 'ଉଶନ୍ତସ୍ତ୍ୱ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆବାହନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। 'ଶଂ ନୋ ଦେବ୍ୟା' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାତ୍ରରେ ଜଳ ଓ ତିଳ ଛିଟିବା ଦରକାର। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଉଲ୍ଟା ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ। 'ଦିଅ' ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଯେଉଁଠି ଉପନୟନ ଅଛି, ସେଉଁଠି ହବି ଦେବା ଦରକାର। ବାମ ଶ୍ରେଣୀରେ ତାଗ ଧରି ଏହି ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର, ଓ ବୈଶ୍ୱଦେବ ହୋମ ବିଧିରେ। ପିତୃ ସେବାରେ ଅନ୍ୟ ନିବେଦନ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଦେବା ଉଚିତ। ପରେ, ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କୁ 'ସ୍ୱଧା' ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ହବି ଦେବା ଦରକାର। ମହାଦେବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କିମ୍ବା ଗୋଶାଳାରେ, ଏକାଗ୍ର ମନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଜମିନରେ ଚିକିଣା ଏକ ସ୍ଥାନ ଗୋଧି କରି, ଗୋମୟ ଲିପିବା ପରେ, ଏକ ଦର୍ଭା ତିଆରି ଶଳା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟରେ ତିନିଟି ରେଖା ଆକିବା ଦରକାର। ସେଉଁଠି ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ହବିର ଅବଶେଷ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଭୋଜନକୁ ଓ ପିତୃମାନେ ପ୍ରତି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ପିଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଘ୍ରାଣ କରିବା ଦରକାର। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମାଂସ, ପିଠା, କ୍ରିସରା, ଖିର ଓ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଦେବା ଉଚିତ। ବିଭିନ୍ନ ଧାନ୍ୟ, ତିଳ ଓ ସାକ୍କର ଦେବା ଦରକାର, ଫଳ ଓ ମୂଳ, ପାନୀୟ ବ୍ୟତୀତ। ଭୋଜନକୁ ପା ଦ୍ୱାରା ଛୁଇବା କିମ୍ବା ହଲାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି କଥା ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ଭୋଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହୁଏ, ଯତୁଧାନମାନେ ଏହା ଚୋରି କରନ୍ତି। ଏହି ରୂପରେ ପିତୃମାନେ ଖାଲି ପେଟେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି। ଲୋହା ଦେଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ପାତ୍ରରେ କିମ୍ବା ଅଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଲେ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ହବି ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପୁଜାରୀ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ଦାନ ଚାହିଁଥିବା, ଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଓ ଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ପିତୃମାନେ କେବଳ ହବିର ଗୁଣ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉନାହିଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।