ଏକ ଦିନ, ଏକ ବିଦ୍ୱାନ ଗୃହସ୍ଥ ନିଜ ଧର୍ମ କ୍ରମାନୁସାରେ ପିତୃପୂଜା ପାଇଁ ତିଳ ମିଶ୍ରିତ ଜଳ ଦେଇ ଭକ୍ତି ସହିତ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ଜଳର ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ଦେବୀ ଋଷି ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅନୁସୃତ କଲେ। ପିତୃପୂଜା ସମୟରେ, ସେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଦକ୍ଷିଣ ଶ୍ରୋତ୍ର ଉପରେ ଉପନୟନ ରଖି ନିଜ ଭାବନା ସହିତ ପୂଜା କଲେ। ଏହାପରେ, ସେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଫୁଲ, ପତ୍ର କିମ୍ବା ଜଳ ଦେଇ ଦେବଗଣଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଅନ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ମଧୁର ଭକ୍ତି ଓ କ୍ରୋଧ ଭିତରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ନହୋଇ ସେ ପୂଜା କଲେ। ଏହାପରେ, ସେ ଜଳକୁ ଦେବତା ଭାବି ନିମ୍ନାନୁସୃତ ପୂଜା କଲେ। ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେ ଫୁଲଗୁଡିକୁ ଏକ ଏକ କରି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ରଖିଲେ। ଏପରି, ସେ ସଦା ସନାତନ, ଆଦି, ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ତ ନଥିବା ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ। ଚାରି ଵେଦରେ ଏହି ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ର ସମାନ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ନାହିଁ। ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ତାହା ସହିତ ଏକାତ୍ମ କରି, ମନକୁ ତାହାରେ ଲଗାଇ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, 'ତାହା ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ। ତାପରେ, ସେ ଶୁଧ୍ଧ ମନ ସହିତ ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏକାଗ୍ର ମନେ ଈଶାନ, ରୁଦ୍ର କିମ୍ବା ତ୍ରୟମ୍ବକ ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ। 'ଶିବାୟ ନମଃ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ଉପଦେଶିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଦିବ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ଏହାପରେ, ଏକାଗ୍ର ମନେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ପଞ୍ଚମହାୟଜ୍ଞ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ମନୁ ଏହି ପଞ୍ଚମହାୟଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ଯଜ୍ଞକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରି ଏହାପରେ ନିଜ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ଶୁରୁ କଲେ। କୁଶା ଘାସ ଉପରେ ବସି, କୁଶା ହାତରେ ଧରି ଏକାଗ୍ର ମନେ ବସିଲେ। ଏହାପରେ, ସେ ବୈଶ୍ୱଦେବ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଯାହା ଦେବତା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଗୃହାଗ୍ନିରେ ଦେବତା ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ, ଏହି ନିୟମ ସନାତନ। ଏହାପରେ, ସେ ପ୍ରାଣୀଯଜ୍ଞ କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଉପଜୀବନ ଦେଇଥାଏ। ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ପକ୍ଷୀମାନେ ପାଇଁ ଭୂମିରେ ବଳି ଦେଇ ଖାଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଏହି ପ୍ରାଣୀଯଜ୍ଞ ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରଭାତରେ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତିଦିନ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ପିତୃଯଜ୍ଞ ଭାବରେ ଉନ୍ନତି ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଏକ ଵେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱିଜକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ନିଜ ଘରକୁ ଫେରି, ମନ, ବାଣୀ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ରଖିବା ପରେ, ସେ ଅତିଥିକୁ ସଦା ଦେଇବା ଓ ପରମ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିବା ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ଏହି ଦାନ ପ୍ରଚୁର ଓ ଚତୁର୍ଥ ଭାବରେ ବିନାଶକାରୀ ଭାବି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଅତିଥି ଆସିଲେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଉଚିତ ଭାବରେ ଆଦର କରିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଅପରେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଓ ଲୋଭ ଭିତରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ। ନିଜ ଜନମାନେ ସହିତ ଏକାସାଥି ଖାଇବା, ସମ୍ମାନ ସହିତ କଥା ହେବା ଓ ଖାଦ୍ୟକୁ ଅବମାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି ଭ୍ରମିତ ଆତ୍ମା ଏହି ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରି ଖାଏ, ସେ ପଶୁ ଜନ୍ମ ପାଇଥାଏ। ଦେବପୂଜା ମଧ୍ୟ ସିଘ୍ର ଦୂଷ୍ୟ କର୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥାଏ। ଯଦି ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରି ଖାଏ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ ଓ ଶୁଆ ଜନ୍ମ ପାଇଥାଏ। ଯଦି ନିଜ ଜନମାନେ ସହିତ ଏକାସାଥି ଖାଏ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶା ପାଇଥାଏ। ଏହାପରେ, ସେ ଶୁଧ୍ଧ ଆସନରେ ବସି, ପାଦ ଭୂମିରେ ରଖି ଖାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଧନ ଭୋଜନ କଲେ, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଏକାତ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ଭୋଜନ କଲେ। ମନୁ, ସୃଷ୍ଟିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହାକୁ ଉପବାସ ସମାନ ଭାବି କହିଛନ୍ତି। ଜଳ ଚୁଷି, ମୁହଁ ଭିଜାଇ, କ୍ରୋଧ ଭିତରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପାଞ୍ଚ ଭିଜା ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ଭୋଜନ କରିବା ଉପଦେଶ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଧର୍ମ ପାଥ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରି ଗୃହସ୍ଥ ନିଜ ଜୀବନକୁ ପବିତ୍ର ଓ ଉନ୍ନତ କଲେ।