ସେମାନେ ସଦା ସେଉଁଠି ରହି, ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ଘୃତ ଅର୍ପଣ କରି ଏବଂ ସାମୂହିକ ପାଠ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନତା ଦେଖାନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ମାଂସ ନିବେଦନ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଧର୍ମର ଅଙ୍ଗ ଓ ପୁରାତନ ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ପଢ଼ାଯାଏ। ଏହିପରି, ଜଣେ ଶିଷ୍ୟ ମନୋଯୋଗ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ସଦା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଜପୟଜ୍ଞ କୁହାଯାଏ। ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚାରିଟି ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କେବଳ ଗାୟତ୍ରୀ ଅଛି। ଏହା ପରେ, ଏକାଗ୍ରତା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସାବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ତିନିଟି ମହା ବ୍ୟାହୃତି ଅସୁଭ ଦୂର କରେ। ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍—ଏହି ତିନିଟି ବ୍ୟାହୃତି ରୂପେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ରସର ରସ ଭାବରେ ଘୋଷିତ ମହାଯୋଗ। ଏହାର ଅର୍ଥ ବୁଝିଥିବା ଶିଷ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଗାୟତ୍ରୀ ଠାରୁ ଉପରେ କୌଣସି ଜପ ନାହିଁ; ଏହି ଜ୍ଞାନ ରଖିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ବେଦାଧ୍ୟୟନର ଉତ୍ସବ ଆଷାଢ଼ କିମ୍ବା ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦ ମାସରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଶିଷ୍ୟ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା ମାଘ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭ ଦିନର ପ୍ରଭାତ ବେଳେ ମଧ୍ୟ ଏହା କରିପାରିବେ। ବେଦର ଅଙ୍ଗ, ପୁରାତନ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ମନୁସ୍ମୃତି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଅଧ୍ୟୟନ ସମୟରେ ଶିକ୍ଷା ଓ ଅଭ୍ୟାସ ଦୁହିଁ ହେଉଁ। ପ୍ରଜାପତି କହିଛନ୍ତି, କିଛି ସମୟ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ। ଅନୁଚିତ ଋତୁରେ ଓ ମେଘ ଦେଖାଯିବାରେ ଅଧ୍ୟୟନ ନିଷିଦ୍ଧ। ଏହି ସମୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଚିତ ଅଧ୍ୟୟନ ସମୟ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ବିଦ୍ୟୁତ ଚମକିଲେ ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ଦିନ ଭଳି ଅଧ୍ୟୟନ ନିଷିଦ୍ଧ। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ସ୍ଥାନରେ କେବେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବେ ନାହିଁ। କାନ୍ଦିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ଭିଡ଼ ହେବାବେଳେ ଅଧ୍ୟୟନ ନିଷିଦ୍ଧ। ଅଶୁଦ୍ଧ, ଭୋଜନ ପରେ, କିମ୍ବା ପିତୃତର୍ପଣ ଭୋଜନ ପରେ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରାଜା, ରାହୁ କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅଶୁଦ୍ଧି ହେଲେ ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବେଦ ଚିଠ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦେହରେ ଅଶୁଦ୍ଧି ରହିଛି, ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ହେବ ନାହିଁ। ମାଂସ ଭୋଜନ କିମ୍ବା ଶୋକାଚ୍ଛନ୍ନ ଘରର ଖାଦ୍ୟ ପରେ ଅଧ୍ୟୟନ ନିଷିଦ୍ଧ। ଅମାବାସ୍ୟା, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଅଧ୍ୟୟନ ହେବ ନାହିଁ। ଅଷ୍ଟକା ଦିନ ଓ ଋତୁ ଶେଷରାତିରେ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ନିଷିଦ୍ଧ। ପ୍ରଜ୍ଞାନି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ କହନ୍ତି, ତିନିଟି ଅଷ୍ଟକା ଦିନ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଆସେ। କୋବିଦାର କିମ୍ବା କପିଥ୍ଥ ଗଛ ତଳେ କେବେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଗୁରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତିନି ରାତି ଅଶୁଦ୍ଧି ରହିଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଦାନବମାନେ କ୍ଷତି କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହା ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ। ତଥାପି, ଅଧ୍ୟୟନ ଆରମ୍ଭରେ, କ୍ରିୟା ଶେଷରେ, ଓ ଯଜ୍ଞ ମନ୍ତ୍ର ସମୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁମତି ଅଛି। ଅଷ୍ଟକା ଦିନ ଓ ଭୟଙ୍କର ପବନ ବେଳେ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରିପାରିବେ। ଅନ୍ୟ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ। ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଦ୍ଧମନା ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ବାହ୍ୟ ଅବିବେକୀ ଅଛନ୍ତି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କେବଳ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଅଟକି ରହିଲେ, ଗାଈ ମାଟିରେ ବୁଡ଼ିଯିବା ପରି, ତଳକୁ ଯାଇଥାଏ। ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଶୂଦ୍ର ସଦୃଶ ଚରିତ୍ର ରହିଥାଏ, ସେ ବେଦାଧ୍ୟୟନର ଯୋଗ୍ୟତା ପାଉ ନାହିଁ।