ପୂର୍ବତନ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏକ ଶିଷ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନୁସାରୀ କେମିତି ଶୁଦ୍ଧିକ୍ରିୟା, ଆଚରଣ ଓ ଗୁରୁସେବା କରିବା ଉଚିତ, ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ଶ୍ରୀମଦ୍ କୌର୍ମ ପୁରାଣର ଉପଦେଶ ଏପରି ଅନୁସୃତ ହୁଏ। ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି, ଶିଷ୍ୟ କେବେ ମାନ୍ଚିରେ, ଚପ୍ପଲ୍ ପିନ୍ଧି, ଛତା ଧରି କିମ୍ବା ଆକାଶରେ ଥିବାବେଳେ ଶୌଚ କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧିକ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦେବାଳୟ, ପବିତ୍ର ଜଳସ୍ଥଳ କିମ୍ବା ପାଣିଘାଟରେ ଏହି କ୍ରିୟା କରିବା ଅନୁଚିତ। ଏହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି ଶୌଚ କରିବା ମନା। ଶିଷ୍ୟ ସବୁବେଳେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନବୀନ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୌଚ କରିବା ଉଚିତ, ରାସ୍ତାର, ଶୂନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାରି ଶେଷ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୌଚ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପରେ, ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାରେ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ ଡାକିଲେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖି ପାଠ ପଢିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ 'ବସ' ବୋଲି କହିଲେ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି ବସିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁଙ୍କ ପଛ ଦେଇ ବସିବା, ଖାଇବା କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବା ଅନୁଚିତ। ଗୁରୁଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଇଚ୍ଛାମତେ ବସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗୁରୁଙ୍କ ବସିବା, କଥାବାର୍ତ୍ତା କିମ୍ବା ଚାଲିବା ଭାବକୁ ଅନୁକରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏଠି ଅସୁବିଧା ହେଲେ, କାହିଁକି ଶିକ୍ଷା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନଥିଲେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କଥା ହେଲେ କାନ୍ ଢାକିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟତ୍ର ଯିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେବା, କିମ୍ବା ନିଜେ ଉଭୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ କିମ୍ବା ବସି ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସବୁବେଳେ ଶରୀରର ଶୁଦ୍ଧି ଓ ଅଙ୍ଗସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର। ଶିଷ୍ୟ କେବେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆସନ, ଛାୟା କିମ୍ବା ଏହା ସଦୃଶ କିଛି ଉପରେ ପା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅନୁମତି ନେଇ ଛାଡ଼ି ନ ଯିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷକରି ଯେଉଁଠି ନିଜର ପ୍ରିୟ ଓ ଉପକାରକ କାର୍ଯ୍ୟ ରହିଛି। ଗୁରୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଚିତ୍କାର କରିବା କିମ୍ବା ଥୁକିବା ଅନୁଚିତ। ଶିଷ୍ୟ ସଦା ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣ ତଳେ ଚଟାଇ କିମ୍ବା ଫଳକ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ବସିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ ଦୌଡ଼ିଲେ, ଶିଷ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଚାଲିବା ଉଚିତ; ଗୁରୁ ଯିଏଁ, ଶିଷ୍ୟ ସହଯାତ୍ରୀ ହେବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ ପାଖରେ ପାଥର କିମ୍ବା କାଠର ଆସନ ଉପରେ ଏକାସାଥି ବସିବା ଉଚିତ। ସବୁବେଳେ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର କଥା କହିବା ଦରକାର। ତେଲ ଲଗାଇବା, ପଖା ହଳାଇବା, ଚପ୍ପଲ୍ ଧରିବା, ଛତା ଧରିବା ଭିତରେ ଶିଷ୍ୟ ଦକ୍ଷ ହେବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା ଓ ନିନ୍ଦା କରିବା ସବୁବେଳେ ଏଡ଼ାଇବା ଦରକାର। ନିଜ ପ୍ରୟୋଜନ ଅନୁଯାୟୀ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଓ ପ୍ରତିଦିନ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ଉଚିତ। ନୃତ୍ୟ ଦେଖିବା, ଗୀତ ଓ ଏପରି ଆକାଂକ୍ଷା ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅଶୁଦ୍ଧ ନାରୀ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ଜାତିର ସହ ଗୁପ୍ତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବା ଅନୁଚିତ। ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ କୁସ୍ତି, ସ୍ନାନ କିମ୍ବା ଏପରି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୂଢ଼ତା କିମ୍ବା ଲୋଭ ବଶତଃ ଯଦି ତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିବା ବସ୍ତୁ ନେଉଛି, ଶିଷ୍ୟ ନିଜ ଅବସ୍ଥାରୁ ପତିତ ହୁଏ। ଯାହାଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ସେଠି ଅପକାର କରିବା କଦାଚିତ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମନୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି, ଯିଏ ଅପଥେ ଚାଲେ, ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଗୁରୁ ଅନୁମତି ଦେଇ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ତେବେ ନିଜ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିଷେଧ କରିଲେ ବା ଉପକାରକ ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଅଧର୍ମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗୁରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁରୁପୁତ୍ର ଯଦି ଶିକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଗୁରୁପରି ଆଦର କରିବା ଦରକାର। କିନ୍ତୁ ଗୁରୁପୁତ୍ରଙ୍କ ପାଦ ପରିଷ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଭିନ୍ନ ଜାତିର ଲୋକଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରଣାମ ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର। ଗୁରୁଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଇଁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, କିମ୍ବା ତାଙ୍କ କେଶ ଗଠନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କୁ ଭୂମିସ୍ପର୍ଶ କରି 'ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଦାସ' ବୋଲି ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ସହ ବ୍ୟବହାର କରିବା ବେଳେ ସଦାଚାରୀଙ୍କ ଆଚରଣ ସ୍ମରଣ କରିବା ଦରକାର। ଗୁରୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଗୁରୁପତ୍ନୀ ପରି ସମାନ ଆଦର ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ହେଉଛି ଗୁରୁଶିଷ୍ୟ ଆଚାର ଓ ଶିଷ୍ୟର ଦୈନିକ ନୀତି ଯାହା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।