ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ଶରଣ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଏହି ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ଜନମାଧାରଙ୍କ ଠାରୁ ଭଗବାନ୍ ବରାହ ରୂପେ ଅପାର କୃପା ଦେଲେ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ମନରେ ଯେଉଁ ରୂପ ଉପଜିଲା, ସେହି ରୂପକୁ ସେ ମୁକ୍ତ କଲେ। ତାଙ୍କର ଦେହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଳ ଥିଲା ଯାହାଫଳରେ ପୃଥିବୀ ଆଉ ଡୁବିଲା ନାହିଁ। ପୂର୍ବ ଲୟରେ ସବୁ କିଛି ନଶ୍ଟ ହୋଇଯିବା ପରେ, ଭଗବାନ୍ ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତନ ଦେଲେ। ଏହିପରେ ଏକ ନୂତନ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଯାହା ଅଚେତନ ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଥିଲା। ଏହି ଅଜ୍ଞାନ, ପାଞ୍ଚ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହା ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ଥିଲା, ଏବଂ ବୀଜକୁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଢାକି ରଖିଥିଲା। ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଧାନ ବୃକ୍ଷ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏହିକୁ ପ୍ରାଥମିକ ସୃଷ୍ଟି ମନାଯାଏ। ଭଗବାନଙ୍କ ଚିନ୍ତନରୁ ‘ତିର୍ୟକ୍ ସ୍ରୋତ’ ବୋଲି ପରିଚିତ ଏକ ସୃଷ୍ଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହି ସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ଗୋ-ଗଧାଦି ପ୍ରାଣୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ପଥ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ପରେ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ ସ୍ରୋତ କୁହାଯାଏଥିବା ଦେବସୃଷ୍ଟି ଉପଜିଲା, ଯାହା ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ। ସେମାନେ ସ୍ୱଭାବତଃ ଅନ୍ତର୍ବାହିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦେବତ୍ୱ ଲକ୍ଷଣରେ ଶୋଭିତ। ତାପରେ ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନିମ୍ନସ୍ରୋତ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଥିଲା। ଏହି ସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ମାନବମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ନେଇଥିଲେ ବେଶ୍ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ ଚିନ୍ତନରୁ ପଞ୍ଚ ଭୂତ ଆଦି ସହିତ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହିପରି ହେଇ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ସୃଷ୍ଟି ବିବର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଇଛି। ଦ୍ୱିତୀୟ ସୃଷ୍ଟି, ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତତ୍ତ୍ୱସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ଏଭଳି ପ୍ରକୃତିସ୍ୱଭାବ ସୃଷ୍ଟି ଆଗରୁ କୌଣସି ବୁଦ୍ଧି ବିନା ଘଟିଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ‘ତିର୍ୟକ୍ ସ୍ରୋତ’ ସୃଷ୍ଟି ପଞ୍ଚମ ସୃଷ୍ଟି। ତା’ପରେ ନିମ୍ନସ୍ରୋତ, ଅର୍ଥାତ୍ ମାନବ ସୃଷ୍ଟି ସପ୍ତମ ସୃଷ୍ଟି। ନବମ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ଯୁବକମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି—ଏହିମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ ଓ ବିକୃତି ସୃଷ୍ଟି। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରାଧାନିକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିଗୁଡ଼ିକ ଆଗରୁ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ହେଉଛି। ପୂର୍ବେ, ପ୍ରଭୁ ଋଭୁ ଓ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେମାନଙ୍କର ମନ ଭଗବାନ୍ ଉପରେ ଲଗି ରହିଲା, ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କଲେ ନାହିଁ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ମୋହିତ ହେଲେ। ମହାଯୋଗୀ ନାରାୟଣ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ପ୍ରଭୁ ତପସ୍ୟା କଲେ, କିନ୍ତୁ କିଛି ଲାଭ କରିଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଥିବା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଶ୍ରୁ ବିନ୍ଦୁ ଝରିଲା। ସେହିଠାରୁ ମହାଦେବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ—ଶରଣଦାତା, ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ। ସ୍ୱରୂପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଦେଖନ୍ତି। ସେହି ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି। ଜଟାଧାରୀ, ଭୟରହିତ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ମହାଦେବ। ବ୍ରହ୍ମା ନେହାଁ, “ହେ ଜଗତ୍ପତି, ମୁଁ ଜୀବସୃଷ୍ଟି କରିବି, ଆପଣ ଅଶୁଭ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତୁ।” ଏବେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନପାଳକ ଦେବତାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି—ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ବୃକ୍ଷ ଓ ଔଷଧି; ପକ୍ଷ, ମାସ, ଅୟନ, ବର୍ଷ ଓ ଯୁଗ; ଡକ୍ଷ, ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ଧର୍ମ ଓ ସଂକଲ୍ପ। ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡୁରୁ ଦେବତା ଅଙ୍ଗିରା, ହୃଦୟରୁ ଭୃଗୁ, ଏବଂ ସଂକଲ୍ପରୁ ସଂକଲ୍ପ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ପ୍ରପିତାମହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।