ଏହି ଉପଦେଶରେ କୁଶଳ ଜନେ ଯୋଗୀ ସଦା ଦୃଢ଼ତା ସହିତ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରି, ସେହି ଆତ୍ମାକୁ ନିଜେ ପ୍ରଭୁ ବୋଲି ବୁଝନ୍ତି। ଏଭଳି ଜ୍ଞାନ ଆସିଲେ ମନ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ଏହି ଜ୍ଞାନ ସ୍ୱୟଂ ମୁକ୍ତିକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ କରାଏ। ଯେଉଁ ଲୋକେ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନରେ ଲିନ ଥାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମହାପ୍ରଭୁ ଦୟା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ମୋର ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମହାପ୍ରଭୁ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ। ତଥାପି ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ମହାଯୋଗ ଅଛି, ସମସ୍ତ ଯୋଗ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ଏହାକୁ ଅସତ୍ତା ଯୋଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରାଯାଏ। ଏହି ମହାଯୋଗ, ଯାହାକୁ ମୋ ସହ ଏକତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେହି ପରମେଶ୍ୱର ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥା। ସମସ୍ତ ଯୋଗ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଏହି ବ୍ରହ୍ମଯୋଗର ଏକ ଷୋଳଂଶ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ କେହି ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଯୋଗ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ଯୋଗକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୋଲି ମନ୍ୟ କରାଯାଏ। ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଏକାକି ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମାଧି, ନିଗ୍ରହ, ନିୟମ ଓ ଆସନ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପାୟ ଆଠ ପ୍ରକାରରେ ବିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି। ନିଗ୍ରହଗୁଡିକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କୁହାଯାଇଛି, ସେଗୁଡିକ ଲୋକଙ୍କୁ ମନର ପବିତ୍ରତା ଦେଇଥାଏ। ମହାର୍ଷିମାନେ ଅହିଂସାକୁ ସେଇଁ କୁହନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କେହି କଷ୍ଟ ପାଉନାହାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଅହିଂସା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ, ସେହି ହିଁ ଅହିଂସା ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ତଥ୍ୟକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ଯାହା ଚରିତ୍ର ଓ କଥାରେ ସତ୍ୟତା ରହିଥାଏ। ଅପହରଣରୁ ଦୂରେଇ ଧର୍ମର ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ, ଏହିଁ ଅପହରଣ ନ କରିବା। ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ସମସ୍ତଠାରେ ଯୌନ ସଂଯୋଗର ପରିତ୍ୟାଗ ବୋଲି ପରିଭାଷିତ। ଅଲ୍ପସଂପତ୍ତି ରଖିବାକୁ ଅଲୋଭ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହାକୁ ପ୍ରମାଦ ଛାଡ଼ି ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ନିୟମଗୁଡିକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ସେଗୁଡିକ ଯୋଗରେ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ତ୍ୟାଗୀମାନେ ଶରୀର ତପସ୍ୟାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ପାଠକୁ ସେମାନେ ମନ ପବିତ୍ର କରିବା ଉପାୟ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ବେଦର ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଭେଦ ବିଷୟରେ କଥା କହନ୍ତି। ପାଠକୁ ବାଚିକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହାର ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଜପ କରିବା। ଏହି ଜପକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି, ଏହା ବାଚିକ ପାଠ ଠାରୁ ହଜାର ଗୁଣା ଉତ୍ତମ। ମନସିକ ଜପ ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦର ଧ୍ୟାନ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଯେଉଁ ସନ୍ତୋଷର ସ୍ୱଭାବ ହେଉଛି ଆନନ୍ଦ, ଏହାକୁ ମୁନିମାନେ ମନର ଦୃଢତା ବୋଲି କୁହନ୍ତି। ବାହ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ମାଟି ଓ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ଆଭ୍ୟନ୍ତରିକ ପବିତ୍ରତା ହେଉଛି ମନର ଶୁଚିତା। ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଶିବଙ୍କୁ ଦେବତାର ଉପାସନା। ପ୍ରାଣବାୟୁ ନିଜ ଦେହ ମଧ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହାର ନିୟମିତ ଚଳନକୁ ପ୍ରାଣାୟାମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ଦୁଇ ପ୍ରକାର—କୁମ୍ଭକ ସହିତ ଓ ବିନା କୁମ୍ଭକ। ପ୍ରାଣ ନିଗ୍ରହର ମଧ୍ୟମ ଭାଗ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଏହା ଛଅତିସ୍ ମାପରେ ଗଣାଯାଏ। ଧୀର, ମଧ୍ୟମ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହିଁ ଯୋଗୀମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରାଣାୟାମର ଲକ୍ଷଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିନିଥର ସ୍ୱାସ ରୋକି ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ, ସେହିଁ ପ୍ରାଣାୟାମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦୃଢ଼ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଯୋଗୀମାନେ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ସେଇ ସମତା ଅବସ୍ଥାକୁ କୁମ୍ଭକ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ନିଗ୍ରହକୁ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଲୋକେ କୁହନ୍ତି, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଏହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ ବୋଲି କୁହନ୍ତି। ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ଧ୍ୟାନ ହେଉଛି ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି ରଖିବା।