ଯେଉଁମାନେ ଏକମାତ୍ର ଅବିନାଶୀ ସତ୍ୟତାକୁ ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପ ମୋତେ ଦେଖି ପାରନ୍ତି; ସେମାନେ ମୋ ସ୍ୱଭାବର ଅଂଶ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ। ଏହି ପଦ ଅନନ୍ୟାନନ୍ଦମୟ, ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ଏବଂ ସତ୍ୟର ଏକ ନିଜସ୍ୱ ସ୍ୱଭାବ। ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଶାନ୍ତ, ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବ୍ୟକ୍ତ ପରମେଶ୍ୱରରେ ଏକତାରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। ପ୍ରଜ୍ଞାନି ଲୋକେ ନିର୍ବାଣ, ବ୍ରହ୍ମଣ୍ୟ ସାମ୍ୟ, ଏବଂ କୈବଲ୍ୟକୁ ଏକ ଏକାତ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି। ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର, ମହାଦେବ; ତାଙ୍କୁ ଜାଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯେଉଁ ସତ୍ୟ ସଦା ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଅଚଳ, ସେଇ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ। ସେମାନେ ଏହି ଅଚଳ ସତ୍ୟକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଯାହା ହେଉଛି ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର। ଯେଉଁମାନେ ବେଦର ଅର୍ଥକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ସତ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସ୍ୱରୂପ କେବଳ ମହାଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହି ଦେଖିବାକୁ ଅବିରତ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନିଜକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ପରମେଶ୍ୱର ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ଜ୍ଞାନ ଉଦିତ ହେବାରେ ନିର୍ବାଣ ପ୍ରାପ୍ତି ସିଧାସଳଖ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଯୋଗ ଜ୍ଞାନରେ ଲିନ, ସେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଆନ୍ତି। ଏଠାରେ ମୋର ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିବାମାନେ ମହାପ୍ରଭୁ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ମହାଯୋଗ ଅଛି, ସମସ୍ତ ଯୋଗରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହାକୁ ଅସତ୍ତାର ଯୋଗ ବୋଲାଯାଏ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ମହାଯୋଗ, ଯାହାକୁ ମୋ ସାଥିର ଏକତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର ନିଜେ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ଯୋଗର ଏକ ଷୋଢ଼ଶଂଶ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଯୋଗ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯୋଗକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବରେ ମନାଯାଏ। ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଏକାକି ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏ ମହାମୁନି, ସମାଧି, ନିୟମ, ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଆସନ— ଏହାର ଉପାୟ ଆଠଟି ଭାଗରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ନିୟମଗୁଡିକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଇଛି; ଏହା ଲୋକଙ୍କୁ ମନର ପବିତ୍ରତା ଦେଇଥାଏ। ଅହିଂସାକୁ ପ୍ରଧାନ ଋଷିମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଅନ୍ୟକୁ କଷ୍ଟ ଦେଉନାହିଁ। ଯେଉଁ ହିଂସା ନିୟମାନୁସାରେ ହୁଏ, ସେହି ଅହିଂସା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ସତ୍ୟକୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ କଥାରେ ସତ୍ୟ ଅନୁସାରଣ କରିବା ଭାବରେ କୁହନ୍ତି। ଅସ୍ତେୟ ମାନେ ଚୋରିକୁ ଛାଡ଼ି ଧର୍ମର ଅନୁସରଣ। ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ କୁ ସମସ୍ତଠାରେ ସେକ୍ସର ତ୍ୟାଗ ବୋଲି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଏ। ଅପରିଗ୍ରହକୁ ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ସାବଧାନରେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ। ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଇଛି; ଏହି ନିୟମ ଯୋଗର ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ତପସ୍ଵୀମାନେ ଦେହିକ ତପସ୍ୟାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପସ୍ୟା ବୋଲି କୁହନ୍ତି। ଅଧ୍ୟୟନକୁ ମନ୍ୟଷ୍ୟଙ୍କର ମନ ପବିତ୍ର କରେବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବେଦର ଅର୍ଥ ବୁଝିଥିବାମାନେ ଅନୁକ୍ରମ ଭେଦ କୁହନ୍ତି। ଅଧ୍ୟୟନ ମୌଖିକ ଅଟୁଟ ଉଚ୍ଚାରଣ ଭାବରେ ଅଛି, ତାହାର ଏକ ଲକ୍ଷଣ ମନେ ମନେ ଉଚ୍ଚାରଣ ମଧ୍ୟ। ଏହି ମନସ୍କ ଜପ ଉଚ୍ଚାରଣରୁ ହଜାର ଗୁଣା ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମନସ୍କ ଜପକୁ ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦର ଧ୍ୟାନ ଭାବରେ ଜାଣାଯାଏ। ଯେଉଁ ସନ୍ତୋଷର ସ୍ୱଭାବ ଆନନ୍ଦ, ତାହାକୁ ଋଷିମାନେ ମନର ଦୃଢତା ଭାବରେ କୁହନ୍ତି। ବାହ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ମାଟି ଓ ପାଣି ଦ୍ୱାରା, ଆଭ୍ୟନ୍ତରିକ ପବିତ୍ରତା ମନର ଶୁଦ୍ଧତା ଭାବରେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି। ଶିବଙ୍କୁ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ରଖିବା, ଏହି ହେଉଛି ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଉପାସନା।