ମୋର ଅତିଦୀପ୍ତ ଚେତନାର ଉତ୍କଟ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ଏହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଜାଣିବାକୁ ଉଚିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ହିଁ ପ୍ରଭୁ, ପାଶୁପତି ନାମରେ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଯେଉଁ ଦେବତାକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ଏବଂ ଏହି ବେଦଜ୍ଞମାନେ ମତେ ହିଁ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ସକ୍ଷମ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ମୋତେ ଛଡ଼ି, ଯିଏ ଅବିନାଶୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚତମ ଆତ୍ମା, ଏହି ଜଗତରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରଭୁ ନାହିଁ। ଏହି ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନଗୁଡ଼ିକ ପାଶୁପତିଙ୍କର ବନ୍ଧନ, ଏହି ହିଁ ଦୁଃଖ ଓ ଦୁଃଖର ନିବାନ୍ଧନ ଯାହା ଜୀବମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏହି ଅଷ୍ଟମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ତାହାର ବିଭିନ୍ନ ରୂପାନ୍ତରଣ ଅଛି। ମୁଁ ଅନୁସ୍ୱାର, ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦୁଇ ହାତ, ଦୁଇ ପାଦ, ଏବଂ ଭାଷାକୁ ଦଶମ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଏହି ଉନ୍ତିଶ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଦି, ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ଶେଷ ନାହିଁ; ଏହି ହିଁ ଜଗତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାରଣ। ଏହି ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକର ସମତା ଅବସ୍ଥାକୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଗୁଣମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନତା ଅନୁବୃତ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଧନ କିମ୍ବା ମୁକ୍ତିକୁ ନେଇଯାଇପାରେ। ଏହି ବନ୍ଧନଗୁଡ଼ିକୁ ଦୁଃଖର ନିବାନ୍ଧନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହି ହିଁ ଆତ୍ମାକୁ ବନ୍ଧି ରଖିଥାଏ। ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଅବ୍ୟକ୍ତ ଭାବରେ ମୋର ଶକ୍ତିରେ ବ୍ୟପ୍ତ। ମହାତତ୍ତ୍ୱ ଆଦି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏହି ବିକାରଗୁଡ଼ିକ ଅମର ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅନୁସୂତି। ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ବୋଲି କୁହନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଜୀବ ଭୟଙ୍କର ସଂସାରର ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରିପାରେ। ସେ ଏକା, ପବିତ୍ର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ମୂଳ ଯାହାକୁ ମାୟା ଭାବରେ କୁହାଯାଏ, ଏହାରୁ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ଏହି ମାୟାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ, ମହାତତ୍ତ୍ୱ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ମାୟା ଭିତରେ, ମୋର ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ମହା ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି। ମୋର ମାୟାରେ ମୂଢ଼ ହୋଇ ସେମାନେ ମୋତେ, ତାଙ୍କର ପିତାକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ମାୟା ହିଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାରଣ; ଏବଂ ସେମାନେ ମୋତେ ହିଁ ପିତା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜଣେ ଏହି ଜଗତରେ ଅବିଚଳ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ। ମୁଁ ହିଁ ପ୍ରଭୁ, ଓଁକାର, ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିର ରୂପରେ ବ୍ୟପ୍ତ। ଯିଏ ଅବିନାଶୀକୁ ନାଶବାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିପାରେ, ସେ ଠିକ୍ ଦେଖିଥାଏ। ସେ ନିଜେ ନିଜକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇନାହିଁ, ଏହିପରି ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରେ। ଯିଏ ପ୍ରଧାନର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଜାଣିଥାଏ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ଛଅଟି ଅଙ୍ଗ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି। ବନ୍ଧନ ଏବଂ ତାହାର ପ୍ରୟୋଗ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଏ। ମହାପ୍ରଭୁ ପୁରୁଷ, ସତ୍ୟର ଅବତାର। ସେ ହିଁ ବୀଜ, ବିଶ୍ୱ, ଏକ ଦେବତା। ବେଦଜ୍ଞମାନେ ତାଙ୍କୁ ମହାଦେବ ବୋଲି କୁହନ୍ତି। ସେ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ। ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି, “ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣ କିପରି ବିଶ୍ୱର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି?” ଏଠାରେ କାରଣ ହେଉଛି ମାୟା, ଏବଂ ଏହା ଆତ୍ମା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏହି କାରଣ ଦ୍ୱାରା, ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଏହି ପ୍ରକଟ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ମୁଁ ହିଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମା; ମୁଁ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ଏହା ଏକତା ଏବଂ ବହୁତାର ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଘୋଷିତ। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ କାରଣହୀନ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ; ଆତ୍ମାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।