ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ରୁଦ୍ର, ଯିଏ ମହେଶ୍ୱର ନାମରେ ପରିଚିତ, କୃପାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେଖାଦେଲେ । ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଉଠିଲା, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ । ସମସ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେମାନେ ବିଜୟ କାମନା କଲେ । ସେମାନେ କହିଲେ, “ଅନନ୍ତ ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁଠିଏ ଏହି ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାରର କାରଣ, ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ ହେଉ । ଆମ୍ବିକାଙ୍କର ପତି, ହେ ଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ।” ମହେଶ୍ୱର ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଗମ୍ଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ଏଠାରେ ଆସିଛି, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ମୋ ଦ୍ୱାରା କ’ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବାକୁ ଉଚିତ?” ତାପରେ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମହାଦେବ, ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ମୋ ଶରଣକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସତ୍ୟ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆପଣ ଏଠି ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ କଥା କହିବା ଉଚିତ । ଏହି ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଆପଣ ନିଜେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ । ଯୋଗ ସିଦ୍ଧି ଦେଖାଇ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ନିଜ ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣନ୍ତୁ । ଏହି ସମ୍ମୁଖରେ ଠିକ୍ ଭାବେ ପ୍ରଭୁ ଜ୍ଞାନ କହିବା ଉଚିତ ।” ତାପରେ ସନତ୍କୁମାର ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ଏକ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା । ସେଇ ଆଲୋକ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ପ୍ରକାଶମାନ କରିଦେଲା, ଏବଂ ମହେଶ୍ୱର ଦେବତା ଚମକି ଉଠିଲେ । ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ, ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପରେ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ । ସେମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଏକାନ୍ତ ଶାନ୍ତି ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତେଜରେ ଦେଖିଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ । ସେମାନେ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ । କମଳନୟନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପରମ ଆତ୍ମ-ଯୋଗରେ ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଶାନ୍ତି ଆନ୍ତରିକ ହେଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଶ୍ରବଣ କରିଲେ । ତାପରେ ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ, “ଏହି ଜ୍ଞାନ କିଛି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଅନେକ ପ୍ରୟାସ କଲେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଅଧ୍ୟାପକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜଗତରେ ଏହାକୁ ନୁହେଁ ପାଇପାରନ୍ତି । ଏହି ଦିନ ମୁଁ ଏହି ଭକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞମାନେ ନିମିତ୍ତେ ଏହାକୁ ଘୋଷଣା କରିବି । ଏହି ଜଗତର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ସାକ୍ଷୀ, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଅଛି, ଯାହା ଅନ୍ଧକାରର ପାରେ । ସେଇ ପରମାତ୍ମା କେବଳ ସମୟ, ଅଗ୍ନି, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି; ସେଇ ସମସ୍ତ କିଛି, ଏହା ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଏ । ସେଇ ମାୟାର ନିୟନ୍ତ୍ରକ, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ବିବିଧ ଦେହ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି । ସେ କେବଳ ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ ନୁହଁନ୍ତି । ସେ ରୂପ, ରସ, ଗନ୍ଧ ନୁହଁନ୍ତି; ମୁଁ କର୍ତ୍ତା ନୁହଁ, ମୋର କଥା ମଧ୍ୟ ନୁହଁ । ସେ ମାୟା ନୁହଁନ୍ତି, କର୍ମର ଫଳ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ସତ୍ୟରେ, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା । ଏଭଳି, ଜଗତ ଓ ପରମାତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଏକତା କିମ୍ବା ସଂଯୋଗ ନାହିଁ । ଏହିପରି, ଜଗତ ଓ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକୃତରେ ଭିନ୍ନତା ଅଛି । ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଶତ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ ପାଆନ୍ତି । ଅବିନାଶୀ ଆତ୍ମା ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଦୁଃଖ ରହିତ, ଆକାଶ ସଦୃଶ ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ । କିନ୍ତୁ ଏହି ମହାନ୍ ଆତ୍ମାକୁ ଲୋକେ ଅହଂକାର ଓ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ଭାବରେ ଭୁଲ୍ ଭାବେ ନିଜର ଭାବି ନେଇଥାନ୍ତି । ଏହି ଅବିନାଶୀ, ଶୁଦ୍ଧ ଭୋକ୍ତା ସମସ୍ତଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ । ଅଜ୍ଞାନର କାରଣରୁ, ଜ୍ଞାନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରତୀତି ହୁଏ, ଏହା ପ୍ରକୃତି ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ । ଅହଂକାର ସହିତ ବିବେକ ନ ଥିବାରୁ, ଲୋକେ ଭାବନ୍ତି—‘ମୁଁ କର୍ତ୍ତା’ ।