ଏହି ଜଗତର ଶାଶ୍ୱତ ପ୍ରକୃତି ଭାବରେ ବିଷ୍ଣୁ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ରାଜସିକ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ। ଏହି ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ନାରାୟଣ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମାନବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱକୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି। ବାସୁଦେବ ହେଉଛନ୍ତି ଅନନ୍ତ ଆତ୍ମା, ଏକମାତ୍ର ନିର୍ଗୁଣ ହରି। ଏହି ବାସୁଦେବଙ୍କର ଶାଶ୍ୱତ ସ୍ୱରୂପକୁ ଯେଉଁଠି ଜଣାଯିବ, ସେଉଁଠି ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ଅବିନାଶୀ ବାସୁଦେବ ହରି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ। ପୂର୍ବକାଳରେ ହରି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଅପାନ୍ତରତମା ଭାବରେ ଅବତାର ନେଇଥିଲେ। ଏହି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ବେଦବ୍ୟାସ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ, ଯିଏ ବେଦର ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ। ଏହି କଥା ସତ୍ୟ, ପୁନି ସତ୍ୟ; ଏହିପରି ଜାଣିଲେ କେବେ ମୋହିତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିନାହିଁ। ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ମନୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁଭ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦ୍ୱାପରରେ ବେଦବ୍ୟାସ ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ। ପଞ୍ଚମ ଦ୍ୱାପରରେ ସବିତୃ ବ୍ୟାସ ଭାବେ, ଷଷ୍ଠ ଦ୍ୱାପରରେ ମୃତ୍ୟୁ ବ୍ୟାସ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ନବମ ଦ୍ୱାପରରେ ସାରସ୍ୱତ ବ୍ୟାସ ଭାବେ, ଦଶମ ଦ୍ୱାପରରେ ତିନି ଧାମା ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ତ୍ରୟୋଦଶ ଦ୍ୱାପରରେ ଧର୍ମ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶରେ ତାରକ୍ଷୁ, ସପ୍ତଦଶରେ କୃତଞ୍ଜୟ, ଅଷ୍ଟାଦଶରେ ଋତଞ୍ଜୟ, ଏକବିଂଶତିତମରେ ରାଜଶ୍ରବା, ତା’ପରେ ଶୁଷ୍ମାୟଣ, ପଞ୍ଚବିଂଶତିତମରେ ଶକ୍ତି, ଛବିଂଶତିତମରେ ପରାଶର। ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ୟାସ କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନ ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ମହାଯୋଗୀ, ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱୈପାୟନ, ନିଜେ ହରି। ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ବେଦବ୍ୟାସଙ୍କୁ ବେଦ ବିଭାଜନ କରିବାର ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ମହାମୁନି ପୈଳକୁ ଚତୁର୍ଥ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ଏବଂ ମୋତେ ପଞ୍ଚମ ଶିଷ୍ୟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ବୈଶମ୍ପାୟନଙ୍କୁ ଯଜୁର୍ବେଦର ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ମୋତେ ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ ପାଠ କରିବା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଯାହାର ମଧ୍ୟରୁ ଚାରି ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞିକ ପୁରୋହିତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ସେଇ ବ୍ୟାସ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ସେ ସାମ ମନ୍ତ୍ରରେ ଉଦ୍ଗାତୃ ପୁରୋହିତ ଓ ଅଥର୍ବ ମନ୍ତ୍ରରେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପଦବୀ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ଯଜୁର୍ବେଦର ମନ୍ତ୍ର ଯଜୁର୍ବେଦକୁ, ସାମ ମନ୍ତ୍ର ସାମବେଦକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ସେ ଯଜୁର୍ବେଦକୁ ଶତ ଶାଖାରେ ବିଭାଜନ କରିଥିଲେ, ଅଥର୍ବବେଦକୁ ନବ ଭାଗରେ ବିଭାଗ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି, ଏକାଧିକ ଶାଖା ଭିତରେ ବିଭକ୍ତ ଏକ ବେଦ ପୁରାତନ କାଳରୁ ଅଛି। ପୂଜ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ ବାସୁଦେବ ବେଦର ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବେଦର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଦୁହିଁ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ବେଦ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମ, ପରମ ଜ୍ୟୋତି ଓ ଆନନ୍ଦ। ବେଦରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଋଷି ଏହି ବେଦକୁ ଜାଣନ୍ତି, ଯାହା ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାତବ୍ୟ। ସେଇ ନିଜେ ବେଦ ଓ ଜ୍ଞାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ; ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟାସ ବେଦ ତଥା ବେଦ ବିତିରିକ୍ତ ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି। ଏବେ, ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାନୁଭାବମାନେ, କଳିଯୁଗରେ ମହାଦେବଙ୍କ ଅବତାର କଥା ଶୁଣ। ଭୂତକାଳର ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଚୂଡ଼ାଧାରୀ ଥିଲେ, ଅପାର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ। ସେମାନେ ଚାରିଜଣ ବିଶାଳ ଆତ୍ମା ଓ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ। ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ଲୋକାକ୍ଷିରଥ, ଯୋଗୀଶ୍ୱର ଓ ସପ୍ତମ ଅବସ୍ଥାରେ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।