ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମାୟାର ଭ୍ରମରେ ପଡି, ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବୀ କିଏ? ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ସତ୍ୟ କହନ୍ତୁ।” ଏହିପରେ ନାରଦ ଓ ଅନ୍ୟ ପାପରହିତ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ—“ମୋର ପ୍ରିୟା, ଏହି ଅନନ୍ତ ମାୟା ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ।” ଦେବୀ ନିଜେ କହିଲେ—“ମୁଁ ଭ୍ରମ ପ୍ରଦାନ କରେ, ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ମୁଁ ସଂହାର କରେ, ଓ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣନ୍ତି ଓ ବିବେକ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ବିସ୍ତୃତ ମାୟାକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା, ଇଶାନ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ମୋରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶୁଭ ଯୁଗରେ ମୋରୁ ‘ପଦ୍ମବାସିନୀ’ ଶ୍ରୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ। ମୋହିନୀ ନାମକ ଏହି ଦେବୀ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଦିପ୍ତିମାନ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି।" "ଏହି ମାୟାକୁ ଓ ଏହି ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ପଡିବ। ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ଦୁର୍ଜୟ ମାୟାକୁ କିଏ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବ? ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦ୍ୱିଜ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେ ମୋର ମୁଖରୁ ଦିବ୍ୟ ସଂହିତା ଗ୍ରହଣ କରି, ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଲେ। ସେମାନେ ମୋର ଶକ୍ତିରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ଜାଣି, ସେ ମୋରେ ଏକମାତ୍ର ଶରଣ ନେଲେ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମରେ ପରିଚିତ, ତୁମେ ତୁମ ପୂର୍ବଜନ୍ମକୁ ମନେ ପକା।" "ମୋର ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଶେଷରେ ତୁମେ ମୋରେ ଲୀନ ହେବ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ବନ୍ତର ବିରତି ପରେ, ତୁମେ ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମୋତେ ପ୍ରବେଶ କରିବ। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଚାଲି, ତୁମେ ଶ୍ଵେତଦ୍ୱୀପରେ ମୋ ସହ ରହିବ। ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁନଃ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲି। ଯାହାକୁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନର ରୂପରେ ଗୁପ୍ତ ଅଛି।" "ବ୍ରତ, ଉପବାସ, ନିୟମ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଯିଏ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସନ୍ତି। ମହାଦେବ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପକୁ ଭକ୍ତି ଭାବେ ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରି, ଜୋଡ଼ି ହାତରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—‘ସତ୍ୟ ଯଥାର୍ଥ କଥା ମତେ କହନ୍ତୁ।’” ଦେବୀ ହସି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାୟା, ଯାହାର ସ୍ୱରୂପ ନାରାୟଣ। ମୋ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ; ସେ ବିଷ୍ଣୁ ପରମେଶ୍ୱର। ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା କର୍ମ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ।” ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଜୋଡ଼ି ହାତରେ ସେ ପୁନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ଦେବୀ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଜଣାଯାଇପାରିବ; ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀ!” ଦେବୀ ତାହା ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ନାରାୟଣ ନିଜେ ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନ ଦେବେ।” ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ଏଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତା’ପରେ ସେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଯିଏ ଶରଣାଗତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି। ଏହିପରେ ମହାଯୋଗୀ, ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପି ଦେଖାଦେଲେ। ସେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ—“ହେ କୃଷ୍ଣ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ହେ ହୃଷୀକେଶ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆପଣ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ସଂହାରର କାରଣ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଆପଣ ପୁରୁଷ, ଆପଣଙ୍କ ରୂପେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅଛି—ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।