ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ନଦୀଗୁଡିକ ହେଉଛି ଇକ୍ଷୁକା, ଧେନୁକା ଏବଂ ଗଭସ୍ତି। ଏହି ନଦୀଗୁଡିକ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷରୁ ଦୂର। ଏଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ସ୍ୱକ୍ରମରେ ବସନ୍ତି। ଏମାନେ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେବଦେବତା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କୃପାରେ ଏମାନେ ସେହି ଜଗତରେ ବସିବାର ଅଧିକାର ପାଆନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଶ୍ୱେତ ଦ୍ୱୀପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଛି। ସେଠାରେ ସଦା ଧଳା ଜନମ ନେଇଥିବା ଲୋକମାନେ ବସନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଭକ୍ତି କରନ୍ତି। ଏମାନେ କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରୁ ମୁକ୍ତ, ମୋହ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରୁ ଦୂର। ସମସ୍ତେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଏକାନ୍ତ ଭାବେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଛନ୍ତି। କିଛି ଶ୍ରୁତି ପାଠ କରନ୍ତି, କିଛି ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଜ୍ଞାନୀ। ସେମାନେ ସେହି ପରମ ଆକାଶ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ। ସେମାନେ ସେହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁ ନାମରେ ଜଣା, ଅନ୍ଧକାରରୁ ତୁଳନାରେ ଉପରି। ସମସ୍ତେ ଦୀପ୍ତ ହଳଦୀ ରଙ୍ଗର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଚେଷ୍ଟରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଅଛି। ସେମାନଙ୍କର ରଶ୍ମି ନିଜ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ସେମାନେ ମହା ଗରୁଡା ଉପରେ ବସିଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ସେମାନେ ବସନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏକ ନଗର ଅଛି, ଯାହାକୁ ନାରାୟଣ ନଗର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଶୋଭା ପାଇଛନ୍ତି। ଏହି ନଗର ରାଜପ୍ରାସାଦ ଓ ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ସଜିତ, ଉଚ୍ଚ ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଭରିତ। ଏହି ନଗର ଶୁଦ୍ଧ ଶୟନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜିତ। ଏହା ଚାରିପାଖରେ ହ୍ରଦ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଯେଉଁଠାରେ ବୀଣା ଓ ବାଂଶୀର ଶବ୍ଦ ତାଳ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ନଗର ଚାରିପାଖରେ ରାସ୍ତା ଓ ମଣିମୟ ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା ପାଉଛି। ଏହାର ଚାରିଟି ଦ୍ୱାର ଅଛି, ଏହା ତୁଳନାରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ଦେବଦ୍ୱେଷୀମାନେ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ନଗର ଏପରି ଲୋକମାନେ ରହନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଏଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମୁହଁ ଭଳି ମୁହଁ ଥିବା ଅନେକ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ପାଦ ଗୁଞ୍ଜି ଦେଇଥିବା ଅଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଧନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଅଳଙ୍କାରିତ ଓ ସୁକୁମାର କଟି। ସେମାନେ ଆଲୋଚନା ଓ ବାକ୍ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ। ସେମାନଙ୍କର ଶରୀର ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ରସ ଓ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ। ଏହି ନଗର ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ନଗର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦ୍ୱାର ଅଛି, ଯାହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଚମକରେ ଶୋଭିତ, ଉଚ୍ଚ ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ସ ହରି, ଶେଷ ନାଗ ଉପରେ ଶୟନ କରିଛନ୍ତି। ସେ ନିଜ ଆନନ୍ଦ ରସ ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ ପାନ କରିଛନ୍ତି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଅନ୍ଧକାରରୁ ଦୂର। ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପାଦ ନିତ୍ୟ ଦୁଗ୍ଧ ସାଗର କନ୍ୟା ଧରି ରହିଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତା କରି ନାରାୟଣ ରସର ଅମୃତ ପାନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏପରି ଏଠି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଣ୍ନନ କରାଯାଇପାରିବ, ଏହି ନାରାୟଣ ନଗର ଏକ ତଥ୍ୟବାନ୍ତ ସ୍ଥାନ। ନାରାୟଣ ଏଠାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ଶୟନ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରିଛନ୍ତି। ଯୁଗ ଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଫେରିଯାନ୍ତି; ସେ ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି। ଦୁଗ୍ଧ ସାଗର ଉପରେ ଏକ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ଯାହା ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ। ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଏତେ ବଡ଼, ଚାରିପାଖରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତାକାର। ସେଠି ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ତାହାର ଗଠନ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ଏଠି ମହାବୀତ ଏବଂ ଧାତକୀ ଭୂମି ଏହି ଦ୍ୱୀପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।