ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ବିଭିନ୍ନ ଦ୍ୱୀପ ଓ ସେଠାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ପରିବେଶ। ପ୍ରଥମେ, ସେଉଠାରେ ସାତଟି ପାହାଡ଼—ଦ୍ରୋଣ, କଙ୍କ, ମହିଷ ଓ କକୁଦ୍ବାନ୍—ବିରାଜମାନ। ସେଠାର ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ନିବୃତ୍ତି ଆଦି ନାମରେ ଡାକାଯାଏ, ଯେଉଁମାନେ ମାନବଙ୍କର ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ସେଠାରେ କୌଣସି ବୟସର ବିଭାଗ ନାହିଁ, ଲୋକେ ରୋଗମୁକ୍ତ ଓ ଦୁଃଖରହିତ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା, ସମାନତା ଓ ଏକ ଲୋକରେ ବାସ କରିଥିବାର ଭାବ ଦେଖାଯାଏ। ଏଠାର ବୈଶ୍ୟମାନେ ପିତାମ୍ବର, ଶୂଦ୍ରମାନେ କଳା ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଚ୍ୟୁତ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ମଦର ସାଗର ଘେରିଛି, ତାହାର ଆଉ ଏକ ଦ୍ୱୀପ—କୁଶଦ୍ୱୀପ—ବିରାଜମାନ। ସେଠି କୁଶେଶୟ, ହରି, ମନ୍ଦରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାର ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ—ବିଦ୍ୟୁତ୍, ଅମ୍ଭା ଓ ମହୀ—ପରିଚଳିତ। ସେଠି ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶାନ ଓ ଦେବମାନେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି। ବୈଶ୍ୟମାନେ ଏଠି 'ସ୍ନେହ', ଶୂଦ୍ରମାନେ 'ମନ୍ଦେହ' ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ। ସମସ୍ତେ ପୂର୍ବବର୍ଣ୍ଣିତ ପ୍ରକାର ଜୀବମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକୁ ନିବେଶିତ। ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ଏକତା, ସମାନତା ଓ ସମାନ ଲୋକରେ ବାସ ପାଆନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଋଷିମାନେ, ତୁମେ ଶୁଣ, ମଘଘୀ ଘୀର ସମୁଦ୍ର ଘେରାଇଥିବା କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି। ସେଠି ସପ୍ତମ ପାହାଡ଼ 'ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ୱନ' ଭାବେ ପରିଚିତ। ଖ୍ୟାତି ଓ ପୁଣ୍ଡରୀକା ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ। ସେଠି ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ, ଉପବାସ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ ଓ ପୃତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ କୃପାରେ ଏକ ଲୋକରେ ବାସ ଓ ସାନିଧ୍ୟ ପାଆନ୍ତି। ତା'ପରେ ଦହିର ସମୁଦ୍ର ଘେରାଇଥିବା ଶାକଦ୍ୱୀପ ଅଛି। ସେଠି ଆନନ୍ଦମୟ ପାହାଡ଼ ହେଉଛନ୍ତି ଅମ୍ବିକେୟ ଓ କେଶରୀ। ଇକ୍ଷୁକ, ଧେନୁକ ଓ ଗଭସ୍ତି ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ। ସେଠି ଲୋକେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରହିତ, ରାଗ ଦ୍ୱେଷ ଶୂନ୍ୟ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ନିୟମିତ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କୃପାରେ ସେମାନେ ଏକ ଲୋକରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ସବୁ ଦ୍ୱୀପମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଦ୍ୱୀପ—ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପ—ଅଛି, ଯାହା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ। ସେଠି ସଦା ଧଳା ଚର୍ମର ଲୋକମାନେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଵିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିବେଶିତ। ସେମାନେ କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ମୋହ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରହିତ। ସମସ୍ତେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ତାଙ୍କରେ ଏକାଗ୍ର। କିଏ ଜପ କରନ୍ତି, କିଏ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, କିଏ ଜ୍ଞାନୀ। ସେମାନେ ପରମ ଆକାଶ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି। ସେମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଅଙ୍ଗରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ତେଜ ନିଜ ଯୋଗବଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେମାନେ ମହାଗରୁଡ଼ରେ ଚଡ଼ି ଚଳନ୍ତି। ଏଠି ସେମାନେ ବସନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିତ୍ୟ ଚଳନ୍ତି। ଏଠି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ନଗର ଅଛି—'ନାରାୟଣ'—ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି। ସେଠି ଉଚ୍ଚ ଦୁର୍ଗ, ମହଲ୍, ଅନେକ ମିନାର ରହିଛି। ଏହା ଶୁଭ୍ର ଶୟନାସନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାରରେ ସୁଶୋଭିତ। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଏହି ନଗର ହ୍ରଦମାଳା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବୀଣା ଓ ବାଁଶୀର ମଧୁର ସ୍ୱର ଝଙ୍କାରିତ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମାଣିକ୍ୟ ଖୋଦିତ ସିଢ଼ି ଓ ରସ୍ତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏଭଳି ଅଦ୍ଭୁତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ନଗରରେ ଦେବମାନେ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜନମାନେ ଶାନ୍ତି ଓ ଭକ୍ତିରେ ଅନନ୍ୟ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି।