ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ଦୁଇଟି ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଦ୍ୱୀପଗୁଡ଼ିକ ଅବସ୍ଥିତ। ମେରୁ ପର୍ବତର ଚାରିପାଖରେ ଜଟହର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ରହିଛନ୍ତି, ମହାମୁନିମାନେ। ଏଠିରେ ମହିଳାମାନେ ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ରୂପରେ ଶତ ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଆମ୍ବ ଖାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଜୀବନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ବଟ ଫଳ ଖାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କରନ୍ତି। ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାମାନେ ଏଠି ଦେବଲୋକରେ ବସିଥିବା ପରି ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। କୁରୁ ଦ୍ୱୀପରେ କଳା ଚର୍ମର ଲୋକମାନେ ଦୁଧ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱୀପରେ ଲୋକମାନେ ସଦା ମହାଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛର ଫଳ ଖାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ମନ ରଖି, ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଭରିଥିବା ଲୋକ। ଇକ୍ଷୁ ରସ ଖାଇଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଯାଏଁ ଜୀବନ କରନ୍ତି। ଏଠିରେ ଲୋକମାନେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ପାରିଜାତ କୁଞ୍ଜରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅଟାଳିକା ଅଛି, ଯାହା ବାସୁଦେବଙ୍କର। ଏହି ଅଟାଳିକା ଦଶଟି ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ, ଯାହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ। ଅଟାଳିକା ଚାରିପାଖରେ ହଜାର ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏଠି ଦିବ୍ୟ ସିଂହାସନ ଓ ସମସ୍ତ ଆଭା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏଠି ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରମାଣିକ ଭକ୍ତମାନେ ବେଦ ପାଠ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲଗ୍ନ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ସଦା ମାଧବଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଷ୍ଟୁତି କରନ୍ତି ଓ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି। ଏଠିରେ ରାଜାମାନେ ସଦା ବିଶିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଯୁବତୀମାନେ ନିତ୍ୟ ଆତ୍ମ ସଜାରେ ଲଗ୍ନ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥିର ଆୟୁ ତେର ହଜାର ବର୍ଷ, ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆୟୁ ଶତ ହଜାର ବର୍ଷ ଭାବିତ। ଏଠି କର୍ମଭୂମି ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗ୍ୟ ମାନବମାନେ ନିଜ କର୍ମ କରନ୍ତି। ଏଠି ବିନ୍ଧ୍ୟ ଓ ପାରିୟାତ୍ର ଏହି ସାତଟି ପ୍ରଧାନ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି। ଏଠି ନାଗଦ୍ୱୀପ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଵାରୁଣ ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ହଜାର ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ। ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ବସିଥିବା ଦେଖାଯାଏ। ପର୍ବତମାନରୁ ଶୁଦ୍ଧ ନଦୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ବହିଯାଉଛନ୍ତି। ଏଠି ଇରାବତୀ, ଭିତସ୍ତା, ବିପାଶା, ଦେବିକା, କୁହୁ, କୌଶିକୀ, ଲୋହିତା — ଏମାନେ ହିମବତ ପର୍ବତର ପାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ପର୍ଣ୍ଣାଶା, ବନ୍ଦନା ଓ ମଧ୍ୟ ସଦାନୀରା ଏବଂ ଶିଗ୍ରୁ, ସ୍ୱଶିଲ୍ପା ପାରିୟାତ୍ର ପର୍ବତରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା ନଦୀମାନେ। ମନ୍ଦାକିନୀ, ଚିତ୍ରକୂଟା, ତାମସୀ, ପିଶାଚିକା — ଏମାନେ ଋକ୍ଷବତ ପର୍ବତ ପାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ମାନବମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ହରିନେଇ। ବେଣ୍ୟା, ବୈତରଣୀ, ବଲାକା, କୁମୁଦ୍ବତୀ — ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳର ନଦୀମାନେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ପାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ନଦୀମାନେ ସହ୍ୟ ପର୍ବତ ପାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ମଲୟ ପର୍ବତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୀତଳ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଶୁକ୍ତିମତ ପର୍ବତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀମାନେ ମାନବମାନେର ସମସ୍ତ ପାପ ହରିନେଇ। ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀମାନେ ପବିତ୍ର ଓ ମାନବମାନେର ପାପ ନିବାରଣ କରନ୍ତି, ବିଶେଷ କରି ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟାରେ।