ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରିତ, ସେଇ ଶକ୍ତି କଳାଗ୍ନି ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଯେତେବେଳେ ଚୂଡାନ୍ତରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ବିଷାକ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖାରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ନିଜେ ଲୟ କରିଦିଅନ୍ତି। ଏହି କଳା, ଶାଂଭବୀ ରୂପଟି ହେଉଛି କାଳ—ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଶକ। ଏବେ ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀର ଗଠନ ବିଷୟରେ ଆହୁରି ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିବି। ପୃଥିବୀରେ କୁଶ, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଶାକ, ଏବଂ ପୁଷ୍କର—ଏହି ସପ୍ତମ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି। ପ୍ରତିଟି ଦ୍ୱୀପ ପୁରାଣରେ ବଡ଼ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାଗର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଅଧିକ ବିଶାଳ। ସେହି ସାଗରମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଦଧିଉଦ, କ୍ଷୀର ସାଗର, ଏବଂ ମଧୁର ଜଳର ସାଗର। ଏହି ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ସପ୍ତ ସାଗର ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ, ଯେଉଁମାନେ ଯୋଜନରେ ମାପାଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମେରୁ ପର୍ବତ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଏହି ପର୍ବତ ତଳେ ଷୋଳଯୋଜନ ଏବଂ ଶିଖରରେ ବତିସଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା। ପୃଥିବୀର କମଳର ମୂଳରେ ଏହି ପର୍ବତ ପେରିକାର୍ପ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଏହାର ଉତ୍ତର ସୀମାରେ ନୀଳ, ଶ୍ୱେତ ଏବଂ ଶୃଙ୍ଗୀ ପର୍ବତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଇହଜାର ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସମାନ ଚଉଡ଼ା। ଏହା ପରି, ମେରୁର ଦକ୍ଷିଣରେ ଅଛି ହରିବର୍ଷ, ଏବଂ ଏହି ଭାରତମାନେ ଯେପରି, ଉତ୍ତରରେ କୁରୁମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଇଳାବୃତ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଏବଂ ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ଉତ୍ତୋଳିତ। ମେରୁ ପର୍ବତର ଚାରିପଟେ ଦଶହଜାର ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ଅନେକ ପ୍ରସ୍ଥାର ତିଆରି। ପଶ୍ଚିମରେ ବିପୁଳା ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ସୁପାର୍ଶ୍ୱ ପର୍ବତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମହାମୁନିମାନେ, ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ନାମ ହେବାର କାରଣ ଏହି—ଏଠାରେ ଜମ୍ବୁ ଫଳ ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଇଁ ଝରିପଡ଼େ, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅନେକଠାରେ ପଚିଯାଏ। ଏଠାରୁ ଏକ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହାର ଜଳ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ପିଉନ୍ତି। ଏହି ଜଳ ପାନ କରିଲେ ସେମାନେ ସ୍ୱସ୍ଥଚିତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠାରୁ ଜାମ୍ବୂନଦ ନାମକ ସୁନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହା ସିଦ୍ଧମାନେ ଅଳଙ୍କାର ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଇଳାବୃତ ଅଛି। ପଶ୍ଚିମରେ ବୈଭ୍ରାଜ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ସବିତୃ ଅରଣ୍ୟ ଅଛି। ଏଠାରେ ଚାରିଟି ହ୍ରଦ ଦେବତାମାନେ ସଦା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ବୈକଙ୍କ, ମଣିଶୈଳ, ଋକ୍ଷବାନ୍—ଏହିପରି ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ପର୍ବତ ଅଛି। ଦେବମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ଏହି ସବୁ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ। ତଦୁପରି ଟ୍ରିକୂଟ, ଶିଖର, ପତଙ୍ଗ, ରୁଚକ, ସମୂଳ, ବସୁଧାରା, କୁରୁ, ସାନୁମାନ, ଏକଶୃଙ୍ଗ, ଗଜଶୈଳ, ପିଶାଚକ, ଏହିପରି ଦେବତାମୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ପର୍ବତ ଅଛି। ଏହିପରି ଶିଖିବାସ, ବୈଦୂର୍ୟ, କପିଳ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ସୁପାର୍ଶ୍ୱ, ସୁପକ୍ଷ, କଙ୍କ, କପିଳ, ଅଞ୍ଜନ, ମଧୁମାଂସ, କୁମୁଦ, ମୁକୁଟ, ପାରିଜାତ, କପିଳୋଦକ—ଏହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ରାଜା ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବାସ କରନ୍ତି। ଶଂଖକୂଟ, ବୃଷଭ, ହଂସ, ନାଗ, ମୟୂର, କପିଳ, ମହାକପିଳ—ଏହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ମାନସ ହ୍ରଦର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ କେସରାଚଳ ପର୍ବତ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଏଭଳି ଏହି ସମସ୍ତ ପର୍ବତ, ଦ୍ୱୀପ, ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସାଗରମାନେ ଦେବମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ସୃଷ୍ଟି, ଯେଉଁଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି, ମହାନତା ଏବଂ ପବିତ୍ରତା ସଦା ବିରାଜ କରୁଛି।