ସମସ୍ତ ଆରମ୍ଭରେ, ସମୟର ଆଗରୁ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେତେବେଳେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଉଦ୍ଭବ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେ ପ୍ରାକୃତ ଲୟ ଅଛି, ତାହାକୁ ବୁଝିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ଦିନ କିମ୍ବା ରାତି — ଏଠି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବରେ ବି — କିଛି ନଥିଲା। ସେଇ ଅବ୍ୟକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ବ୍ୟାପିଥିଲେ, ସେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଏବଂ ନାୟକ ଥିଲେ। ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅବ୍ୟକ୍ତକୁ ଚଳିତ କରିଦେଲେ। ସେଉଁଠି, ଯୋଗ ରୂପେ ଏହି ଅବ୍ୟକ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାହାକୁ କ୍ଷୁଭିତ କଲେ। ପ୍ରଧାନ ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ଅନୁସ୍ପନ୍ଦନ ଏବଂ ବିସ୍ପନ୍ଦନ ମାଧ୍ୟମରେ ବସିଥିଲେ। ଏହିଠାରୁ, ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷ ଦୁଇଁ ମିଶି ଏକ ମହା ବୀଜ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ସେଠାରୁ ବୁଦ୍ଧି, ଧୃତି, ସ୍ମୃତି ଓ ଚେତନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱ ଠାରୁ ତିନି ପ୍ରକାର ଅହଂକାର ଜନ୍ମ ନେଲା। ଏହାଠାରୁ ଆତ୍ମା, ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଜୀବ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଯାଁଠାରୁ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦେବତାମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ। ଏହି ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରେ, କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ତାହାର ଉତ୍ସକୁ ଅନୁଭବ କରେ। ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅଗ୍ନି ସ୍ୱଭାବର ଭାବରେ, ଦଶ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱଭାବର ଭାବରେ କୁହାଯାଏ। ଏହି ହେଉଛି ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି; ଏହି ତତ୍ତ୍ୱମାନଠାରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହିଠାରୁ ଆକାଶ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ଶବ୍ଦ ଗୁଣ ଓ ଶୂନ୍ୟତା ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ। ଏହିଠାରୁ ବାୟୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହାର ମୂଳ ଗୁଣ ହେଉଛି ସ୍ପର୍ଶ। ବାୟୁଠାରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ରୂପ ଗୁଣର ଧାରକ। ଏହିଠାରୁ ଜଳ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ସ୍ବାଦର ଭଣ୍ଡାର। ଏହିଠାରୁ ଗଠନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହାର ଗୁଣ ଗନ୍ଧ। ତାପରେ, ବାୟୁ ଦୁଇଟି ଗୁଣ — ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ପର୍ଶ — ସହିତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ପରେ ଅଗ୍ନି ତିନି ଗୁଣ — ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ଓ ରୂପ — ସହିତ ଆସିଲା। ଏହିଠାରୁ ଚାରି ଗୁଣ ଥିବା ଜଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସ୍ବାଦର ସାର ଭାବରେ ବୁଝାଯାଏ। ଏହିଠାରୁ ପଞ୍ଚ ଗୁଣ ଥିବା ପୃଥିବୀ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାବଳିକ। ଏହି ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇ ସମ୍ବଳିତ ରହନ୍ତି। ସେମାନେ ଏକାକୀ ଭାବରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିପାରିନଥିଲେ, ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ମହାତ୍ତ୍ୱରୁ ନିମ୍ନ ତତ୍ତ୍ୱ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ମିଶି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ନିମ୍ନ ତତ୍ତ୍ୱମାନଠାରୁ ଏକ ବଡ଼ ଅଣ୍ଡ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ବିଶାଳ ଭାବରେ ବିରାଜିତ। ଏହି ଆଦି ଅଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ, ଖେତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ସେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମା ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ସେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, କପିଳ, ବେଦର ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ। ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମାଙ୍କର ଅମ୍ବୁଜ ଜଳ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଥିଲା। ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାରା, ଗ୍ରହ ଓ ବାୟୁ ସେଉଁଠି ସହିତ ଥିଲେ। ଏହି ଜଳ ବାହ୍ୟରୁ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଦଶଗୁଣ ଶକ୍ତିରେ ଆବୃତ। ବାୟୁକୁ ଆକାଶ ଆବୃତ କରିଥାଏ, ଆକାଶକୁ ପୁନି ପ୍ରାକୃତିକ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ଆବୃତ କରିଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ମହାତ୍ମାଙ୍କର, ଯିଏ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ନାୟକ, ଯୋଗ ଗୁଣ ଥିବା, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ସପ୍ତ ପ୍ରାକୃତିକ ଆବରଣ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଆବୃତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି। ଏହା ହେଉଛି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପ, ଯାହାକୁ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ କରାଯାଇଛି। ସେଇ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେହ, ସେଇ ପରମ ପୁରୁଷ...