ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ, ଏହି ପୃଥିବୀ ଏହାର ବଂଶଜମାନେ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ଏହି ତିନି ଲୋକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିସ୍ତୃତିକୁ ଏକଥାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଜନଲୋକ, ତପୋଲୋକ ଏବଂ ସତ୍ୟଲୋକ—ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଅଣ୍ଡୁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପୁରାଣରେ ଭୂର୍ଲୋକ ବିଷୟରେ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଭୂଵର୍ଲୋକ ସୂର୍ଯ୍ୟର କକ୍ଷକୁ ସମାନ ଆକାଶରେ ପ୍ରସାରିତ। ସ୍ୱର୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ; ସେଠାରେ ବାୟୁଙ୍କର ଅନେକ ଅଂଶ ଅଛି। ସେଠାରେ ସମ୍ବାହ, ବିବାହ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ପରାବାହ ଅଛି। ପୃଥିବୀଠାରୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କକ୍ଷ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଦୂରତାରେ ତାରାମଣ୍ଡଳର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତ ଚମକେ। ସେହି ସମାନ ଦୂରତାରେ ବୁଧ ଗ୍ରହ ଏବଂ ଉଶନାସ ଅବସ୍ଥିତ। ପୃଥିବୀଠାରୁ ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଦୂରେ ଦେବମାନ୍ୟ ପୁରୋହିତ ଅଛନ୍ତି। ସେଠାରୁ ଆଉ ଏକ ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ଉପରେ ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କର ବୃତ୍ତ ଦିଶିଯାଏ। ସେଠାରେ ଧର୍ମ ଅବସ୍ଥିତ, ସେହି ଧର୍ମ ହେଉଛନ୍ତି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ନାରାୟଣ। ସେଠାରେ ବୃତ୍ତର ବିସ୍ତୃତି ତିନି ଭାଗରେ ମାପାଯାଏ। ସେଠାରେ ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ତଳେ ଚଳାଣ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଦୂରତାରେ ସମାନ। ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କର ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଭାର୍ଗବଙ୍କ ତଳେ ବୃହସ୍ପତି ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଏକ ପଦ ଦୂରତା ନାହିଁ। ବୃତ୍ତ ଏବଂ ମଣ୍ଡଳ ଅନୁଯାୟୀ, ବୁଧ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ଏକ ପଦ ଦୂରତା ଅନୁଭବ ନକରନ୍ତି। ବୁଧ ଦ୍ୱାରା ସେଠାର ସମସ୍ତ ଦୂରତା ଏବଂ ବୃତ୍ତ ସମାନ ଅଛି। ଏଠାରେ ପାଞ୍ଚ, ଚାରି, ତିନି ଏବଂ ଦୁଇ ଶଯୋଜନ ଦୂରତା ଅଛି। ଅଧ ଯୋଜନ ମାପ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ଏହାଠାରୁ କମ୍ ଅନ୍ୟ କିଛି ଜଣା ନାହିଁ। ଶନି, ଅଙ୍ଗିରାସ ଏବଂ ବକ୍ର ଗ୍ରହ ଧୀର ଗତିର। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ବୁଧ ଏବଂ ଭାର୍ଗବ ଶୀଘ୍ର ଗତିର। ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତଳେ ଚଳେ। ତାରାମଣ୍ଡଳର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃତ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଚଳେ। ବକ୍ର ଭାର୍ଗବଙ୍କ ଉପରେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ବକ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ବୃହସ୍ପତି ଅଛନ୍ତି। ସପ୍ତ ଋଷି ଏବଂ ଧ୍ରୁବଙ୍କ ଉପରେ ସେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଚକ୍ରର ଦଣ୍ଡ ଅଳ୍ପ ଝୁକିଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏହା ଦୁଇ ଗୁଣା ଲମ୍ବା। ଏହି ରଥର ଧୁର ଏକ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଏଠିରେ ଚକ୍ର ନିଶ୍ଚିତ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାଳଚକ୍ର, ଯାହା ଏକ ବର୍ଷ ମାପର, ସେଠାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ରଥର ମାପ ପାଞ୍ଚ ଓ ଅଧ ଯୋଜନ ଅଧିକ। ଧୁରର ସମର୍ଥନରେ ଯୋଗ ଅର୍ଧ ଯୁଗା ଛୋଟ। ଏଠିରେ ସାତଟି ଘୋଡ଼ା ଅଛି, ଏମାନେ ଛନ୍ଦ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ। ଅନୁଷ୍ଟୁଭ୍ ଏବଂ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍ ନାମକ ଛନ୍ଦ ହେଉଛନ୍ତି ହରିଙ୍କ ଘୋଡ଼ା। ଦକ୍ଷିଣରେ ଯମଙ୍କ ରାଜ୍ୟ, ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣଙ୍କ ରାଜ୍ୟ। ଅମରାବତୀ, ସଂୟମନୀ, ସୁଖା ଏବଂ ବିଭା—ଏହି ସବୁ ସେମାନଙ୍କ ନଗରୀ। ପ୍ରଜାପତି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚକ୍ରକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ରାତିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସେ ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏବଂ ମଧ୍ୟଦିଗରେ ସେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏଭଳି ଭାବେ, ସେ ଦିନ ଓ ରାତି ତିଆରି କରନ୍ତି, ପୃଥିବୀକୁ ଏଣିକି ମୁକ୍ତ କରି ଏବଂ ପୁନଃ ଆକର୍ଷିତ କରନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ।