ଗଙ୍ଗା ଦ୍ବାରରେ, ପ୍ରୟାଗରେ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ସଙ୍ଗମରେ ଗଙ୍ଗା ଯେଉଁଠି ମିଳିଛି, ସେଠି ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା ପଥ ଅପୂର୍ବ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଶିବଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ବିଞ୍ଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଗଙ୍ଗା କ୍ଷମାଶୀଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରିବାରେ ସକ୍ଷମ। ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିନ୍ତୁ କଳି ଯୁଗରେ ଗଙ୍ଗା ସମସ୍ତଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏହି କଳି ଯୁଗରେ ଏମିତି ପାପ ନାଶକ କିଛି ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେଉଁଠି ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯାନ୍ତି, ନରକ ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ମାଘ ମାସରେ ଲୋକମାନେ ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ଯମୁନା ସଙ୍ଗମକୁ ଯାନ୍ତି। ପ୍ରୟାଗରେ ମାଘ ମାସରେ ତିନି ଦିନ ନିମ୍ନେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଯଦି ଲୋକ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ନୁହଁନ୍ତି, ରୋଗ ନାହିଁ, ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛି, ତେବେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ରାହୁର ଗ୍ରହଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଥିବା ପରି ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅନେକ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ସେ ପୁନଃ ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ସଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ସଠି ଶତ ବର୍ଷ ପରେ, ତଳେ ପଡ଼ିଲେ ରାଜା ସମୃଦ୍ଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ମିଳିଥାଏ। ଅନେକ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁନଃ ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥାଏ। ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେଉଁ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଶୁଣ। ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ିଲେ, ସେ ଧର୍ମୀ ରାଜା ହେଇଥାଏ। ଅନେକ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁନଃ ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଋଣପ୍ରମୋଚନ ନାମକ ତୀର୍ଥ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ। ଏଠାରେ ଉପବାସ କରିଲେ, ସୂର୍ୟ ଲୋକ ପାଇଁ ଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଚିରକାଳ ଋଣମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯମୁନା ନଦୀ ଆସିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ପୁଣ୍ୟବାନ ଲୋକମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ଏକ ହଜାର ଯୋଜନା ଦୂରରୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଥାଏ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ସ୍ନାନ କରି ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥାଏ, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଧର୍ମର ଦେବତାଙ୍କ ପାଖରେ ବଡ଼ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରୟାଗରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଆକାଶରେ ଏହି ସମସ୍ତକୁ ଜାହ୍ନବୀ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ। ଏହା ଗଙ୍ଗା ତୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ ସାଧନା ଭୂମି ଭାବରେ ପରିଚିତ। ବଟବୃକ୍ଷ ଦେବତା ସଦା ସେଠି ବସିଥାନ୍ତି; ଏହି ସ୍ଥାନ ହିଁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଏବଂ ତପୋବନ। ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଏକ ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଶିଷ୍ୟଙ୍କ କାନରେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ। ଏହି ତୀର୍ଥ ପବିତ୍ର, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଶୁଦ୍ଧିକର, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ। ଦ୍ୱିଜ ଲୋକ ଏଠାରେ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ପଢ଼ିଲେ, ଶୁଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେ ଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ପାଇଥାଏ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥାଏ। କୌରବ୍ୟ, ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର, ଏବଂ ମନକୁ କୁଟିଲ କରିନାହିଁ। ସେ ଭୂମିରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିଥିବା ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ବିବରଣା କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଶ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପରେ, ଋଷି ସମସ୍ତ କଥା କହି ଦେଇ, ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଥାଏ। ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ। ଏଉଁ ସମୟରେ, ଲୋକମାନେ ସୂତ ଉତ୍ତରାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ। ଏବେ ସେ ତିନି ଲୋକର ବୃତ୍ତ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅଟୁଟ ଅଟୁଟ ବନ, ନଦୀ, ସୂର୍ୟ ଏବଂ ଗ୍ରହମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେ ନିମିତ୍ତରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା।