ଏକ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ, ସଦା ବୁଝିବା ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଂଶ ଦେଇଥାଏ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପ୍ରତି ଅପୂର୍ବ ଅଂଶ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ। ଏକ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାବେଳେ, ତାହା ମୁକ୍ତିକୁ ନେଇଯିବା ଶକ୍ତି ରଖିଥାଏ। କିନ୍ତୁ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳକୁ ତ୍ୟାଗ ନ କରିଲେ, ଏହି ଫଳରେ ଲୋକ ବାନ୍ଧି ଯାଏ। ଏକ ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ମଧ୍ୟ, କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ଶୀଘ୍ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଏପରେ ମନର ସ୍ଥିରତା ଆସେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ। ଜ୍ଞାନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଏକାସାଥି ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ଉଦୟ ହୁଏ। ଲୋକେ ଭଗବାନଙ୍କର ଚିତ୍ତ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କରିଲେ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଯାଏ। ଏକା ଏବଂ ଅସଙ୍ଗ, ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ଲୋକ ଜୀବନ ଥିବାବେଳେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଆନନ୍ଦରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ, ଯାହାର କୌଣସି ଆକୃତି ନାହିଁ। ଭଗବାନଙ୍କର ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ, ସେ ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ଦଶାକୁ ପାଇଯାଏ। ଏହି ଉପାୟ ଅନୁସରଣ ନ କରିଲେ, କୌଣସି ଲୋକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହିପରେ, ତାଙ୍କମାନେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପୁନଃ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ: "ଏବେ ଆମେ ଜଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଏହି ବିଶ୍ୱ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ? କିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରକ? ହେ ପରମ ପୁରୁଷ, ଆମକୁ କହ।" ତାଙ୍କର ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ, ସେ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ବିନାଶ ବିଷୟରେ କହିଲେ। ସେ ଅସୀମ, ଅପରିମିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ମୁହାଁ କରିଥିବା ନିୟନ୍ତ୍ରକ। ଯାହାକୁ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନୀମାନେ ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ଭାବେ କହନ୍ତି, ଏହା ଅଜର, ଅବିନାଶୀ, ନିଜ ଧର୍ମରେ ଶାଶ୍ୱତ ଭାବରେ ବସିଥାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମହା ଆକୃତି ଆତ୍ମାରେ ବିସ୍ତାରିତ। ସମୟ ପୂର୍ବରୁ, ଅପ୍ରକାଶିତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ପ୍ରାକୃତ ବିନାଶ ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ। ଏହି ଦଶାରେ, ଦିନ ନାହିଁ, ରାତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଅପ୍ରକାଶିତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ବ୍ୟାପି, ପରମ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଏବଂ ଭଗବାନ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି। ପରମ ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଚଳାଇଲେ। ସେ ଯୋଗ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଏହାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିବାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ପ୍ରଧାନ ଦଶାରେ ବିସ୍ତାର ଏବଂ ସଂକୋଚ କରି ଅଟୁଟ ରହିଲେ। ଏହିଠାରୁ ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ପୁରୁଷର ମିଶ୍ରଣରେ ମହା ବୀଜ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏହିଠାରୁ ବୁଦ୍ଧି, ଧୃତି, ସ୍ମୃତି ଏବଂ ଚେତନା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱରୁ ତିନି ପ୍ରକାରର ଅହଂକାର ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏହିଠାରୁ ଆତ୍ମା, ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଏବଂ ଜୀବ ବିକାଶ ହେଲା, ଯାହାରୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦେବତା ଏବଂ ଏହି ବିଶ୍ୱ ସମସ୍ତ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପନ୍ନ। ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜନ୍ମ ହୁଏ, କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଦେଖିପାରେ। ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ ଅଗ୍ନି ସ୍ଵଭାବର, ଦଶ ଦେବତା ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଵଭାବର। ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ତୂଳ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି; ଏହି ତତ୍ତ୍ୱରୁ ପ୍ରାଣୀ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ଏହିଠାରୁ ଆକାଶ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ଶବ୍ଦର ଗୁଣ ଅଛି। ଏହିଠାରୁ ବାୟୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହାର ଗୁଣ ଛୁଆଁ। ବାୟୁରୁ ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ରୂପର ଗୁଣ ଅଛି। ଏହିଠାରୁ ଜଳ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ରସର ଆଧାର। ଏହିଠାରୁ ସଂଘାତ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହାର ଗୁଣ ଗନ୍ଧ। ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ମୁକ୍ତିର ମହା ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ୍ର ଉଦ୍ଭବ ଏବଂ ଉନ୍ନତି ହୁଏ।