ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଗ୍ରନ୍ଥରେ କୁହାଯାଇଛି—ଯଦି କୌଣସି ଦେହଧାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଜଳ ଦାନ କରିନଥାଏ, ତେବେ ସେମାନେ ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଦେହଧାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱୟଂ ଯେପରି ଦାନ କରିଥାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଯଦି ସେ ଏହା କରେନାହିଁ, ତେବେ ସେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଫଳ ପାଇନଥାଏ; ସେ ପ୍ରଥମ ସ୍ନାନ ଏଡ଼ାଇ ଦେବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ, ଋଷିମାନଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବିବାହ କରି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଧନ ବ୍ୟୟ କଲେ, ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଉତ୍ତର କୁରୁଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚି ଅମୃତତ୍ୱରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ। ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ସେଠାରେ ଲୋକପାଳ, ସିଦ୍ଧପୁରୁଷ ଓ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ପିତୃଗଣ ଅଛନ୍ତି। ଏବଂ ଶ୍ରୀହରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା, ସେଠାରେ ବିରାଜ କରନ୍ତି। ହେ ରାଜା, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରୟାଗ ତୀର୍ଥର ମହିମା ଅପାର। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମାନ ଫଳ ମିଳେ। ପ୍ରୟାଗ ଯିବାପାଇଁ ତୁମ ଚିତ୍ତ ଦୃଢ଼ କର। ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଉପସ୍ଥିତି ଅଛି, ହେ କୁରୁବଂଶୀ। ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ସଙ୍ଗମେ ଯିଏ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେଠାରେ ସେ ଏହି ମହାଫଳ ଲାଭ କରେ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରୟାଗକୁ ପହଞ୍ଚିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ରାହୁଙ୍କ ଗ୍ରାସରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଓ ଜଳପାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କୃତିରୁ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ପରେ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ପରଜନ୍ମର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ସେ ଯଜ୍ଞାଗ୍ନି ଅବଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରେ। ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ସାଗରର ସଙ୍ଗମ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମୂଳଭୂମି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରେ। ଏଠାରେ ହଂସପ୍ରପତନ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ରହିଛି, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରହିବେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଜନ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଫଳ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ। ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ନିଜ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ସହିତ ବସିଥାଆନ୍ତି। ଏଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ମନେ ଯେଉଁବ୍ୟକ୍ତି ପୂଜା କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ସେ କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ସିଦ୍ଧିକ୍ଷେତ୍ର ବୋଲି ଜାଣ, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସ୍ୱର୍ଗରେ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ ତ୍ରିପଥ ବୋଲାଯାଏ। ଏପରି ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ମହାପାପୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାର, ପ୍ରୟାଗ ଓ ଗଙ୍ଗା ସାମୁଦ୍ରିକ ସଙ୍ଗମରେ ମୁକ୍ତି ଆଶାକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗାପଥ ସମ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଥ ନାହିଁ। ଶିବଙ୍କ କୃପା ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗଙ୍ଗା ସୁଭଗା ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶିନୀ। ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରଧାନ, କଲିଯୁଗରେ ଗଙ୍ଗା ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। କଲିଯୁଗରେ ଏପରି ଦୁର୍ଲଭ ପାପ ନାଶ କରିବା ଶକ୍ତି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୀର୍ଥରେ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ନରକ ଦେଖିନଥାଏ। ମାଘ ମାସରେ ଲୋକମାନେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ସଙ୍ଗମକୁ ଯାଆନ୍ତି। ପ୍ରୟାଗରେ ମାଘ ମାସରେ ତିନି ଦିନ ସ୍ନାନ କଲେ ଯେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ। ଯଦିଓ ସେ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ରୋଗମୁକ୍ତ ଓ ପଞ୍ଚଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମ୍ପନ୍ନ, ତଥାପି ଚନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ରାହୁଙ୍କ ଗ୍ରାସରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିର୍ମଳ ହୁଏ, ସେପରି ସେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।