ଏହି ଦିନ, ବହୁତ ବଡ଼ ଋଷି କୃପା କରିଥିବାରୁ, ମୋର ପୂର୍ବଜମାନେ ଶାନ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି — ଏହି କଥା କହି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମହାନ ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ତାପରେ ଋଷି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ବିଦ୍ୱାନ ମନ୍ୟ, ତୁମେ କାହିଁକି ଭ୍ରମିତ ହେଉଛ? ମୁଁ ଏଠାକୁ ସବୁ କଥା ଜାଣି ଆସିଛି।” ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନମ୍ରତାପୂର୍ବକ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, “ସଂକ୍ଷେପରେ କହ, କେମିତି ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବ?” ତାଙ୍କ ସହ କୌରବମାନେ ମିଶି, ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏହି ପାପରୁ କିପରି ମୁକ୍ତି ମିଳେ — ଏହି ବିଷୟ ମହାନ ଋଷି କହିବାକୁ ଚାହିଁଲେ। ଋଷି କହିଲେ, “ପ୍ରୟାଗକୁ ଯାତ୍ରା ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ଏହା ପାପ ନାଶ କରେ। ସେଠି ନିଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ସହ ରହନ୍ତି। ବିଶେଷ କଥା ଯେ, ସେଠି ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ କି ଫଳ? ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ କି ଫଳ? ଏହି ସବୁ କଥା ତୁମେ ଜାଣିଛ; ଦୟାକରି କହ। ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏହିକଥା ମହାନ ଋଷିମାନଙ୍କଠୁ ଶୁଣିଥିଲି।” ଋଷି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏଠି ସ୍ନାନ କରି ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଅନେକ ତୀର୍ଥ ଅଛି ଯିଏ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ମୁଁ ପ୍ରୟାଗର ମହିମା ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି। ସପ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ବସି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯମୁନାକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ହରି ମଣ୍ଡଳକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ଏହି ଶୁଭ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏହି ପାପ ନାଶ କରେ। ପ୍ରୟାଗକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ମାଟିକୁ ଛୁଇଁଲେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉଥିବେ। ପ୍ରୟାଗକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ମନୁଷ୍ୟ ଯଦି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଦଶାକୁ ପାଉଥିବେ। ଏହିପରି, ରାଜା, ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ସଙ୍ଗମକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯଦି ଉଦ୍ୟମ କରି ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ଚାହିଦା ଫଳ ପାଉଥିବେ — ଏହି କଥା ମହାନ ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି। ସେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ସୁନ୍ଦର ନାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ ନ କଲାଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବେ। ସେ ନିଜ ଦେଶ, ଜଙ୍ଗଲ, ବିଦେଶ କିମ୍ବା ଘରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକକୁ ପାଉଥିବେ — ଏହି କଥା ମହାନ ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି। ତିନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ, ଯେଉଁଠି ଋଷି, ମୁନି, ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନେ ବସନ୍ତି, ସେଠି ସେ ଯାନ୍ତି। ଏଠି କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ, ଋଷିମାନଙ୍କ ସହ ସେ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତନ କଲାପରେ, ସେ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ନାଥ ହୁଏ। କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ, ଓ ବାଣୀରେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ — ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ମୁକ୍ତା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ — ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଫଳବାନ ହୁଏ ନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ କ୍ଷଣରେ ଦ୍ୱିଜ ଜନମାନେ ସଚେତନ ରହିବା ଉଚିତ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶଙ୍ଗ, ଚାନ୍ଦି ଗୋଡ଼, ଗଳାରେ ଚାଦର, ଏବଂ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଦାନ କରିଥିଲେ — ରୁଦ୍ରର ଲୋକରେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଋଷିଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଦେଖିବା ଓ ଶୁଣିବା ଅନୁସାରେ — ଏବେ ଗୋଉପରି ଚଢ଼ି, ତାହାର ଫଳ ଶୁଣ।