ମନୁଷ୍ୟର ମନ ମୁକ୍ତିର ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଭାବନା ସହିତ, ସେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ବାରାଣସୀରେ ବାସ କରିଥିଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ସେ ମହା ଲିଙ୍ଗ ଓଂକାରଙ୍କୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯିଏ ମୁକ୍ତି ଦାନ କରନ୍ତି। ସେଉଁଠାରେ ସେ ପବିତ୍ର ମନ ଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଏହି ଲିଙ୍ଗର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ କହିଲେ। ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ବାରାଣସୀରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯିଏଁ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ନିରନ୍ତର ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏଠି ଭଗ୍ୟଶାଳୀ ରୁଦ୍ର ନିବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ଲିଙ୍ଗ ଓଂକାରରେ ବିରାଜମାନ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଲିଙ୍ଗ ପଞ୍ଚମୂଳ ରୂପରେ ପରିଚିତ—ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର ଆଧାର। ଓଂକାରକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପଞ୍ଚମୂଳ ଆଶ୍ରୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଦେହ ଶେଷରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ପରମ ଆନନ୍ଦ ଆଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଏଇଶାନ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜି, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ଅଧିଗମ କରିଥିଲେ। ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଓଂକାରେଶ୍ୱର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଲିଙ୍ଗ ଗୋଧୁଲି ମାପର। ଏହିପରି ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ଓଂକାର ଓ କପର୍ଦେଶ୍ୱରଙ୍କୁ। ଏଠି ଏହାକୁ କେବଳ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦୟା ଛଡ଼ା ଆଉ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି। କୃତ୍ତିବାସ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ—ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ—ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଋଷି ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ କଥା କହିଥିଲେ। ଏଠିକୁ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିରନ୍ତର ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯାହାକି ତାଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ପାଇଁ—ଏହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ—ତାଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସଦା ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିଲେ। କୃତ୍ତିବାସ ପ୍ରଭୁ ତାପରେ ଚର୍ମକୁ ତାଙ୍କର ପୋଷାକ କରିଥିଲେ। ସେଇ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ସଦା କୃତ୍ତିବାସ ଲିଙ୍ଗକୁ ପରିବ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତମାନେ କୃତ୍ତିବାସ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କେବେ ଛାଡ଼ନାହାନ୍ତି, ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କୃତ୍ତିବାସଙ୍କ ଚରଣରେ ଏକ ଜନ୍ମରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହାକୁ ଦେବଦେବ, ମହାଦେବ ଶମ୍ଭୁ ଗୁପ୍ତ ରଖିଥିଲେ। ସେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ଅଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ହୃଦୟରେ ଶିବଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। କୃତ୍ତିବାସଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଥିବା ଲୋକମାନେ, ତପସ୍ବୀମାନେ ମନରେ ମହେଶଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି। ମୁଁ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଜାଣେ, ଯିଏ ଅନେକ ରୂପରେ ବିରାଜମାନ। ଏହିପରି ଭାବେ, ସେ ଅକ୍ଷୟ ଜଟାଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ। ପିଶାଚମୋଚନ ତୀର୍ଥରେ ତିନିଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେ ପୂଜା କଲେ। ସେ ତୀର୍ଥର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଦେଖି, ଦୁଃଖହରଣ କରୁଥିବା ଗିରିଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ହରିଣୀ, ନିଜକୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ କପର୍ଦେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା। ଭୟରେ ପଳାଇ, ସେ ଏକ ବାଘର ଆକ୍ରମଣରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରାୟ ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଚଲିଗଲା। ଏବେ ଆକାଶରେ ଏକ ବିଶାଳ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଦେଖାଦେଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏହି ଅଗ୍ନିରେ, ଏକ ବୃଷଭ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଏବଂ କିଛି ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହିତ ହରିଣୀକୁ ଦେଖାଯାଇଲା। ଏହି ସମୟରେ, ଗଣେଶ୍ୱର ସ୍ୱୟଂ ଦେଖାଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାଠାରୁ ପରେ ତାଙ୍କୁ କେହି ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।