ଏକ ସମୟର କଥା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କେହି ମହାପୁରୁଷ କହିଲେ, "ହେ ପରମ ଋଷି, ତୁମ ପାଖରେ କିଛି ଅଜଣା ନାହିଁ। କିଛି ଋଷି ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି। କେହି ଅହିଂସା ଓ ସତ୍ୟର ଜ୍ଞାନ ରଖନ୍ତି, କେହି ବିରାଗର ଅର୍ଥ ବୁଝନ୍ତି। କେତେକ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟେନ୍ କେହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହରେ ଲିନ୍ନ ଅଛନ୍ତି। ଯଦି ଏହା ଛଡ଼ା କିଛି ଗୁପ୍ତ ଅଛି, ତେବେ ଆପଣ ଆମକୁ କହିବା ଉଚିତ।" ଏପରି କହି, ସେ ମହାପୁରୁଷ ନନ୍ଦି (ବୃଷଭ ଚିହ୍ନ ଧାରୀ)ଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଗଭୀର କଥା କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ କହିବି, ଅନ୍ୟ ମହାମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ରହସ୍ୟ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଅଜଣା, କିନ୍ତୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଲୋକେ ଏହାର ସେବା କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଅଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ମଙ୍ଗଳକର ନୁହେଁ।" ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ଦେବ, କିପରି ଏକ ମଣିଷ ତୁମକୁ ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସମୟରେ ଦେଖିପାରିବ? ଶଙ୍କର, ଏହି ସଂସାରରେ ଅନ୍ୟ କିଛି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି କି?" ତାପରେ ଭଗବାନ କହିଲେ, "ମୁଁ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ରଶ୍ୟମାନ। ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ହେ କାମନା ନାଶକ, ତୁମେ କହ। ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ କହିବି, ଯାହା ପରମ ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସଂସାର ସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ମହାପୁରୁଷମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପରମ ନିୟମରେ ଅବିସ୍ଥିତ, ସେଠାରେ ବସନ୍ତି।" "ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବିନାଶୀ ଜ୍ଞାନ ମୋର। କେବଳ ସେମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ମଶାନରେ ବା ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଯୋଗୀମାନେ ମନରେ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି।" "ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ କାଳ ହୋଇ ଏହି ସଂସାରକୁ ଆପଣାଇ ନେଇଅସି। ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ସେଠାକୁ ଯାନ୍ତି; ସେମାନେ କେବଳ ମୋତେ ଲୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଧ୍ୟାନ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଜ୍ଞାନ—ଏସବୁ ସେଠି ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଅବିମୁକ୍ତକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେଠି ସମସ୍ତ କ୍ଷୟ ହୁଏ।" "ସ୍ତ୍ରୀ, ଦେଶୀ, ଅନ୍ୟ ମିଶ୍ର ବା ପାପୀ ଜନ୍ମର ଲୋକ, ଯେଉଁମାନେ ଅବିମୁକ୍ତରେ ଅନ୍ତିମ ଦେହ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ନଗରୀ ଶିବନଗରୀରେ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ହେ ଦେବୀ। ସମସ୍ତେ ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।" "ଯେଉଁଠି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି, ଏକ ପଥର ଦ୍ୱାରା ପାଦ ଆଘାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କାଶୀରେ ବସନ୍ତି, ସେଠି ସେ ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେଠି ତାଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଜାଗୃତ ନୁହନ୍ତି, ମୋର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ, ସେମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ମଳ, ପିଶାବ, ଶୁକ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି।" "ଯେଉଁଠି ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଯାହା ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଦୁଃଖ କରେନାହିଁ, ଏହି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ—ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି। ସେହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ କେବଳ ଅବିମୁକ୍ତରେ ମିଳେ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅବିମୁକ୍ତକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଔଷଧ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି। ଅବିମୁକ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ। ମୁଁ ସେମାନେ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଦେଉଛି, ଅନ୍ତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ଦେଉଛି।" "କେଦାର, ଭଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣ, ଗୟା, ପୁଷ୍କର, ପ୍ରଭାସ, ବିଜୟେଶାନ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣକ—ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ଧାରଣ କରନ୍ତି।" ଏହିପରି ଭାବରେ ମହାଦେବ ଏହି ଅତି ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ମହାତ୍ମ୍ୟକୁ ଉଦ୍ବୋଧନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଶ୍ରବଣ କରି ମୁନିମାନେ ଓ ଦେବୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୃତାର୍ଥ ହେଲେ।