ଏକ ସମୟରେ, ଏକ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତିରେ ଇଶାନଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ—ସମସ୍ତ ଜଗତର ଜ୍ଞାତା ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା—ସ୍ୱୟଂ ସମ୍ମୁଖରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଦେଖିଥିଲେ। ଏହି ଋଷି ତାଙ୍କର ଶୋଭାମୟ ହାତରେ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବନ୍ଦନା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ। ତିନି ଲୋକରେ, ଶତ୍ରୁପୁରୀ ଜିତା ମହାନ ରାଜନ୍ୟ, ଶଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଭକ୍ତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ଦେଖିଥିଲେ। ତାପରେ, ହୃଷୀକେଶ—ଅମର ଏବଂ ନିତ୍ୟ—ସ୍ନେହରେ କଥା କହିଲେ: "ସମସ୍ତ ଶରଣାଗତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଭକ୍ତି ସହିତ ଯାଅ।" ଏହି ଋଷି ଶଙ୍କରଙ୍କ ପୁରୀକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡି ଏହି ପୂଜାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ଦେଇଲେ। ଏହି ଋଷି, ସତ୍ୟବତୀର ପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣ, ଦେବକୀର ପୁତ୍ର—ଏହାକୁ ଛାଡି, ପାରାଶର୍ୟ ଋଷି, ଅପାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ଭାଗ୍ୟବାନ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ରୁଦ୍ର—ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ—କିଏ ତାଙ୍କୁ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଜାଣିପାରିବ? ପାରାଶର୍ୟ, ମହାନ ଆତ୍ମା ଯୋଗୀ, ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁ—ସତ୍ୟବତୀର ପୁତ୍ର ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଆମେ ବନ୍ଦନା କରିଛୁ। ଏବେ ଏହି ବ୍ୟାସ ମହାନ ଆତ୍ମା କ’ଣ କଲେ? ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ। ବ୍ୟାସ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ, ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ପୂଜା କରି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ସେମାନେ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ, ମୋକ୍ଷର ନିତ୍ୟ ଉପଦେଶ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କର ମହିମା ଏବଂ ବେଦରେ ଦର୍ଶାଯିଥିବା ଧର୍ମଗୁଡିକ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ଜୈମିନି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଗଭୀର ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଅର୍ଥ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ତୁମେ ଏକ ମହାନ ଋଷି, ତୁମ ପାଖରେ କିଛି ଅଜଣା ନାହିଁ।" କିଛି ଋଷି ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗରେ ଲୀନ, ଅନ୍ୟମାନେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି। କିଛି ଅହିଂସା ଓ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି, କିଛି ବିରାଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି। କିଛି ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, କିଛି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ଯଦି ଆଉ କିଛି ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ଅପେକ୍ଷା କରିଛି ତୁମେ ତାହା କହିବାକୁ। ବ୍ୟାସ, ବୃଷାଧ୍ୱଜ ଦେବତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି, ଗଭୀର କଥା କହିଲେ: "ମୁଁ ସବୁଠୁ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ କଥା କହିବି, ଅନ୍ୟ ମହାନ ଋଷିମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଅଜଣା, ତଥା ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀମାନେ ଏହାକୁ ସେବନ୍ତି।" "ଅବେଦ ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଅନେକ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚତମ ଜ୍ଞାନ ଶୁଭ ନୁହେଁ।" ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ହେ ଦେବ, ଏକ ମଣିଷ କିପରି ତୁମକୁ ଲଘୁ ସମୟରେ ଦେଖିପାରିବ? ଶଙ୍କର, ଏହି ଜଗତରେ ଆଉ କେଉଁ ଦୁଷ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି?" ଭଗବାନ କହିଲେ: "ମୁଁ ଦୂର ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ମୋତେ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥେ, ହେ କାମନାଶକ, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ କଥା କହ।" "ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ କଥା କହିବି, ଯାହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭବସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିୟମରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏଠାରେ ବସନ୍ତି।" "ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ, ମୋର ଅବିନାଶୀ ଜ୍ଞାନ ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ। କେବଳ ଶ୍ମଶାନରେ ବସୁଥିବା କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଏକତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ଏକତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେମାନେ ମନରେ ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।" ଏଭଳି ଶିବ, ବ୍ୟାସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତତ୍ତ୍ୱର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହେଲା।