ସୋମ, ରୁଦ୍ର ଏବଂ ମହାପ୍ରଳୟର କାରଣକୁ ନମସ୍କାର। ସେହି ମହାଦେବ, ମହାଯୋଗୀ, ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଅଚ୍ୟୁତ ଗୁରୁ, ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି, ଓ ପିନାକ ଧାରୀ। ସେ ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ସେ ଏକ ରୂପୀ, ମହାରୂପୀ, ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାତ, ଦିନମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ। ସେ କାଳାଗ୍ନି, କାଳକୁ ଦହନ କରୁଥିବା, ଆଶା ପ୍ରଦାତା ଏବଂ ଆଶା ନାଶକ। ସେ ଭୟଙ୍କର ପଶୁପତି, ଉଗ୍ର ଏବଂ ତୀବ୍ର ରୂପରେ ତୀବ୍ର ତେଜସ୍ୱୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଅତୀତ। ସେ ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ସମୟରେ ମାନବ ଚକ୍ର ଚାଲିଥିଲେ ଯାଏଁ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏହି ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତି ମନ୍ବନ୍ତରରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ସମସ୍ତେ ସମାନ ଅଭିମାନରେ ନାମ ଓ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ଅଚଳ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତିରେ ଈଶାନଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ଦେଖାଇଥିଲେ। ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ମୂଳ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ, ସ୍ୱୟଂ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଥିଲେ। ରୂପବତୀ ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଋଷି ଅବନମ୍ର ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ତିନି ଲୋକରେ, ହେ ଶତ୍ରୁପୁରୀଜୟୀ, ଶଂକର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭଜନୀୟ। ସେ ସକ୍ଷାତ୍ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ। ଏବେ ହୃଷୀକେଶ ସ୍ୱୟଂ, ଚିରଞ୍ଜୀବୀ, ସ୍ନେହରେ କଥା କହିଲେ— “ଶିବଙ୍କୁ ପରମ ଭକ୍ତି ସହିତ ଯାଅ, ସମସ୍ତ ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ହେଉଛନ୍ତି।” ସେ ଶଂକରଙ୍କ ନଗରକୁ ଯାଇ, ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ସେହି ପୂଜାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିବେଶିତ ହେଲେ। ସତ୍ୟବତୀପୁତ୍ର କିମ୍ବା ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପଛରେ ଛାଡ଼ି, ପାରାଶର୍ୟ ମହାର୍ଷି, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସତ୍ୟରେ, ରୁଦ୍ର ସର୍ବୋତ୍ତମ ନାଥଙ୍କୁ ଆଉ କିଏ ଜାଣିପାରିବ? ପାରାଶର୍ୟ, ମହାତ୍ମା, ଯୋଗୀ, ଅବିନାଶୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେହି ମହାତ୍ମା, ସତ୍ୟବତୀପୁତ୍ର ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁ। ଏହିଠାରେ ମୁନିମାନେ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ପଚାରିଲେ— “ଏହି ମହାମନା ବ୍ୟାସ କ’ଣ କଲେ? ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ବ୍ୟାସ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଋଷି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମଙ୍କୁ, ଆଦର ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ସେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରି, ନିର୍ମୋକ୍ଷର ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କର ମହିମା ଓ ବେଦରେ ଦର୍ଶିତ ଧର୍ମ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜିତ। ଏହି ସମୟରେ ଜୈମିନି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଗଭୀର ଅର୍ଥ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ତୁମ ପାଖରେ କିଛି ଅଜ୍ଞାତ ନାହିଁ, ହେ ପରମ ମୁନି। କିଛି ଋଷି ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, କିଛି ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, କିଛି ଅହିଂସା ଓ ସତ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି, କିଛି ବିରାଗ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, କିଛି ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ଯଦି ଏହାଠାରେ କିଛି ଗୁପ୍ତ ଅଛି, ତେବେ ଆମକୁ କୁହ।” ଏହାପରେ ବ୍ୟାସ, ବୃଷ ଚିହ୍ନଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଗଭୀର କଥା କହିଲେ— “ମୁଁ ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁପ୍ତ କଥା କହିବି, ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହା ଅବିଦ୍ୱାନଙ୍କୁ ଅଜ୍ଞାତ, ଦୃଷ୍ଟିଶାଳୀମାନେ ସେଇ ଗୁପ୍ତତାରେ ସେବା କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଅଜ୍ଞାନୀ, ସେଉଁମାନେ ଅନେକ ଜ୍ଞାନର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନକୁ ଲାଭ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।” ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।