ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜାଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲା—ମାନବମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଲୋକିକ ଗୀତରେ ଗାନ ଗାଇ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇଥିଲେ। କଳିଯୁଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବେ, ଏବଂ ଏହି ଯୁଗରେ ଜନମାନେ ପୋକ, ଉନ୍ଦୁର, ଓ ସାପର ଉତ୍ପାତରେ ଦୁଃଖିତ ହେବେ। ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞରେ ଦଧିଚିଙ୍କ ଶାପରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି କଳିର ଶେଷ ଯୁଗରେ ନିର୍ଥକ ଧର୍ମାଚରଣ କରିବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେଖି ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତେ ନିଜ ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଯୁଗରେ ବେଦ ଚାରିତ୍ର ଛାଡି ଅନ୍ୟ ଆଚରଣ କରିବେ, ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ନିର୍ଥକ ହେବ। ଅନ୍ଧକାରରେ ତଳି ମନ ରଖି, ଚଣ୍ଡାଳ ଆଚରଣରେ ଅବନତ ହେବେ। ଏହି ଯୁଗରେ ମାନବମାନେ ପାଇଁ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଦିବ୍ୟତା ନାହିଁ। ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିର ନିୟମ ନିର୍ମାଣ ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ବିଧି ଦିଆଯାଇଛି। ବେଦରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଧର୍ମ ହିଁ ସମସ୍ତ ବେଦାନ୍ତର ସାର। କଳିର ଦୋଷକୁ ଜୟ କରି ମହାପଦ ଲାଭ କରିପାରିବେ। ଏହି କଳିର ମହାଗୁଣ ଅଛି, ଯଦିଓ ଏହା ଅନେକ ଦୋଷରେ ଦୂଷିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ମନ ଶାନ୍ତ ରଖିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ ପାଇଥିବେ। ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଏହି ଫଳ ମିଳିବ ନାହିଁ। ଶାସ୍ତ୍ର କୁହୁଛି—ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା, ଧ୍ୟାନ ଓ ଦାନ ଉତ୍ତମ। ଯଦି କେହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ ଚାହେ, ସେ ଭିରୁପାକ୍ଷଙ୍କୁ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଥକ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ତ୍ରୟମ୍ବକ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଗୁରୁ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସୋମ, ରୁଦ୍ର, ମହାବ୍ୟାଧିର କାରଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମହାଦେବ, ମହାଯୋଗୀ, ମହାଶ୍ୱର, ଅମ୍ବିକାଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷକ, ପିଣାକଧାରୀ, ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି, ସେ ଅବିନାଶୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ବ୍ରହ୍ମଣରେ ଲିନ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ଏକ ରୂପ, ମହାରୂପ, ବେଦରେ ଚିହ୍ନାଯାଇଥିବା, ଦିନର ନାଥ। କାଳାଗ୍ନି, କାଳକୁ ଦଗ୍ଧ କରିଥିବା, ଇଛା ଦେଇଥିବା, ଇଛାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା। ଭୟଙ୍କର ପଶୁପତି, ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ, ଦିପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅନ୍ଧକାର ପାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ମନୁମାନଙ୍କର ଚକ୍ର ଚାଲିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସେ ଉପସ୍ଥିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚକ୍ରରେ ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହୋଇଛି। ସମସ୍ତ ଅଭିମାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ନାମ ଓ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିବେ। ସେ ଇଶାନଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଅଚଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ। ସେ ବିଷ୍ଣୁ—ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମସ୍ତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଉପସ୍ଥିତ—କୁ ଚିହ୍ନିଥିଲେ। ଋଷି ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ହାତରେ ନମସ୍କାର କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଛୁଇଁଥିଲେ। ତିନି ଲୋକରେ, ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜୟୀ, ଶଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଭକ୍ତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ସେ ସମସ୍ତର ନାଥ, ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଶିକ୍ଷକକୁ ସାକ୍ଷାତ ଦେଖିଥିଲେ। ତାପରେ ହୃଷୀକେଶ—ଅବିନାଶୀ—ସ୍ନେହଭାବରେ କଥା କହିଲେ। "ତୁମେ ଶିବଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତିରେ ଶରଣ ନେବା; ସମସ୍ତର ଶରଣାର୍ଥୀ ଶିବ।" ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ନଗରକୁ ଯାଇ ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡି ସେ ଏହି ପୂଜାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ। ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, କିମ୍ବା ଦେବକୀଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃଷ୍ଣକୁ ପଛ ଛାଡି ଦେଇଥିଲେ।