କଳିଯୁଗର ଆଗମନ ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନେକ ଦୋଷ ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା। ସେମାନେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବିଦିହିନ ଯଜ୍ଞ କରିବେ, ଅଲ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକେ ବେଦ ପାଠ କରିବେ। ଏହି କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ଅଧିକ ସମୟ ଶୋଇବେ, ବସିବେ, ଖାଇବେ—ଏହିଭଳି ଆଳସ୍ୟରେ ଲିନ ହେବେ। ରାଜାଙ୍କ, ଓ ନରନାଥ! ଏହି ଯୁଗରେ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ ଓ ବୀରମାନେ ହତ୍ୟା ହେବେ। ଦ୍ୱିଜତିମାନେ ନିଜ ନିଯୁକ୍ତ କର୍ମ କରିବେ ନାହିଁ। ବେଦ, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର, ଓ ପୁରାଣମାନେ କଳିଯୁଗରେ ଅନାଦର ପାଇବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବେ ନାହିଁ। ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପର ଭିକ୍ଷା ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭର କରିବେ। ମହିଳାମାନେ ଏହି ଯୁଗରେ ଖୋଲା କେଶ ରଖିବେ। ଯୁଗ ଶେଷରେ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିବେ। ଚୋରମାନେ ଅନ୍ୟ ଚୋରଙ୍କୁ ଚୋରି କରିବେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ଚୋରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଚୋରି କରିବେ। ଅଧର୍ମ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଥିବାକୁ ଦେଖି, ତମସିକ ଚରିତ୍ର କଳିଯୁଗର ଚିହ୍ନ ହେବ। କେହି ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରିବେ, କେହି ପୁଣ୍ୟସ୍ଥଳ ବିକ୍ରୟ କରିବେ। ରାଜାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିବା ଶୂଦ୍ରମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରହାର କରିବେ। ରାଜା ଜାଣିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି କ୍ଷତି କରିବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ କଳିର ପ୍ରଭାବରୁ ତାଙ୍କୁ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଅଲ୍ପ ଶିକ୍ଷା, ଧନ, ଓ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜିବେ। ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେବା ଆଶାରେ ଦ୍ୱାରରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବେ। ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କଳିଯୁଗରେ ସେବା ଓ ସ୍ତୁତି କରିବେ। ବେଦମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ନାସ୍ତିକତାକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କରିବେ। ଏହି କଳିଯୁଗରେ ଶତ ଶତ, ହଜାର ହଜାର ତପସ୍ୱୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ। ରାଜା, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଲୋକିକ ଗୀତ ଗାଇ ଉପାସନା କରିବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଏହି କଳିଯୁଗରେ ରହିବେ। ମଣିଷମାନେ ପୋକ, ଉନ୍ଧି, ଓ ସାପର ଉପଦ୍ରବରେ ପୀଡ଼ିତ ହେବେ। ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞରେ ଦଧୀଚିଙ୍କ ଶାପରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ—ଏହି ଶେଷ ଯୁଗରେ ବ୍ୟର୍ଥ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଦି ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, କିନ୍ତୁ ବେଦ ବାହ୍ୟ ବ୍ରତ ଓ ଆଚରଣ କରି, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଦେଖାଇବେ; ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ। ତମସରେ ଆବୃତ ମନ ଥିବା ସେମାନେ ଚଣ୍ଡାଳ ଚରିତ୍ରରେ ଅବନତି ପାଇବେ। ଏଠି ମଣିଷମାନେ ପାଇଁ କୌଣସି ଦେବତା ନଥିବା ପରି ହେବ, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତେଣୁ ଦେବତା ନଥିବେ। ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିର ନିୟମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହିବଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଛି। ସମସ୍ତ ବେଦାନ୍ତର ସାର ହେଉଛି ବେଦରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଧର୍ମଗୁଡିକ। କଳିର ଦୋଷ ଜୟ କରି, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପରାମ୍ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି କଳିଯୁଗର ବଡ଼ ଉପକାର ଏହି, ଯଦିଓ ଏଥିରେ ଅନେକ ଦୋଷ ଅଛି। ବିଶେଷକରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରୁଦ୍ର, ଭଗବାନଙ୍କ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଶାନ୍ତ ମନ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ପରମ ଗତିକୁ ଯାନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସେ ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ। ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା, ଧ୍ୟାନ ଓ ଦାନ—ଏହି ହେଉଛି ଶାସ୍ତ୍ରର ଉପଦେଶ। ପରମ ଗତି ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକେ ବିରୂପାକ୍ଷଙ୍କ ଶରଣ ନେଇବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଯିବ ଯଦି ସେମାନେ ଏହିପରି ଶରଣ ନ ନେଇ। ତ୍ରୟମ୍ବକ, ତ୍ରିନୟନ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।