ପୂର୍ବକାଳରେ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ସତ୍ୟବାଦୀ ଲୋକେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କଲେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏହି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏକ ଦିନ, ଜଣେ ଭକ୍ତ ଶିଷ୍ୟ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଯୁଗଧର୍ମ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ପରେ, ସେ ଦେବତା ଈଶାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ନିତ୍ୟ ଯୁଗଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଲେ। ତେବେ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା, “ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ବିଷୟରେ ଏଠାରେ ଏତେ ବିସ୍ତୃତ କଥା କହିପାରିବି ନାହିଁ। ତୃତୀୟ ଯୁଗକୁ ଦ୍ୱାପର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଚତୁର୍ଥ ଯୁଗକୁ କଳି। ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ୟଜ୍ଞ ମାତ୍ର ଧର୍ମ ରୂପେ ଘୋଷିତ, କଳି ଯୁଗରେ ଦାନ ମାତ୍ର ଉତ୍ତମ। ଦ୍ୱାପରରେ ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତା ରୂପେ ପୂଜ୍ୟ, କଳିରେ ମହାଦେବ ରୁଦ୍ର ପୂଜ୍ୟ। ଏହି ଚାରିଯୁଗରେ ଶ୍ରୀରୁଦ୍ର, ପିଣାକଧାରୀ, ସର୍ବଦା ପୂଜ୍ୟ। ଟିଷ୍ୟ ଯୁଗରେ, ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅଭାବରେ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ମାତ୍ର ତାତ୍ତ୍ୱିକ ରୂପରେ ରହିଥିଲା। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ସମାନ ଆୟୁ, ସମାନ ସୁଖ ଓ ସମାନ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା। ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ, ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ। ପାହାଡ଼ ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ବାସ କରୁଥିଲେ, ଘର ନଥିଲା। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ହରାଇଗଲାପରେ, ଆଉ ଏକ ନୂତନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଆସିଲା। ପରେ ମେଘ ଓ ବିଜୁଳିରୁ ବର୍ଷା ହେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ତାପରେ, ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗଛ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହାକୁ ଘର ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ତ୍ରେତା ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ, ଲୋକମାନେ ଏହି ଗଛମାନେ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ବଞ୍ଚିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତେବେ ଅଚାନକ ରାଗ ଓ ଲୋଭ ଉପଜିଲା। ଏହା ପରେ, ଏହି ଘର ଭାବରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଗଛ ନଷ୍ଟ ହେଇଗଲା। ସେମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ପୁନଃ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର, ଫଳ ଓ ଆଳଙ୍କାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୌଚାକରେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ ମିଳୁଥିଲା। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ଖୁସି, ପୋଷିତ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, ଏହି ଗଛ ଓ ମଧକୁ ଶକ୍ତିବଳେ ଅଧିକାର କରାଯିବାରେ, ତାହା ସହିତ ମଧ ଓ କାମନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଏଠାଠି ହରାଇଗଲା। ଦ୍ୱନ୍ଦରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ବାଡ଼ ତିଆରି କରିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ମଧ ଓ କାମନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଛ ହରାଇଯିବା ସହିତ, ଆଉ ଏକ ଜୀବିକା ଉପାୟ—ବ୍ୟାପକ ବର୍ଷା—ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ଲଗାତାର ବର୍ଷାରେ ନଦୀମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ପାଣି ଓ ମାଟିର ମିଶ୍ରଣରୁ ଔଷଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଧରିଥିବା ଗଛ ଓ ଝାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଏହା କେବଳ ତ୍ରେତା ଯୁଗର ପରିଣାମ ନୁହେଁ, ଏହା ନିୟତ ଘଟିବା ଥିଲା। ତେବେ, ଲୋକେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଗଛ, ଝାଡ଼ ଓ ଔଷଧିକୁ ଜୋରକରି ନେଉଥିଲେ। ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ପୃଥୁ ମାଟିକୁ ଦୁହିଲେ। ସେ ସମୟରେ କାଳଶକ୍ତିରେ ପୃଥିବୀରୁ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ହସ୍ତଗତ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ କଳ୍ୟାଣ ପାଇଁ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏବଂ ପଶୁହତ୍ୟା ବିନା ଯଜ୍ଞ ପ୍ରଥା ସ୍ଥାପିତ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାଗ, ଲୋଭ, ବିରୋଧ ଓ ନୀତି ନେଇ ସନ୍ଦେହ ଉପଜିଲା। ଦ୍ୱାପର ଓ ପରେ, ବ୍ୟାସଦେବ ବେଦକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କରିଦେଲେ।