ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଞ୍ଚମ ଆଶ୍ରମକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳେନାହିଁ । ଏହି ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତିଶୀଳ ଆତ୍ମା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମ, ସେ ଦକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ: “ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କର।” ତେଣୁ ସେମାନେ ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ, “ମୁଁ ଏହି ଜଗତକୁ ସୁରକ୍ଷା କରେ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ମହାଦେବ ଏହାକୁ ବିଲୟ କରିବେ,” ବୋଲି କହାଯାଏ । ରଜ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ତମ ଏହି ତିନି ଗୁଣର ସଂଯୋଗରୁ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୁଏ । ଏହି ପରମେଶ୍ୱରମାନେ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ଓ ଲୀଳାରେ ଏକାତ୍ମ ହୁଏ । ଦ୍ୱିଜଜନ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମନରେ ସର୍ବଦା ତିନି ପ୍ରକାର ଧ୍ୟାନ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି । ଦ୍ୱିତୀୟ ଧ୍ୟାନକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅବିନାଶୀ ରୂପରେ କହାଯାଏ । ସେଇ ପ୍ରଭୁ ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ନିଜକୁ ବିଭାଜିତ କରି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ଭାବେ ବସିଥାନ୍ତି । ସେଇ ପରମପୁରୁଷ, ଅବ୍ୟକ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ବ୍ରହ୍ମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଅନୁଭବ କଲେ । କାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ଦ୍ୱାରା, ଏହି ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ତିନିଟି ଦେହ ରହିଛି ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ ଆସେ । ଯଦି କେହି ଅବିନାଶୀ ମୋକ୍ଷ ଅବସ୍ଥାକୁ ତ୍ୱରିତ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ଭରି ନିଷ୍ଠା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍ । ତିନି ଆଶ୍ରମ—ବୈଷ୍ଣବ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ହର ଆଶ୍ରମ—ଏହି ତିନିଟି ଅସ୍ଥାନ ଅଛି । ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ତିନି ଆଶ୍ରମକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଫୋରହେଡରେ ଶୁଭ୍ର ଭସ୍ମରେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଚିହ୍ନ ଦେବା ନିୟମ ଅଛି । ସେଉଁଠି ମଧୁର ଜଳରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଚିହ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ସଦା ମାଥାରେ ତିଳକ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ୍ । ଉପର ଓ ତଳ ଧ୍ୟାନ, ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଧାରଣ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ପିନ୍ଧିବା ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର ଲାଭ ହୁଏ । ତିଳକ ଲାଗିଲେ ଦିବ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ଏହି ତିନି ଦେବତାଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତିନି ପ୍ରକାର ଆୟୁଷ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଶାନ୍ତ, ନିୟମିତ, କ୍ରୋଧ ଜୟ କରିଥିବା, ଓ ଆଶ୍ରମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣ ନିୟମ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଏହି ଅଚଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ଏହିପରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମ ଜୀବନର ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକର କ୍ରମ କ’ଣ?” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟମିତ କ୍ରମରେ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ୍, କିନ୍ତୁ କେତେକ ବିଶେଷ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହି କ୍ରମ ବିପରୀତ ହେବା ସମ୍ଭବ । ଯଦି କେହି ଚାତୁର୍ଯ୍ୟାଶ୍ରମର ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତମ ପଦ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଅବସ୍ଥା ପରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ । କିମ୍ବା, କୃତ୍ୟକର୍ମ କରି ବା ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ, ଯଦି କୌଣସି ଅନାସକ୍ତି ଆସେ, ତେବେ ସେମାନେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେଇପାରିବେ । ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱିଜ ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ । ଅନୁଷ୍ଠାନ ନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବିରକ୍ତ, ସେଉଁଠି ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେଇପାରିବେ । ତପସ୍ୟା କରି ଯଦି କୌଣସି ବିରକ୍ତି ଆସେ, ସେଉଁଠି ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ । କେବଳ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବା ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା କେବଳ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଦ୍ୱାରା କେହି ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ହୁଏନାହିଁ । ଜ୍ଞାନୀ ଗୃହସ୍ଥ ବା ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେଇପାରିବେ । ଅନ୍ଧ, ଲଙ୍ଗଡ଼ା ବା ଦରିଦ୍ର ଦ୍ୱିଜ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ବିରକ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେଇପାରିବେ । ଯିଏ ବିରକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି । ଯିଏ ନିଜ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ, ସେ ଅମୃତତାର ଯୋଗ୍ୟ । ଯିଏ ସଦା ନିଜ କର୍ମକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେ ଅମୃତତା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ । ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ଏଠି ଏକ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଦେବତାର୍ପଣ, ଏହା ବ୍ରହ୍ମାକୁ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ଅର୍ପଣକୁ ସତ୍ୟଦ୍ରଷ୍ଟା ଋଷିମାନେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ।